Đọc hiểu Ngôi sao (Nguyễn Thị Ngọc Tú) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

- Khi Thủy Tâm và Hà chơi trung điểm, mẹ Hà dặn:

+ "Bố Tâm đi công tác vắng nhà, bà lại ốm, mẹ không có nhà, chưa mua được đèn cho Tâm, con với bạn chơi chung. Chốc nữa chơi xong, con đưa cho bạn đem về treo ở nhà bạn con nhé!"

Sau đó, khi Tâm ngại không nhận đèn, mẹ Hà nói tiếp:

+ "Cháu cứ cầm đèn về nhà thì mai bác mới cho Hà sang nhà cháu chơi bày cỗ."

Giải thích:

Qua lời dặn dò nhẹ nhàng nhưng chân thành, mẹ Hà muốn con biết yêu thương, sẻ chia với bạn trong lúc khó khăn.

- Phân tích câu: "Trẻ con bên hàng xóm bập bùng trống ếch, rước đèn ông sao, đèn múi khế, đèn lồng,… thì Tâm lại thấy mâm cỗ của mình không thích bằng."

+ Chủ ngữ 1: Trẻ con bên hàng xóm

+ Vị ngữ 1: bập bùng trống ếch, rước đèn ông sao, đèn múi khế, đèn lồng, ...

+ Chủ ngữ 2: Tâm

+ Vị ngữ 2: lại thấy mâm cỗ của mình không thích bằng

=> Câu ghép.

Giải thích:

Hai vế câu được nối với nhau bằng quan hệ từ “thì”. Vế thứ nhất miêu tả không khí Trung thu rộn ràng, náo nhiệt của lũ trẻ hàng xóm; vế thứ hai diễn tả tâm trạng của Tâm khi nhìn mâm cỗ của mình. Cách đặt hai vế song song giúp làm nổi bật sự đối lập giữa niềm vui bên ngoài và cảm giác thiếu thốn trong lòng Tâm.

 Hình ảnh "ngôi sao"  tượng trưng cho:

+ Tình bạn trong sáng, sẻ chia giữa Hà và Tâm.

+ Lòng nhân ái, sự thấu hiểu của người lớn (hai bà mẹ).

+ Ước mơ tuổi thơ, ánh sáng ấm áp giữa hoàn cảnh thiếu thốn.

+ Sự tưởng tượng đẹp đẽ, hồn nhiên của trẻ thơ: đèn ông sao hiện lên như một ngôi sao thật.

Giải thích:

Chiếc đèn ông sao trong truyện không chỉ là món đồ chơi Trung thu bình thường mà còn chứa đựng tình cảm đẹp giữa các nhân vật. Hà sẵn sàng chia sẻ chiếc đèn yêu thích cho Tâm, còn mẹ Tâm lại mua chiếc đèn khác để đáp lại tình cảm ấy. Chính sự quan tâm chân thành đó khiến chiếc đèn trở nên lung linh như một “ngôi sao” thật trong cảm nhận của Hà.

- Tâm trạng của Hà:

+ Vui sướng, hồn nhiên (reo lên).

+ Trầm lắng, suy tư (ngồi im).

+ Biết quan tâm, nghĩ cho bạn, thể hiện sự tinh tế và sâu sắc trong suy nghĩ.

Giải thích:

Từ “reo lên” diễn tả niềm vui bất ngờ, hồn nhiên của Hà khi phát hiện chiếc đèn treo ngoài cửa sổ. Nhưng ngay sau đó, Hà lại “ngồi im nhìn cái đèn”, cho thấy em đang xúc động và suy nghĩ về người bạn của mình. Hà không chỉ vui vì nhận được quà mà còn nghĩ tới việc Tâm có nhìn thấy “ngôi sao đỏ” giống mình hay không. Điều đó chứng tỏ Hà là cô bé sống tình cảm, biết yêu thương và quan tâm tới bạn bè.

Nhận xét về 2 người mẹ trong văn bản:

-Mẹ Hà:

+ Hiểu chuyện, tinh tế, biết dạy con lòng yêu thương, chia sẻ.

+ Hành động nhẹ nhàng nhưng sâu sắc, giúp con mình lớn lên trong tình yêu và đạo đức.

- Mẹ Tâm:

+ Dù bận chăm bà ngoại ốm nhưng vẫn nhớ mua đèn Trung thu cho con.

+ Thể hiện sự chu đáo, biết ơn, đáp lại tình cảm của bạn Hà bằng cách tặng lại một chiếc đèn khác cho bạn.

Giải thích:

Qua cách cư xử tinh tế và giàu yêu thương của hai người mẹ, tác giả làm nổi bật vẻ đẹp của những người phụ nữ giàu lòng nhân hậu, biết quan tâm và giáo dục con bằng sự yêu thương chân thành.

Cách cư xử của Tâm khi được Hà tặng đèn:

+ Lịch sự, tế nhị, biết điều không chủ động đòi hay xin đèn, dù rất thích.

+ Rụt rè, ngại ngùng khi được tặng đèn, không vồ vập.

+ Cuối cùng cảm động và biết trân trọng tình cảm của bạn, mới nhận món quà.

Giải thích:

Những biểu hiện ngại ngùng, lịch sự và biết nghĩ cho bạn cho thấy Tâm là một cậu bé hiểu chuyện, sống tình cảm và biết trân trọng tình bạn.

Nhan đề là "Ngôi sao" vì:

+ Chiếc đèn Trung thu là hình ảnh vật chất cụ thể.

+ Biểu tượng cho ánh sáng của tình bạn, tình yêu thương giữa các nhân vật.

+ Cũng là ánh sáng tưởng tượng trong tâm hồn trẻ thơ, mang vẻ đẹp trong sáng, thơ mộng.

Giải thích:

Nhan đề không chỉ gợi hình ảnh chiếc đèn ông sao quen thuộc của tuổi thơ mà còn tượng trưng cho ánh sáng của tình bạn, sự sẻ chia và những tình cảm đẹp đẽ giữa con người với nhau.

- Thông điệp em tâm đắc là: sự sẻ chia chân thành sẽ làm cho tuổi thơ thêm rực rỡ và ấm áp.

=> Vì:

+ Qua hành động nhường đèn, tặng lại đèn, người đọc cảm nhận được giá trị tình bạn, lòng nhân ái và sự cảm thông.

+ Trong hoàn cảnh khó khăn, một chút sẻ chia đủ để biến Trung thu vốn buồn đã trở nên đáng nhớ và đầy ý nghĩa.

Giải thích:

Thông điệp được rút ra giúp người đọc hiểu rằng những hành động yêu thương, chia sẻ dù nhỏ bé nhưng có thể đem lại niềm vui và sự ấm áp cho người khác.

Những bài học mà em rút ra vì tình bạn

+ Tình bạn đẹp là sự chia sẻ, cảm thông và yêu thương lẫn nhau. Bạn bè không cần quà lớn, chỉ cần một cử chỉ nhỏ chân thành cũng đủ khiến người khác hạnh phúc.

+ Hành động nhường đèn của Hà giúp Tâm có một Trung thu trọn vẹn, đó là bài học về sự cho đi và nhận lại trong tình bạn.

Giải thích:

Qua tình bạn giữa Hà và Tâm, văn bản nhắc nhở mỗi người cần sống chân thành, biết quan tâm, sẻ chia và trân trọng những người bạn bên cạnh mình.