Đọc hiểu Áo (Lưu Quang Vũ) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

- Người con trong bài thơ "chỉ biết": "Vui mỗi độ trăng tròn".

- Người con trong bài thơ "chưa biết": "Mẹ thêm nếp nhăn đuôi mắt".

Giải thích:

Những câu thơ này cho thấy khi còn nhỏ, người con chỉ cảm nhận niềm vui của bản thân mà chưa hiểu hết sự hi sinh âm thầm của mẹ. 

Tình cảm của người con dành cho mẹ trong bài thơ được thể hiện cách sâu đậm, sâu sắc và thiết tha. Với những lời thơ tràn đầy tình thương, mộc mạc và sâu lắng đã làm tôn lên tình cảm to lớn, tình yêu thương, biết ơn dành cho mẹ. 

Giải thích:

Người con luôn nhớ về những chiếc áo mẹ may, thấu hiểu sự vất vả của mẹ và khẳng định: “Yêu mẹ nhiều nên áo cũ con thương”. 

- Tác dụng của phép điệp: “Tuổi thơ…”

- Tác dụng:

+ Tạo âm hưởng nhẹ nhàng, giọng điệu tha thiết cho lời thơ.

+ Nhấn mạnh nỗi nhớ về những năm tháng êm đềm thời thơ ấu.

+ Bộc lộ sự trân trọng về những kỉ niệm tuổi thơ.

Giải thích:

Việc lặp lại cụm từ “Tuổi thơ” giúp hình ảnh tuổi thơ hiện lên rõ nét, đồng thời làm nổi bật nỗi nhớ và sự trân trọng của người con đối với quá khứ.

Bài học: Biết ơn/ sống có trách nhiệm/ trân quý tình cảm gia đình/ nâng niu kỉ niệm…

Giải thích:

Toàn bộ bài thơ là sự hồi tưởng và tri ân những nhọc nhằn của mẹ, từ đó nhắc nhở mỗi người phải biết quý trọng tình cảm gia đình khi còn có thể. 

Các dòng thơ diễn tả tâm trạng của người con khi đã khôn lớn, trưởng thành, con đã trải nghiệm để nhận ra thời gian trôi qua, đã cao hơn mẹ, đã biết suy nghĩ, nhận thức được chiếc áo giờ con mặc dài hơn đồng nghĩa với tuổi mẹ cũng nhiều hơn. Qua đó, tác giả thể hiện nỗi nhớ, tình yêu thương, lòng biết ơn với người mẹ; đồng thời trăn trở, lo âu về tuổi tác của mẹ cũng như sự chảy trôi của thời gian. 

Giải thích:

- Hình ảnh “con đã cao hơn mẹ” cho thấy con đã trưởng thành.

- “Áo dài hơn, tuổi mẹ cũng nhiều hơn” gợi sự lớn lên của con đồng thời gợi sự già nua của mẹ theo năm tháng.

- Chiếc áo “vá vai, màu bạc, chỉ sờn” là biểu tượng cho cuộc sống vất vả, tần tảo của mẹ.

- “Đường khâu mẹ vá” không chỉ là những mũi kim, sợi chỉ mà còn là tình yêu thương, sự hi sinh và chăm sóc của mẹ dành cho con.

- Câu thơ cuối “Yêu mẹ nhiều nên áo cũ con thương” thể hiện tình cảm yêu thương, lòng biết ơn sâu sắc của người con đối với mẹ.

Từ tượng thanh trong câu thơ là từ sột soạt.

Giải thích:

Từ "sột soạt" mô phỏng âm thanh đặc trưng của chất vải mới cọ xát vào nhau, gián tiếp gợi tả niềm vui sướng, háo hức trọn vẹn của đứa trẻ khi được mặc áo mới vào ngày Tết.

- Biện pháp tu từ so sánh: "Con cao hơn mẹ"

- Tác dụng

+ Tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt của câu thơ

+ Làm nổi bật sự lớn lên rất nhanh của con qua thời gian.

+ Thể hiện niềm xúc động, sự biết ơn của con về sự tảo tần, hi sinh của mẹ.

Giải thích:

Phép so sánh không ngang bằng này tạo ra một sự đối lập ngầm đầy xót xa: Khi con càng lớn khôn, cao lớn thì mẹ lại càng già yếu, lưng còng xuống vì gánh nặng cuộc đời.

Ý nghĩa của hình ảnh “ áo” trong dòng thơ:

- Nghĩa thực: trang phục/ chiếc áo con mặc 

- Nghĩa biểu tượng: sự trưởng thành về thể chất của con  và tình yêu thương của mẹ lớn dần theo năm tháng

Giải thích:

Chiếc áo vốn vô tri không thể tự lớn lên, nhưng "áo cũng lớn thêm" là nhờ bàn tay mẹ chăm chút nới gấu, chắt chiu may mới. Hình ảnh này khẳng định tình yêu thương và sự chăm sóc của mẹ luôn dõi theo, bao bọc từng bước đi của con.