Đọc hiểu Chơi với con (Mai Văn Phấn) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: CHƠI VỚI CON (Cho Ngọc Quỳnh) Cha kiệu con trên vai chao liệng Bàn tay xinh xòe đôi cánh én. Lòng nhẹ thênh cha muốn cất cánh bay Nhưng chân tay cha lại thô và dày.

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

CHƠI VỚI CON

(Cho Ngọc Quỳnh)

Cha kiệu con trên vai chao liệng

Bàn tay xinh xòe đôi cánh én.

Lòng nhẹ thênh cha muốn cất cánh bay

Nhưng chân tay cha lại thô và dày.

 

Ôm mái đầu cha bồng bềnh như mây

Con rạng rỡ khoảng trời trước mặt

Tiếng con cười thiên thần gieo hạt

Trang nghiêm

                       Cha chịu

                                    Phép lành!

 

Đất ân cần mở ngút ngàn xanh

Rễ non tơ luồn qua chân tóc

Trái tim cha bồi hồi nảy lộc

Che cho ngày biếc những đêm nhung.

(Mai Văn Phấn. Rút từ tập thơ "Gọi xanh", Nxb. Hội Nhà văn, 1995)

Câu 1

Bài thơ viết về đề tài gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc toàn bài, xác định nhân vật trữ tình và mối quan hệ trung tâm (ở đây là cha – con) => suy ra đề tài.

Lời giải chi tiết

Bài thơ viết về tình cảm cha con (tình phụ tử).

Giải thích:

Toàn bộ hình ảnh xoay quanh người cha chơi với con, cảm xúc của cha khi ở bên con => thể hiện tình yêu thương, niềm hạnh phúc của cha dành cho con.

Mở rộng

- Đề tài là lĩnh vực đời sống được nhà văn nhận thức, lựa chọn, khái quát, bình giá và thể hiện trong văn bản. Việc lựa chọn đề tài bước đầu bộc lộ khuynh hướng và ý đồ sáng tác của tác giả.

- Một số ví dụ về đề tài:

+ Đề tài của truyện ngắn Lão Hạc (Nam Cao) là người nông dân Việt Nam trước Cách mạng tháng Tám.

+ Đề tài của Truyện Kiều (Nguyễn Du) là cuộc đời và số phận bất hạnh của người phụ nữ trong bối cảnh xã hội phong kiến thối nát.

- Cách xác định đề tài: Căn cứ vào nội dung văn bản để xác định văn bản đang đề cập tới khía cạnh, vấn đề nào của đời sống.

Link tham khảo: Đề tài (Từ điển tiếng Việt)

Câu 2

Những dòng thơ nào trực tiếp nói lên cảm xúc của người cha dành cho con?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm các dòng thơ bộc lộ trực tiếp cảm xúc (từ ngữ cảm xúc rõ ràng, không chỉ tả hành động)

Lời giải chi tiết

Những dòng thơ:

“Lòng nhẹ thênh cha muốn cất cánh bay”

“Trái tim cha bồi hồi nảy lộc”

Giải thích:

Các từ “nhẹ thênh”, “muốn cất cánh bay”, “bồi hồi” thể hiện trực tiếp trạng thái xúc cảm của người cha => không chỉ miêu tả mà bộc lộ cảm xúc rõ ràng.

Mở rộng

Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

Câu 3

Em hiểu nội dung của các dòng thơ sau như thế nào?

Tiếng con cười thiên thần gieo hạt

Trang nghiêm

                       Cha chịu

                                    Phép lành!

Xem lời giải
Phương pháp giải

Phân tích hình ảnh ẩn dụ (“thiên thần”, “gieo hạt”, “phép lành”) => liên hệ cảm xúc của người cha để hiểu ý nghĩa.

Lời giải chi tiết

Tiếng cười của con được ví như thiên thần, mang đến niềm vui, hạnh phúc; với cha, đó là món quà thiêng liêng, như một phép lành làm cuộc sống trở nên ý nghĩa.

Giải thích:

“Gieo hạt” gợi sự lan tỏa niềm vui; “phép lành” thể hiện sự trân trọng, thiêng liêng => cha coi con là nguồn hạnh phúc lớn lao.

Mở rộng

Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

Câu 4

Trong hai dòng thơ cuối, tác giả sử dụng biện pháp tu từ nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xem hai dòng cuối có dùng hình ảnh chuyển nghĩa, gợi tả => xác định biện pháp tu từ tiêu biểu.

Lời giải chi tiết

Biện pháp tu từ: ẩn dụ (kết hợp nhân hóa).

Giải thích:

“Trái tim cha nảy lộc” là ẩn dụ cho tình yêu thương sinh sôi; “che cho ngày biếc những đêm nhung” gợi sự chở che => làm nổi bật tình cảm cha dành cho con.

Mở rộng

- Ẩn dụ là một biện pháp tu từ mà ở đó có các sự vật và hiện tượng được nhắc đến qua việc gọi tên sự vật hiện tượng khác mà ở đó có những nét tương đối giống nhau.

- Ẩn dụ được phân thành 4 loại, hay còn gọi là 4 hình thức:

+ Ẩn dụ hình thức: nhằm mục đích là “dấu” đi một phần ý nghĩa mà không phải ai cũng biết.

+ Ẩn dụ phẩm chất: thay thế phẩm chất của sự vật, hiện tượng này có nét tương đồng với phẩm chất của sự vật, hiện tượng khác.

+ Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác: là cách thức nhận biết sự vật, hiện tượng bằng giác quan này nhưng khi miêu tả lại mang tính chất, đặc điểm của sự vật lại bằng cách sử dụng từ ngữ cho giác quan khác.

+ Ẩn dụ cách thức: là loại ẩn dụ có nhiều cách để thể hiện một vấn đề. Vì thế, người diễn đạt sẽ đưa hàm ý vào câu nói.

Link tham khảo: Ẩn dụ là gì? Đặc điểm của ẩn dụ

Câu 5

Bài thơ khơi gợi em những tình cảm gì đối với cha mẹ? Vì sao?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Liên hệ nội dung bài thơ => nêu cảm xúc bản thân + lí do (xuất phát từ hình ảnh, tình cảm trong bài).

Lời giải chi tiết

Bài thơ gợi em tình yêu thương, lòng biết ơn và sự trân trọng cha mẹ.

Giải thích:

Vì bài thơ thể hiện tình cảm cha dành cho con rất dịu dàng, thiêng liêng => giúp em nhận ra sự hi sinh, yêu thương thầm lặng của cha mẹ, từ đó thêm yêu và muốn đáp đền.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close