Đọc hiểu Mùa xuân trên biển (Huy Cận) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc ngữ liệu dưới đây: MÙA XUÂN TRÊN BIỂN (Huy Cận) Mưa xuân trên biển, thuyền yên chỗ, Tôm cá chắc đầy phiên chợ mai, Sắm tết, thuyền về dăm khóm đỗ; Đảo xa thâm thẩm vệt mưa dài.

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc ngữ liệu dưới đây:

MÙA XUÂN TRÊN BIỂN

(Huy Cận)

Mưa xuân trên biển, thuyền yên chỗ,

Tôm cá chắc đầy phiên chợ mai,

Sắm tết, thuyền về dăm khóm đỗ;

Đảo xa thâm thẩm vệt mưa dài.

 

Thuyền đậu thuyền đi hạ kín mui,

Lưa thưa mưa biển ấm chân trời

Chiếc tàu chở đá về bến Cảng

Khói lẩn màu mây tưởng đảo khơi.

 

Em bé thuyền ai ra giỡn nước,

Mưa xuân tươi tốt cả cây buồm.

Biển bằng không có dòng xuôi ngược,

Cơm giữa ngày mưa gạo trắng thơm.

(Huy Cận, Hồng Gai, 1/1959)

Câu 1

Xác định không gian và thời gian tái hiện trong bài thơ trên

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào các từ ngữ chỉ địa điểm, cảnh vật và thời điểm xuất hiện trong bài thơ. 

Lời giải chi tiết

- Không gian: biển khơi/ làng chài ven biển/ làng biển

- Thời gian: mùa xuân

Giải thích:

Không gian biển được gợi ra qua các hình ảnh “thuyền”, “đảo xa”, “biển”, “chiếc tàu”, “bến Cảng”, “cây buồm”. Đây là không gian sinh hoạt quen thuộc của con người lao động vùng biển. Thời gian được xác định trực tiếp qua hình ảnh “mưa xuân”, “Mùa xuân” và chi tiết “sắm tết”, cho thấy khung cảnh được tái hiện vào mùa xuân, khi con người chuẩn bị đón năm mới.

Câu 2

Ghi lại những từ ngữ khắc họa hình ảnh con thuyền trong bài thơ. Mượn hình ảnh con thuyền, tác giả muốn gợi ra cuộc sống như thế nào của con người lao động.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm các từ ngữ trực tiếp miêu tả trạng thái, hoạt động của con thuyền → từ đó liên hệ với đời sống con người lao động. 

Lời giải chi tiết

- Những từ ngữ khắc họa hình ảnh con thuyền trong bài thơ: (thuyền) yên chỗ; (thuyền) về, dăm khóm đỗ; (thuyền) đậu, (thuyền) đi, hạ kín mui; (cây buồm) tươi tốt

- Hình ảnh con thuyền gợi ra cuộc sống của con người lao động (đã qua thời chiến tranh vất vả): cuộc sống thanh bình, ấm no, tràn đầy hi vọng vào tương lai, ...

Giải thích:

Con thuyền hiện lên trong nhiều trạng thái: khi “yên chỗ”, “đậu”, khi “đi”, “về”, cho thấy nhịp sống lao động diễn ra đều đặn, bình yên. Đặc biệt, hình ảnh “Tôm cá chắc đầy phiên chợ mai”, “Sắm tết” cho thấy lao động mang lại thành quả và niềm vui cho con người. Câu thơ “Mưa xuân tươi tốt cả cây buồm” còn khiến con thuyền như được tiếp thêm sức sống. Vì vậy, hình ảnh con thuyền gợi một cuộc sống ổn định, ấm no và lạc quan.

Câu 3

Nêu tác dụng của việc sử dụng từ láy trong bài thơ

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định các từ láy tiêu biểu → phân tích sắc thái nghĩa và tác dụng đối với việc khắc họa cảnh vật, không gian. 

Lời giải chi tiết

Từ láy "thăm thẳm" và "lưa thưa" đều là các từ láy gợi hình ảnh.

- Từ "thăm thẳm" gợi khoảng cách sâu hun hút và khung cảnh mờ ảo của biển đảo trong làn mưa xuân.

- Từ "lưa thưa" gợi sự thưa thớt, mỏng nhẹ của làn mưa của xuân.

=> Góp phần miêu tả bức tranh cảnh vật trên biển trong mưa xuân.

Giải thích:

Từ “thăm thẳm” trong “Đảo xa thăm thẳm vệt mưa dài” nhấn mạnh cảm giác xa xôi, hun hút của đảo giữa không gian biển rộng lớn, đồng thời tạo vẻ mờ ảo qua màn mưa. Từ “lưa thưa” trong “Lưa thưa mưa biển ấm chân trời” gợi những hạt mưa nhỏ, thưa và nhẹ, giúp không gian trở nên êm dịu hơn. Việc sử dụng từ láy vì thế làm câu thơ giàu nhạc điệu và tăng sức gợi hình, gợi cảm, giúp người đọc cảm nhận rõ hơn vẻ đẹp của biển trong mùa xuân.

Câu 4

Cảm xúc của nhà thơ được thể hiện trong bài thơ là gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Khái quát những cảm xúc được thể hiện qua cách lựa chọn hình ảnh, từ ngữ và cách nhìn về thiên nhiên, con người.

Lời giải chi tiết

- Cảm xúc vui tươi, yêu đời, yêu quê hương đất nước

- Sự lạc quan, tin tưởng và khát vọng vào tương lai no ấm

Giải thích:

Nhà thơ nhìn cảnh biển mùa xuân bằng cái nhìn đầy yêu mến: “Mưa xuân tươi tốt cả cây buồm”, “cơm giữa ngày mưa gạo trắng thơm”. Những hình ảnh ấy cho thấy cuộc sống tràn đầy sức sống, ấm áp và niềm vui. Hình ảnh thuyền về, tôm cá đầy, sắm Tết cũng thể hiện niềm vui trước thành quả lao động và cuộc sống yên bình. Vì vậy, cảm xúc chủ đạo của bài thơ là niềm vui, niềm tin và tình yêu tha thiết đối với cuộc sống, quê hương.

Câu 5

Trình bày những thông điệp cuộc sống em nhận ra sau khi đọc xong bài thơ

Xem lời giải
Phương pháp giải

Từ hình ảnh thiên nhiên, cuộc sống lao động và cảm xúc của tác giả, khái quát thành những bài học có ý nghĩa.

Lời giải chi tiết

- Hòa bình có ý nghĩa lớn lao đối với mỗi con người, với một dân tộc

- Tình yêu cuộc đời bắt nguồn từ tình yêu những gì bình dị, gần gũi trong cuộc sống

- Khát vọng về cuộc sống ấm no, hạnh phúc của cả dân tộc

Giải thích:

Qua hình ảnh thuyền đậu, thuyền đi, tôm cá đầy, sắm Tết, cơm giữa ngày mưa, bài thơ cho thấy vẻ đẹp của một cuộc sống bình yên và lao động có thành quả. Những điều tưởng như rất bình thường ấy lại trở nên đáng quý khi đặt trong bối cảnh con người đã đi qua những năm tháng chiến tranh. Vì vậy, bài thơ nhắc nhở mỗi người biết trân trọng hòa bình, cuộc sống yên ổn và thành quả lao động. Đồng thời, giọng thơ tươi sáng, lạc quan cho thấy dù cuộc sống còn nhiều khó khăn, con người vẫn cần giữ niềm tin và hướng đến một tương lai tốt đẹp hơn.

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close