Đọc hiểu Vị Tết (Lê Gia Hoài) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

(1) Ngược cõi lòng nhớ ngày xuân cũ Vị thời gian khói bếp thơm nồng Tiếng bánh reo loang màu nếp mới Tuổi chân trần ngang dọc triền sông.

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

VỊ TẾT

Lê Gia Hoài

(1) Ngược cõi lòng nhớ ngày xuân cũ

Vị thời gian khói bếp thơm nồng

Tiếng bánh reo loang màu nếp mới

Tuổi chân trần ngang dọc triền sông.

 

(2) Con đã thấy trong màu nắng sớm

Khúc xuân sang thanh thản hiên nhà

Giàn pháo hoa tựa vào ngày cũ

Đợi giao thừa cất tiếng hoan ca.

 

(3) Trên cánh đồng mẹ gieo vào đất

Mầm xanh tươi hi vọng cho đời

Giọt mồ hôi hoá dòng nước bạc

Để mai này đất mãi sinh sôi.

 

(4) Con đã nghe trong lời cha dạy

Vị xuân sang viên mãn tuổi già

Tết đoàn viên ngày vui sum họp

Những môi cười toả nắng đơm hoa.

 

(5) Vị tết quê ngát mùi nhang khói

Ủ thơm lòng hiếu nghĩa đầy vơi

Để yêu thương hóa thành nguồn cội

Nâng bước con khắp nẻo đường đời.

(Theo Báo Văn nghệ, Số 1+2 ngày 03/01/2026, tr.20)

Câu 1

Xác định thể thơ của văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đếm số tiếng trong mỗi dòng thơ để xác định thể thơ.

Lời giải chi tiết

Thể thơ: Thơ bảy chữ

Giải thích:

Bài thơ được viết theo thể thơ bảy chữ vì mỗi dòng thơ đều có 7 tiếng.

Câu 2

Chỉ ra những "vị" được tác giả nhắc đến trong đoạn trích.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ bài thơ, tìm các từ ngữ có chứa từ "vị" và xác định nội dung mà mỗi "vị" biểu hiện.

Lời giải chi tiết

Những "vị" được tác giả nhắc đến trong bài thơ:

- "Vị thời gian" : khói bếp thơm nồng - mùi vị kí ức, của tuổi thơ bên bếp lửa ngày Tết.

- "Vị xuân sang": viên mãn tuổi già - vị của niềm vui sum họp, đoàn viên trong lời cha dạy.

- "Vị Tết quê": ngát mùi nhang khói - vị của hiếu nghĩa, của nguồn cội, của tình yêu thương

Giải thích:

Trong bài thơ, tác giả nhắc đến "vị thời gian", "vị xuân sang" và "vị Tết quê". Đây không chỉ là những hương vị có thể cảm nhận bằng khứu giác hay vị giác mà còn là những hương vị của kí ức, của tình thân, của sự đoàn viên và nguồn cội.

Câu 3

Nêu tác dụng của biện pháp tu từ nhân hoá trong những câu thơ:

"Con đã thấy trong màu nắng sớm

Khúc xuân sang thanh thản hiên nhà

Giàn pháo hoa tựa vào ngày cũ

Đợi giao thừa cất tiếng hoan ca."

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định biện pháp tu từ được sử dụng, sau đó phân tích tác dụng đối với nội dung và cảm xúc của đoạn thơ.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ nhân hoá trong các câu thơ: "Khúc xuân" được miêu tả như con người - thanh thản; "giàn pháo hoa" có hành động tựa vào, đợi; mùa xuân cất tiếng hoan ca.

- Tác dụng:

+ Làm cho thiên nhiên, cảnh vật ngày Tết trở nên sinh động, có hồn, gần gũi như người thân trong gia đình.

+ Gợi không khí xuân ấm áp, rộn ràng, tràn đầy sức sống.

+ Qua đó bộc lộ tình cảm trân trọng, yêu mến của tác giả với những khoảnh khắc đón xuân của quê hương.

Giải thích:

Tác giả đã nhân hoá mùa xuân và cảnh vật bằng cách gán cho chúng những trạng thái, hành động của con người như "thanh thản", "tựa vào", "đợi", "cất tiếng hoan ca". Nhờ đó, bức tranh ngày Tết hiện lên sống động, có hồn và giàu cảm xúc, đồng thời làm nổi bật không khí ấm áp, vui tươi của thời khắc giao mùa, qua đó bộc lộ tình yêu tha thiết của tác giả đối với quê hương và Tết cổ truyền.

Câu 4

Em hiểu như thế nào về hai câu thơ:

"Trên cánh đồng mẹ gieo vào đất

Mầm xanh tươi hi vọng cho đời"

Xem lời giải
Phương pháp giải

Phân tích hình ảnh thơ và ý nghĩa biểu tượng của các từ ngữ, từ đó làm rõ thông điệp mà tác giả muốn gửi gắm.

Lời giải chi tiết

Hai câu thơ: "Trên cánh đồng mẹ gieo vào đất / Mầm xanh tươi hi vọng cho đời"

- Hình ảnh người mẹ lao động trên đồng ruộng, gieo hạt xuống đất để những mầm xanh nảy sinh, nuôi dưỡng sự sống.

- Người mẹ không chỉ gieo hạt lúa mà còn gieo vào lòng con những hi vọng, ước mơ và tình yêu cuộc sống. Mồ hôi, công sức của mẹ chính là nền tảng để thế hệ sau được lớn lên, được sống đầy đủ và có ý nghĩa.

- Hai câu thơ là lời ngợi ca thầm lặng về đức hi sinh vô bờ bến của người mẹ Việt Nam.

Giải thích:

Hai câu thơ khắc họa hình ảnh người mẹ cần cù lao động trên cánh đồng, gieo những hạt giống xuống đất để tạo nên những mầm xanh của sự sống. Đồng thời, "mầm xanh tươi hi vọng cho đời" còn mang ý nghĩa thể hiện niềm tin, ước mơ và khát vọng về một tương lai tốt đẹp mà mẹ gửi gắm cho con và cho cuộc đời. Qua đó, tác giả ca ngợi đức hi sinh, sự vất vả và tình yêu thương thầm lặng của người mẹ.

Câu 5

Em hãy chia sẻ cách để "Ủ thơm lòng hiếu nghĩa" với gia đình, quê hương. (Trả lời từ 7 - 10 câu)

Xem lời giải
Phương pháp giải

Nêu suy nghĩ của bản thân về cách thể hiện lòng hiếu nghĩa đối với gia đình và quê hương; trình bày thành đoạn văn 7-10 câu, có lí lẽ và dẫn chứng phù hợp.

Lời giải chi tiết

Gợi ý:

- Cần yêu thương, kính trọng và biết ơn ông bà, cha mẹ bằng những hành động rất giản đơn như: lễ phép, chăm ngoan và cố gắng học tập.

- Nên quan tâm, chia sẻ và giúp đỡ người thân trong cuộc sống hằng ngày.

- Cần gìn giữ những phong tục, truyền thống tốt đẹp của quê hương, tránh để văn hóa truyền thống bị hòa tan vào văn hóa ngoại nhập.

- Tích cực tham gia các hoạt động vì cộng đồng, hoạt động tình nguyện.

-...

Giải thích:

Đoạn văn cần tập trung làm rõ những việc làm cụ thể để thể hiện lòng hiếu nghĩa với gia đình và quê hương, có thể dựa vào với nội dung bài thơ.

Tham Gia Group Dành Cho Học Sinh Lớp 9 - Ôn Thi Vào Lớp 10

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close