Đọc hiểu Trở về (Hoài Vũ) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Cảnh vật: “tiếng dế trước hiên nhà, khói bếp, hoa khế đầu hồi, lọn khói chiều”

Giải thích:

Các hình ảnh đều xuất hiện trong bối cảnh “chiều trở mình lặng lẽ”.

Âm thanh: “tiếng dế kêu”

Giải thích:

Tiếng dế là âm thanh duy nhất được nhắc đến trong đoạn thơ.

Tiếng dế được miêu tả: “thắc thỏm”.

Giải thích:

“Thắc thỏm” là từ láy diễn tả trạng thái bồn chồn, da diết. Làm cho âm thanh mang màu sắc cảm xúc, không còn đơn thuần tự nhiên.

Từ láy: “lặng lẽ, thắc thỏm, dịu dàng, ngẩn ngơ”

Giải thích:

Các từ này có sự lặp lại âm thanh, tạo nhịp điệu mềm mại. Chúng góp phần tăng tính biểu cảm cho bức tranh quê.

Phó từ: “hết, cũng, chỉ”

Giải thích:

“Hết” chỉ mức độ hoàn toàn, “cũng” biểu thị bổ sung, “chỉ” chỉ giới hạn => nhấn mạnh sự thay đổi trạng thái của nhân vật.

Tượng trưng cho: tình mẹ và hương vị quê hương; gợi nhớ kỉ niệm ấm áp, bình yên, tuổi thơ.

Giải thích:

Món ăn dân dã gắn với mẹ nên mang giá trị tinh thần sâu sắc. Nó khơi dậy nỗi nhớ và cảm xúc yêu thương của nhân vật “con”.

Ý nghĩa: nhân vật như được trở về quá khứ, sống lại tuổi thơ.

Giải thích:

“Hoá thành” không phải biến đổi thật mà là trạng thái tâm lí, thể hiện sự chìm đắm trong kí ức quê hương.

Bài học: cần yêu thương, trân trọng quê hương và những kí ức tuổi thơ.

Giải thích:

Khổ thơ cho thấy quê hương mang lại sự bình yên, nuôi dưỡng tâm hồn. Vì vậy mỗi người cần giữ gìn và hướng về cội nguồn.

- Hình ảnh “khói bếp” là biểu tượng của mái ấm gia đình, của quê hương thân thuộc và tình yêu thương của người mẹ.

- Đối với nhân vật “con”, khói bếp gợi nhớ những kỉ niệm tuổi thơ bình yên, giúp xoa dịu những vất vả sau những ngày xa quê, rong ruổi.

Giải thích:

Trong câu thơ “Con vùi mình vào khói bếp / Cho bõ những ngày rong ruổi đi xa”, khói bếp là nơi nhân vật tìm về để được chở che, sưởi ấm tâm hồn sau những tháng ngày mệt mỏi. 

Tác giả sử dụng từ láy “thắc thỏm” để nhân hóa tiếng dế, khiến âm thanh ấy như mang tâm trạng bồn chồn, mong ngóng, da diết. 

Giải thích:

Từ “thắc thỏm” gợi âm thanh quen thuộc của buổi chiều quê, qua đó thể hiện nỗi nhớ quê hương, sự xúc động của nhân vật khi trở về sau những ngày xa cách. Khi ấy, cảnh vật quê nhà cũng như đang chờ đợi, đón người con trở lại. 

- Biện pháp tu từ: Nhân hóa trong câu thơ “Chiều trở mình lặng lẽ”.

- Tác dụng:

+ Làm cho buổi chiều quê trở nên sinh động, có hồn như một con người.

+ Gợi cảm giác êm đềm, thân thuộc của không gian quê hương khi nhân vật trở về.

+ Thể hiện tình yêu quê hương tha thiết và niềm xúc động của nhân vật trữ tình.

Giải thích:

Tác giả gán cho “chiều” hành động “trở mình” của con người, khiến cảnh vật mang cảm xúc, góp phần tạo nên không khí bình yên, sâu lắng của bài thơ.

Nhan đề “Trở lại” có ý nghĩa:

- Thể hiện sự trở về của người con sau những ngày xa quê.

- Gợi hành trình tìm về với quê hương, gia đình và những kỉ niệm tuổi thơ thân thương.

- Nhấn mạnh giá trị của cội nguồn, nơi đem lại sự bình yên và nuôi dưỡng tâm hồn con người.

Giải thích:

Xuyên suốt bài thơ là những hình ảnh quen thuộc của làng quê như tiếng dế, hoa khế, khói bếp, nước giếng khơi, lũy tre làng... Tất cả đều cho thấy niềm hạnh phúc của nhân vật khi được trở về với quê hương yêu dấu.