Đọc hiểu Vườn xưa (Tế Hanh) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Những hình ảnh thời gian được nhắc đến là: “mỗi ngày”, “một ngày xuân”, “một ngày hè”, “mùa hạ”, “mùa thu”, “tháng mười”, “tháng năm”, “tháng tám”, “tháng ba”.

Giải thích:

Các từ ngữ trên đều là những dấu hiệu chỉ ngày, mùa, tháng, cho thấy thời gian trong bài thơ không ngừng trôi qua.

- Biện pháp tu từ: So sánh, thể hiện qua các hình ảnh: “Hai ta như ngày nắng tránh ngày mưa”, “Như mặt trăng mặt trời cách trở”, “Như sao hôm sao mai không cùng ở”.

- Tác dụng nghệ thuật: Biện pháp so sánh làm nổi bật sự xa cách, cách trở của hai nhân vật trữ tình. Những hình ảnh như “nắng - mưa”, “mặt trăng - mặt trời”, “sao hôm - sao mai” gợi lên sự đối lập, không thể hòa hợp, từ đó nhấn mạnh nỗi buồn chia xa và khát vọng sum họp. Qua đó, biện pháp tu từ giúp hình ảnh thơ thêm sinh động, hấp dẫn gợi hình, gợi cảm.

Giải thích:

Các hình ảnh so sánh đều nhấn vào đặc điểm không thể cùng hiện diện: ngày nắng không đi cùng ngày mưa, mặt trăng và mặt trời không cùng xuất hiện, sao hôm và sao mai không cùng ở một thời điểm. Đặt “hai ta” trong những mối quan hệ ấy, nhà thơ nhấn mạnh hoàn cảnh hai người luôn ở xa nhau, mỗi người trở về vườn xưa vào một thời điểm khác, từ đó làm nổi bật nỗi nhớ và sự khắc khoải về một lần được gặp nhau.

Chàng trai - chủ thể trữ tình đã thể hiện tình cảm yêu thương, xót xa và đầy hiếu thảo với người mẹ già. Câu thơ đối lập giữa “cây mỗi ngày mỗi xanh” và “tóc mỗi ngày mỗi bạc” vừa gợi ra hình ảnh cuộc sống và thiên nhiên đang sinh sôi tươi tốt, lại vừa nhấn mạnh sự tàn phai, già yếu theo thời gian của mẹ. Qua đó, chàng trai không chỉ cảm nhận được sự đổi thay của thời gian mà còn bày tỏ nỗi xúc động, thương mẹ sâu sắc khi nhận ra mẹ ngày một già đi, trong khi mọi thứ xung quanh vẫn không ngừng phát triển. Đây là một tình cảm chân thành, tha thiết, chất chứa sự lo lắng và biết ơn đối với mẹ.

Giải thích:

Hình ảnh “cây mỗi ngày mỗi xanh” gợi sự sống của khu vườn vẫn tươi tốt theo thời gian, trong khi “tóc mỗi ngày mỗi bạc” lại cho thấy mẹ đang ngày càng già đi. Sự đối lập ấy khiến chàng trai càng ý thức sâu sắc về sự trôi chảy của thời gian và tuổi già của mẹ. Vì vậy, câu thơ thể hiện nỗi thương mẹ, xót xa trước sự già yếu của mẹ và sự lo lắng, yêu thương và lòng hiếu thảo của người con khi xa mẹ.

Em cần:

- Yêu thương, quan tâm và chăm sóc người thân, nhất là ông bà, cha mẹ.

- Giữ gìn các giá trị truyền thống, biết trân trọng ký ức và kỷ niệm với quê hương.

- Thường xuyên liên lạc, thăm hỏi khi xa nhà.

- Góp phần xây dựng gia đình hòa thuận, ấm no, hạnh phúc.

- Sống có trách nhiệm, học tập và rèn luyện tốt để không phụ lòng gia đình, quê hương.

Giải thích:

Bài thơ gợi lên nỗi nhớ thương và sự xót xa của người con khi xa cách người thân. Từ đó, bài thơ khuyên mỗi người cần biết trân trọng tình thân, không để sự xa cách hay bận rộn khiến mình quên đi những người yêu thương.