Đọc hiểu Cánh đồng buổi chiều (Nguyễn Khoa Điềm) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Hình ảnh cánh đồng buổi chiều được miêu tả qua các chi tiết:

- Lởm chởm gốc rạ sau mùa cấy gặt.

- Mùi thơm lúa khoai thân thuộc.

- Tiếng reo của cỏ may.

- Mùa thu vừa trở lại.

Giải thích:

Những chi tiết trên đã khắc họa cánh đồng sau mùa gặt với vẻ đẹp mộc mạc, bình dị và giàu sức sống. Không chỉ có hình ảnh mà còn có hương thơm, âm thanh và dấu hiệu của thời gian, tạo nên một bức tranh đồng quê gần gũi, thân thương.

- Biện pháp tu từ so sánh: "Thật đơn giản, hiển nhiên, như hơi thở".

- Tác dụng:

+ Nhấn mạnh việc con người hằng ngày được ăn bát cơm trắng đã trở thành điều quen thuộc, tự nhiên như hơi thở.

+ Gợi sự đối lập giữa sự bình thường của bữa cơm và những nhọc nhằn, vất vả của người nông dân để làm ra hạt gạo.

+ Nhắc nhở mỗi người biết trân trọng thành quả lao động và những giọt mồ hôi của người làm ra hạt lúa.

+ Làm cho lời thơ giàu sức gợi hình, gợi cảm.

Giải thích:

Tác giả so sánh việc ăn cơm hằng ngày với hơi thở để cho thấy con người thường vô tình xem đó là điều hiển nhiên mà quên đi biết bao mồ hôi, bùn đất và gian khổ phía sau mỗi hạt gạo. Qua đó, tác giả bày tỏ sự trân trọng đối với người nông dân và giá trị của lao động.

Hình ảnh "mồ hôi" vừa mang ý nghĩa tả thực, vừa mang ý nghĩa biểu tượng:

- Là những giọt mồ hôi của người nông dân trong quá trình lao động vất vả trên đồng ruộng.

- Là biểu tượng cho công sức, sự hi sinh, nỗi nhọc nhằn và những giá trị lao động âm thầm đã làm nên hạt gạo nuôi sống con người.

Giải thích:

Trong bài thơ, "mồ hôi" là dấu vết của lao động, gợi lên bao vất vả, khổ đau của người nông dân. Qua hình ảnh này, tác giả nhắc nhở mỗi người cần biết trân trọng công sức của người lao động, biết ơn những con người đã âm thầm cống hiến để làm nên cuộc sống no đủ.

- Cần biết trân trọng công sức và những hi sinh thầm lặng của người nông dân.

- Không nên xem những thành quả lao động là điều hiển nhiên mà phải biết sống biết ơn những người làm ra chúng.

- Hãy giữ gìn tình yêu quê hương, gắn bó với cánh đồng và những giá trị lao động chân chính.

- Phê phán lối sống chỉ hưởng thụ, quên đi giá trị của sức lao động và những người lao động.

-...

Giải thích:

Qua hình ảnh cánh đồng, giọt mồ hôi và bát cơm trắng, tác giả nhắc nhở người đọc rằng phía sau cuộc sống đủ đầy là biết bao vất vả của người nông dân. Vì vậy, mỗi người cần biết trân trọng thành quả lao động, sống biết ơn và có trách nhiệm đối với những giá trị mà người khác tạo dựng.