Đọc hiểu Tiếng Việt qua thơ tình mười thế kỉ (Hoàng Tuấn) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc ngữ liệu dưới đây: Ai hành quân qua đây? Đất vẫn in mòn lối cũ Ai dừng chân nơi đây Đá vẫn nguyên hình bếp lửa Đồng chí nào chia tay nơi đây? Ngã ba rừng hoang lá đầy

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc ngữ liệu dưới đây:

Ai hành quân qua đây?

Đất vẫn in mòn lối cũ

Ai dừng chân nơi đây

Đá vẫn nguyên hình bếp lửa

Đồng chí nào chia tay nơi đây?

Ngã ba rừng hoang lá đầy

 

Ôi những con đường chỉ một lần qua

Hai mươi năm biết ai còn nhớ

Nhưng từ đó cây hoang rừng già

Thương mãi đàn con gian khổ

Đất nhớ chân người thiết tha

 

Mẹ Trường Sơn tóc mây bạc phơ

Chiều khói xanh mưa nguồn chớp bể

Hai mươi năm dài trên trán mẹ

Những con đường rừng vẽ nét ưu tư

 

Ôi những con đường không tên

Dưới ngàn cây im lặng

Vẫn nối dài đất nước hai miền

Vẫn âm thầm đưa máu về tim

 

Tôi đi trên những con đường ấy

Mang Việt Nam trong linh hồn

Cuộc hành trình hai mươi năm chân chưa hề mỏi

Nên tôi theo đường rừng mê mải vượt Trường Sơn

 

Hôm nay trên đường đánh Mỹ

Tôi dừng chân mắc võng qua đêm

Nghe suối khuya động tiếng thì thầm

Đang cùng tôi có mặt đêm nay

 

(6) Quên một ngày đường dài dốc đổ

Trong giấc mơ thơm mùi có lá

Ai người xưa một lần qua đây

Đang cùng tôi có mặt đêm nay

 

(7) Người trước qua đây hành quân giết giặc

Người sau qua đây thấy dấu ông cha

Trên vết chân người nhọc nhằn gian khổ

Loài lan rừng mùa xuân nở hoa.

(Rừng 1968)

(Theo Tiếng Việt qua thơ tình mười thế kỉ, Hoàng Tuấn, NXB Văn hóa thông tin, 2010, tr 505- 506)

Câu 1

Xác định nhân vật trữ tình trong bài thơ.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào đại từ xưng hô và những hành động, cảm xúc được trực tiếp bộc lộ trong bài thơ.

Lời giải chi tiết

Nhân vật trữ tình là người chiến sĩ cách mạng đang hành quân trên đường Trường Sơn

Giải thích:

Nhân vật “tôi” (người chiến sĩ cách mạng đang hành quân trên đường Trường Sơn) trực tiếp xuất hiện trong bài thơ, bộc lộ suy nghĩ, cảm xúc về những con đường Trường Sơn và những người lính đã từng đi qua nơi đây. 

Câu 2

Chỉ ra 02 hình ảnh nhân hóa trong khổ thơ (3)

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm những hình ảnh dùng từ ngữ, đặc điểm hoặc hoạt động của con người để miêu tả sự vật, thiên nhiên.

Lời giải chi tiết

Hai hình ảnh nhân hóa là:

- "Mẹ Trường Sơn tóc mây bạc phơ" ⇒ nhân hóa dãy Trường Sơn như một người mẹ già.

- "Những con đường rừng vẽ nét ưu tư" ⇒ nhân hóa con đường mang nét mặt đầy lo âu, trăn trở.

Giải thích:

“Mẹ”, “tóc mây bạc phơ” và “ưu tư” vốn là những từ ngữ gắn với con người nhưng được dùng để miêu tả Trường Sơn và những con đường rừng. 

Câu 3

Trình bày những cảm xúc của nhân vật trữ tình được bộc lộ qua những dòng thơ sau:

"Quên một ngày đường dài dốc đổ

Trong giấc mơ thơm mùi cỏ lá"

Xem lời giải
Phương pháp giải

Chú ý những từ ngữ thể hiện trạng thái của nhân vật “tôi” và đặt hai câu thơ trong hoàn cảnh người lính vừa trải qua một ngày hành quân. 

Lời giải chi tiết

Những dòng thơ thể hiện sự nhẹ nhõm, thanh thản và yên bình của người lính sau một ngày hành quân vất vả. Trong giấc mơ giữa rừng, họ cảm nhận được hương vị dịu dàng, gần gũi của thiên nhiên - như một liều thuốc xoa dịu những nhọc nhằn chiến tranh, tạo nên cảm xúc sâu lắng, đầy chất thơ.

Giải thích:

Cụm từ “quên một ngày đường dài dốc đổ” cho thấy người lính tạm quên những gian khổ của hành trình; còn “giấc mơ thơm mùi cỏ lá” gợi cảm giác dịu dàng, trong lành của thiên nhiên. Thiên nhiên vì thế trở thành nguồn an ủi, nâng đỡ tinh thần, giúp người lính có những phút giây bình yên giữa cuộc chiến.

Câu 4

Phân tích ngắn gọn ý nghĩa của hình ảnh mang tính biểu tượng trong câu cuối bài thơ: Loài lan rừng mùa xuân nở hoa.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đặt hình ảnh “lan rừng mùa xuân nở hoa” trong mối quan hệ với những câu thơ trước để tìm ý nghĩa biểu tượng. 

Lời giải chi tiết

Hình ảnh lan rừng nở hoa tượng trưng cho sự sống, hy vọng và vẻ đẹp bền bỉ nảy sinh từ gian khổ. Trên dấu chân những người lính từng chiến đấu, thiên nhiên vẫn hồi sinh, nở hoa. Đó là biểu tượng cho sức sống mãnh liệt của con người và đất nước sau những năm tháng chiến tranh khốc liệt.

Giải thích:

Hình ảnh “loài lan rừng mùa xuân nở hoa” xuất hiện ngay sau “vết chân người nhọc nhằn gian khổ”, tạo nên sự tương phản giữa gian khổ của con người và vẻ đẹp, sức sống của thiên nhiên. Những dấu chân của người trước đã in lại trên con đường, để người sau tiếp bước; trong không gian ấy, lan rừng vẫn nở hoa. Vì vậy, hoa lan gợi sức sống tiếp nối, niềm tin và những thành quả tốt đẹp được vun đắp từ sự hi sinh của các thế hệ.

Câu 5

Từ nội dung bài thơ, anh/chị hãy bày tỏ suy nghĩ về sự gắn kết giữa con người và thiên nhiên (trình bày 5-7 dòng).

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào mối quan hệ giữa người lính và thiên nhiên Trường Sơn trong bài thơ để nêu suy nghĩ và liên hệ thực tế. 

Lời giải chi tiết

Bài thơ cho thấy thiên nhiên không chỉ là phông nền mà còn là người bạn đồng hành thân thiết của con người, đặc biệt trong chiến tranh. Thiên nhiên che chở, ủ ấm, nâng đỡ tinh thần cho người lính, trở thành nơi lưu giữ ký ức, dấu chân và những câu chuyện hào hùng. Sự gắn kết ấy vừa thiêng liêng vừa gần gũi, nhắc nhở chúng ta phải sống hòa hợp, biết ơn và trân trọng thiên nhiên như một phần máu thịt của quê hương.

Giải thích:

Thiên nhiên hiện diện trong cuộc sống của người lính, giúp họ quên đi “một ngày đường dài dốc đổ”, đồng thời lưu giữ “dấu chân” của những người đã đi qua. Qua đó, bài thơ cho thấy thiên nhiên vừa đồng hành, nâng đỡ con người trong gian khổ, vừa lưu giữ những dấu ấn của con người, vì thế con người cần trân trọng và bảo vệ thiên nhiên.

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close