Đọc hiểu Chiều thu (Nguyễn Bính) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: Thăm thẳm trời xanh lộng đáy hồ, Mùi hoa thiên lý thoảng chiều thu.

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

Thăm thẳm trời xanh lộng đáy hồ,

Mùi hoa thiên lý thoảng chiều thu.

Con cò bay lả trong câu hát,

Giấc trẻ say dài nhịp võng ru.

Lá thấp cành cao gió đuổi nhau,

Góc vườn rụng vội chiếc mo cau

Trái na mở mắt, nhìn ngơ ngác,

Đàn kiến trường chinh tự thuở nào. Lúa trổ đòng tơ, ngậm cốm non,

Lá dài vươn sắc lưỡi gươm con.

Tiếng chim mách lẻo cây hồng chín,

Điểm nhạt da trời những chấm son.

...

Thong thả trăng non dựng cuối làng,

Giữa nhà cây lá bóng xiên ngang.

Chiều con, cặm cụi đôi ngày phép,

Ngồi bẻ đèn sao, phất giấy vàng.

(Chiều thu, Nguyễn Bính- thơ và đời, NXB Văn học 2003)

Câu 1

Xác định thể thơ của đoạn trích trên?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào số tiếng trong mỗi dòng thơ, cách gieo vần và ngắt nhịp để xác định thể thơ. 

Lời giải chi tiết

Thể thơ 7 chữ.

Giải thích:

Mỗi dòng đều có 7 tiếng, các khổ thơ được tổ chức đều đặn, nhịp thơ và cách gieo vần mang đặc trưng của thể thơ bảy chữ. 

Câu 2

Ghi lại những từ ngữ khắc họa hình ảnh thiên nhiên trong hai khổ thơ đầu tiên. Qua những từ ngữ đó, em thấy thiên nhiên hiện lên như thế nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ hai khổ thơ đầu, tìm các từ ngữ, hình ảnh miêu tả cảnh vật, khái quát đặc điểm của bức tranh thiên nhiên. 

Lời giải chi tiết

- Hình ảnh cảnh sắc thiên nhiên: Trời xanh, hoa thiên lí, con cò, gió đuổi nhau, trái na, đàn kiến …

- Thiên nhiên gần gũi, gắn bó với con người. Cảnh làng quê bình lặng, yên ả, trong veo.

Giải thích:

Các từ ngữ như “trời xanh, hồ, hoa thiên lí, con cò, gió, góc vườn, mo cau, trái na, đàn kiến” đều là những hình ảnh thiên nhiên quen thuộc của làng quê. 

Câu 3

Chỉ ra và phân tích tác dụng của một biện pháp tu từ trong khổ thơ sau:

Lúa trổ đòng tơ, ngậm cốm non,

Lá dài vươn sắc lưỡi gươm con.

Tiếng chim mách lẻo cây hồng chín,

Điểm nhạt da trời những chấm son.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định biện pháp tu từ qua những từ ngữ có sự chuyển đổi cách gọi hoặc cách diễn đạt, sau đó nêu tác dụng đối với nội dung và nghệ thuật. 

Lời giải chi tiết

- BPTT:

+ Nhân hóa: lúa - ngậm, lá - vươn, chim - mách lẻo.

+ Liệt kê các động từ hoạt động, trạng thái: trổ, ngậm, vươn….

- Tác dụng:

+ Biện pháp tu từ nhân hóa thể hiện vẻ đẹp của những cây lúa vào thời kỳ trổ bông xanh tốt , tràn đầy sức sống và âm thanh bình yên của làng quê.

+ Phép liệt kê miêu tả thời kì sinh trưởng, phát triển vô cùng mạnh mẽ của cây lúa

+ Các phép tu từ làm câu văn thêm sinh động, tăng giá trị gợi hình, biểu cảm cao.

=> Bức tranh thiên nhiên mùa thu: mộc mạc, gần gũi, có sự vận động, đầy sức sống

Giải thích:

Các từ "ngậm", "vươn", "mách lẻo" là phép nhân hóa, khiến cây lúa, lá cây, tiếng chim mang dáng vẻ và hoạt động như con người. Nhờ đó, bức tranh mùa thu trở nên sinh động, giàu sức sống, đồng thời thể hiện sự quan sát tinh tế và tình yêu thiên nhiên của tác giả. 

Câu 4

Hình ảnh của nhân vật trữ tình cặm cụi làm đèn trung thu cho con qua hai câu thơ sau thể hiện điều gì?

Chiều con, cặm cụi đôi ngày phép,

Ngồi bẻ đèn sao, phất giấy vàng.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đặt hình ảnh nhân vật vào ngữ cảnh của đoạn thơ, chú ý các từ ngữ miêu tả hành động để rút ra ý nghĩa. 

Lời giải chi tiết

Thể hiện tình yêu thương của nhân vật trữ tình qua việc cặm cụi làm đèn trung thu cho con.

Giải thích:

Các từ ngữ "cặm cụi", "ngồi bẻ đèn sao", "phất giấy vàng" khắc họa hình ảnh người cha tỉ mỉ, chăm chút làm đèn cho con trong những ngày phép. Điều đó thể hiện tình yêu thương, sự quan tâm và trách nhiệm của người cha dành cho con. 

Câu 5

Nhà thơ Nguyễn Bính đã cảm nhận chiều thu bằng những giác quan nào? Theo em, nếu chỉ dùng thị giác để quan sát thiên nhiên thì nhà thơ có thể cảm nhận được hết vẻ đẹp của chiều thu không? Vì sao?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định các chi tiết gắn với từng giác quan trong bài thơ, sau đó kết hợp hiểu biết thực tế để lí giải.

Lời giải chi tiết

- Tác giả cảm nhận chiều thu bằng thị giác, khứu giác, thính giác

- Nếu chỉ dùng thị giác để quan sát thiên nhiên thì nhà thơ không thể cảm nhận được hết vẻ đẹp của cảnh sắc chiều thu. Vì chỉ có thể cảm nhận bằng tất cả các giác quan ta mới thấy được trọn vẹn những điều thú vị, những vẻ đẹp của thiên nhiên quanh ta.

Giải thích:

Nhà thơ cảm nhận chiều thu bằng thị giác (trời xanh, trái na, cây hồng...), khứu giác (mùi hoa thiên lí) và thính giác (câu hát, tiếng chim). Chỉ dùng thị giác sẽ không thể cảm nhận trọn vẹn vẻ đẹp của chiều thu vì thiên nhiên không chỉ có hình ảnh mà còn có âm thanh, hương thơm và những rung cảm, tạo nên vẻ đẹp đầy đủ và sống động. 

Tham Gia Group Dành Cho Học Sinh Lớp 9 - Ôn Thi Vào Lớp 10

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close