Đọc hiểu Một đời người, một rừng cây (Trần Long Ẩn) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: Ai cũng chọn việc nhẹ nhàng Gian khổ sẽ dành phần ai Ai cũng một thời trẻ trai Cũng từng nghĩ về đời mình

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

Ai cũng chọn việc nhẹ nhàng

Gian khổ sẽ dành phần ai

Ai cũng một thời trẻ trai

Cũng từng nghĩ về đời mình

Phải đâu may nhờ rủi chịu

Phải đâu trong đục cũng đành

Phải không anh, phải không em?

Chân lí thuộc về mọi người

Không chịu sống đời nhỏ nhoi!

Xin hát về bạn bè tôi

Những người sống vì mọi người

Ngày đêm canh giữ đất trời

Rạng rỡ như rừng mai nở chiều xuân.

(Trích Một đời người, một rừng cây – Trần Long Ẩn)

Câu 1

Chỉ ra phương thức biểu đạt chính của đoạn thơ trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào mục đích giao tiếp của đoạn thơ (biểu cảm, miêu tả, tự sự hay nghị luận) để xác định phương thức biểu đạt chính.

Lời giải chi tiết

Phương thức biểu đạt chính của đoạn thơ trên là phương thức biểu cảm.

Giải thích:

Đoạn thơ tập trung thể hiện cảm xúc, suy tư và quan niệm sống của tác giả về con người và lẽ sống. Tác giả không kể chuyện hay miêu tả sự việc mà chủ yếu bộc lộ trực tiếp thái độ, tình cảm và quan điểm sống “sống vì mọi người”. Vì vậy, phương thức biểu đạt chính là biểu cảm.

Mở rộng

PTBĐ biểu cảm là một nhu cầu của con người trong cuộc sống bởi trong thực tế sống luôn có những điều khiến ta rung động (cảm) và muốn bộc lộ (biểu) ra với một hay nhiều người khác. Phương thức biểu cảm là dùng ngôn ngữ để bộc lộ tình cảm, cảm xúc của mình về thế giới xung quanh.

Link tham khảo: Các phương thức biểu đạt trong văn bản

Câu 2

Đoạn thơ thuộc phong cách ngôn ngữ nào? Xác định thể loại của đoạn thơ trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Đối với phong cách ngôn ngữ: Nhận diện tính hình tượng, tính truyền cảm và tính cá thể của văn bản nghệ thuật.

- Đối với thể loại: Quan sát cách tổ chức dòng thơ và nhịp điệu (đây là lời của một bài hát, được viết dưới dạng thơ tự do).

Lời giải chi tiết

– Đoạn thơ thuộc phong cách ngôn ngữ nghệ thuật (văn chương).

– Thể thơ tự do (sáu chữ có xen tám chữ.)

Giải thích:

Đoạn thơ thuộc phong cách ngôn ngữ nghệ thuật vì sử dụng ngôn ngữ giàu hình ảnh, giàu cảm xúc, mang tính thẩm mỹ cao. Thể thơ là thơ trữ tình hiện đại, dạng thơ tự do, có sự xen kẽ giữa câu 6 chữ và 8 chữ, nhịp điệu linh hoạt, gần với lời hát.

Mở rộng

- Phong cách ngôn ngữ nghệ thuật là phong cách được dùng trong sáng tác văn chương

Link tham khảo: Tổng hợp phong cách ngôn ngữ

- Thơ tự do là thể thơ không có quy định bắt buộc về số dòng trong bài, số chữ ở mỗi dòng, về vần, luật bằng trắc và nhịp điệu. Tất cả các yếu tố này đều có thể thay đổi tuỳ thuộc vào mục đích của người viết.
Link tham khảo: Thể thơ tự do

Câu 3

Đoạn thơ đã sử dụng những biện pháp nghệ thuật nào? Nội dung của những lời hát trên là gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định biện pháp tu từ (điệp ngữ, câu hỏi tu từ, so sánh…) và phân tích nội dung tư tưởng.

Lời giải chi tiết

– Xác định đúng, đủ các biện pháp nghệ thuật:

+ Lặp cấu trúc câu: “Ai cũng…”, “phải đâu…”, “phải không…”.

+ Điệp ngữ: “Ai cũng”.

+ Câu hỏi tu từ: “Phải không anh, phải không em?”.

– Nội dung:

+ Có ý nghĩa như một lời nhắn nhủ tha thiết về lối sống trách nhiệm của con người trong cuộc sống.

+ Bàn luận về quan niệm sống tích cực, đầy sức thuyết phục được gợi lên từ bài bài hát.

Giải thích:

Các biện pháp nghệ thuật giúp tăng nhịp điệu, nhấn mạnh tư tưởng sống cống hiến và tạo sức gợi cảm cho đoạn thơ.

Mở rộng

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.

- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.

- Phân loại điệp ngữ:

+ Điệp ngữ cách quãng

+ Điệp ngữ nối tiếp

+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)

Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ

- Câu hỏi tu từ là câu hỏi không dùng để hỏi mà để khẳng định, phủ định, bộc lộ cảm xúc,…

- Câu hỏi tu từ được sử dụng nhằm đạt một số hiệu quả giao tiếp như tăng sắc thái biểu cảm, biểu đạt ý nghĩa một cách tế nhị, uyển chuyển.

- Đặc điểm của câu hỏi tu từ:

+ Hình thức như một câu nghi vấn, có dấu chấm hỏi kết thúc câu

+ Mục đích: nhằm khẳng định, nhấn mạnh nội dung, ý nghĩa

+ Thông tin truyền tải dễ hiểu, mang ý nghĩa tượng trưng

+ Cách dùng: theo lối nói ẩn dụ, thể hiện sắc thái biểu đạt

+ Có thể mang hàm ý phủ định

Link tham khảo: Câu hỏi tu từ là gì? Đặc điểm của câu hỏi tu từ

Câu 4

Thông điệp mà tác giả muốn gửi gắm qua lời bài hát trên là gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào nội dung toàn đoạn thơ để khái quát tư tưởng trung tâm, từ đó rút ra thông điệp mà tác giả muốn gửi gắm.

Lời giải chi tiết

– Trong rất nhiều sự lựa chọn mà cuộc đời mỗi con người phải trải qua, có năm lựa chọn quan trọng nhất sẽ quyết định cả cuộc đời: chọn lẽ để sống, chọn thầy để học, chọn việc để làm, chọn người để lấy, chọn bạn để chơi. Trong đó, chọn lẽ để sống là lựa chọn quan trọng bậc nhất, ảnh hưởng tới tất cả những lựa chọn còn lại.

– Đối với những người trẻ, điều này lại càng có ý nghĩa hơn, bởi họ có cả một tương lai dài đang chờ đợi phía trước. Bài ca Một đời người, một rừng cây của nhạc sĩ Trần Long Ẩn đã chọn cho chúng ta một lẽ sống đẹp.

Giải thích:

Đoạn thơ đặt ra sự đối lập giữa hai lối sống: một bên là “chọn việc nhẹ nhàng”, né tránh gian khổ; một bên là những con người “sống vì mọi người”, sẵn sàng canh giữ đất trời, đóng góp thầm lặng cho xã hội. Qua đó, tác giả khẳng định giá trị cao đẹp của lối sống cống hiến và phê phán sự ích kỷ, thụ động. Thông điệp cốt lõi là: giá trị con người không nằm ở việc hưởng thụ hay né tránh khó khăn, mà nằm ở sự dấn thân và đóng góp cho tập thể, cho đất nước.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close