Đọc hiểu Xa xóm mũi (Nguyễn Ngọc Tư) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

XA XÓM MŨI

(Tóm tắt phần lược đi: Từ hồi mới bồng nách, một cơn sốt bại liệt đã cướp đi đôi chân trần rắn rỏi để chạy nhảy với cuộc đời của Đức. Lên tám tuổi, ba nó đi biển gặp bão rồi không thấy trở về nữa. Nó ở cùng với mẹ và ông ngoại ở xóm Mũi. Vì không thể chạy nhảy như các bạn, không thể đi biển được nên Đức cố gắng học thật giỏi để trở thành bác sĩ trở về chữa bệnh cho con nít. Nó học giỏi nhất xóm Mũi, rồi giỏi nhất xã, nhưng trường xã chỉ dạy hết lớp Năm vì không có thầy cô giáo về dạy. Ông ngoại đã gửi cậu Hai cho Đức lên học ở trường huyện.)

Nhưng càng đến ngày tựu trường, lòng nó càng bồn chồn, buồn buồn làm sao đâu á. Thương ông ngoại với má dành dụm hồi trước giờ đều lo quần áo, sách vở cho nó. Ông ngoại đã lên bán chiếc xuồng be mười (1) để góp tiền với cậu Hai mua cho nó một chiếc xe lăn tay bóng loáng. Ông ngoại nói từ nhà cậu lại trường xa lắm, không chống nạng đi học được. Tội nghiệp, chiếc xuồng đã cùng ông ngoại đi giăng lưới, mò tôm. Bây giờ bán đi, cũng buồn, ông ngoại ra ngoài sản lằn (2) ngồi, mặt ngó ra rừng, hút thuốc. Thằng Đức thấy hết, nó cảm động trong lòng lắm, càng cảm động càng tự nhủ, mình phải cố học để không phụ lòng ông ngoại, không phụ lòng má và bà con xóm Mũi này.

Nhưng chút nữa sáng, nó phải rời xóm Mũi thật rồi. Gió phăng phăng thổi qua nóc nhà lá nghe phần phật. Thằng Đức nghe má nó múc nước vô cái ấm nhôm rồi thổi lửa phù phù trên bếp. Ông ngoại chắc ngồi gần đâu đó, thằng Đức nghe má nói nhỏ:

- Chắc con nhớ nó lắm, ba à.

- Ừ. - Ông ngoại trả lời. - Thằng nhỏ giống chồng bay in hệt.

- Con nhìn thằng Đức là như con thấy ảnh vậy. Ảnh đã mất, bây giờ nó lại đi xa.

- Bây bẩy quá. - Ông ngoại tặc lưỡi. - Phải lo tương lai cho nó. Sinh nó ra mà không lo cho con cái học hành là tội lắm, bây à.

Thằng Đức cựa mình lò mò tìm hai cái nạng. Bây giờ cũng còn sớm, nhưng nó muốn thức dậy, ngồi bên má, bên ông ngoại, bên khói của nhà mình cho hả hê, chút nữa đã xa mắt tiêu rồi.

Trời sáng trắng, mấy đứa bạn cùng đi ra huyện học đã chờ sẵn dưới bến, mấy đứa ở lại cũng chân trần, quần cụt chạy ra tiễn. Bà con xúm lại đông thiệt đông. Sương vẫn còn giăng trắng ngầu ngầu chỗ rặng đước sau dãy nhà sàn san sát bên kia kinh. Ông ngoại mặc bộ đồ bà ba nâu mới nhất, mượn xuồng máy của chú Tư đưa bầy con nít ra huyện. Máy nổ giòn tan, chân vịt đặt bùm xuống nước, chiếc xuồng từ từ ra khỏi bến. Ông ngoại chạy chậm thiệt chậm để còn thời gian cho thằng Đức rướn cằn cổ lên, kêu:

- Má đừng buồn nghe, mai mốt con về.

Ngoại cười:

- Cái thằng, thì mai mốt ngoại với má mầy cũng ra thăm. Ý, mắc mớ gì mà con khóc. Thiệt tình, cái thằng, đàn ông con trai gì mà mít ướt quá.

Thằng Đức quẹt nước mắt ngượng ngùng cười, cuối cùng, nó không quên ngó về cửa sông thẳm làm một cái vẫy chào ba nó.

Phía có ba là biển.

(Nguyễn Ngọc Tư, Xa xóm mũi, NXB Kim Đồng, Hà Nội, 2023)

Chú thích:

(1) Xuồng be mười: một loại xuồng ba lá có chiều dài từ 7 mét, chiều rộng 1,2 mét trở lên, chạy bằng máy, dùng để đi lại và vận chuyển trên sông nước.

(2) Sàn lằn: sàn phía trước nhà.