Đọc hiểu Đất nước tôi (Lê Gia Hoài) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc đoạn trích sau: Mừng 42 năm ngày đất nước thống nhất Trên bục giảng tôi dạy các em thơ
Về dáng hình xứ xở núi sông quê
Về những điều ngày xưa mẹ hay kể
Cho tôi nghe trước giấc ngủ yên bình.

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc đoạn trích sau:

Mừng 42 năm ngày đất nước thống nhất

Trên bục giảng tôi dạy các em thơ


Về dáng hình xứ xở núi sông quê


Về những điều ngày xưa mẹ hay kể


Cho tôi nghe trước giấc ngủ yên bình.



 

Trong lời mẹ - đất nước tôi đẹp xinh


Biển trải dài theo từng con sóng vỗ


Dải Trường Sơn oai linh ngăn bão tố


Vẫn trực chờ từ phía đại dương xanh.



 

Đất nước tôi là xương máu cha anh


Đã đổ xuống ngăn quân thù xâm lược


Những gian lao bốn ngàn năm phía trước


Đã tạc nên hình tổ quốc hôm nay.



 

Đất nước tôi trong vóc dáng cờ bay


Là núi sông hiền hoà như dải lụa


Là mênh mang bao cánh đồng ngô lúa


Thắm xanh màu nhân ái và bao dung.

(Trích Đất nước tôi, Lê Gia Hoài, Tình ca trên bục giảng, NXB Hội nhà văn, 2018)

Câu 1

Chỉ ra dấu hiệu để xác định thể thơ của đoạn trích.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào số tiếng trong mỗi dòng thơ để xác định thể thơ. 

Lời giải chi tiết

Đoạn trích được viết theo thể thơ tám chữ. Dấu hiệu nhận biết là mỗi dòng thơ có tám tiếng.

Giải thích:

Thơ tám chữ là thể thơ có tám tiếng trong mỗi dòng thơ. Vì các dòng thơ trong đoạn trích đều có tám tiếng nên có thể xác định đây là thể thơ tám chữ.

Mở rộng

- Thơ tám chữ là thể thơ trong đó mỗi dòng thơ có tám chữ (tiếng), thường được sử dụng để diễn đạt tình cảm, miêu tả cảnh vật, hoặc kể chuyện, mang tính nhạc và dễ nhớ.

- Đặc điểm thơ tám chữ:

+ Mỗi dòng thơ có 8 chữ.

+ Không giới hạn số câu trong một bài thơ.

+ Thường gieo vần chân (vần ở cuối câu), nhưng cũng có thể gieo vần ở các vị trí khác trong câu.

+ Nhịp điệu có thể thay đổi, đa dạng, nhưng thường có nhịp 3/3/2, hoặc 4/4

Một số link tham khảo:

Thơ tám chữ là gì?

Đặc điểm thơ tám chữ

Câu 2

Liệt kê những hình ảnh khắc họa vẻ đẹp của “Đất nước” trong đoạn trích.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm và liệt kê các từ ngữ, hình ảnh trực tiếp miêu tả vẻ đẹp của đất nước. 

Lời giải chi tiết

Các hình ảnh khắc họa vẻ đẹp của đấ nước trong đoạn trích:

- "Biển trải dài theo từng con sóng vỗ".

- "Dải Trường Sơn oai linh ngăn bão tố".

- "Đất nước tôi là xương máu cha anh".

-  "Trong vóc dáng cờ bay".

-  "Là mênh mang bao cánh đồng ngô lúa".

- "Thắm xanh màu nhân ái và bao dung".

Giải thích:

Các hình ảnh trên lần lượt gợi lên vẻ đẹp hùng vĩ của thiên nhiên, sự trù phú của quê hương và những phẩm chất tốt đẹp của con người Việt Nam. 

Mở rộng

Hình ảnh thơ: là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định với người đọc.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 3

Trình bày hiệu quả của việc sử dụng cụm từ “Đất nước tôi” trong đoạn trích.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định sự lặp lại của cụm từ “Đất nước tôi”, phân tích tác dụng của cách sử dụng cụm từ này đối với nội dung, cảm xúc và nghệ thuật của đoạn thơ. 

Lời giải chi tiết

Cụm từ "Đất nước tôi" được lặp đi lặp lại trong bài thơ, mang ý nghĩa khẳng định mạnh mẽ và bày tỏ niềm tự hào của tác giả đối với quê hương. Việc lặp lại này không chỉ làm nổi bật tình yêu và lòng biết ơn sâu sắc của tác giả mà còn tạo ra sự hòa quyện cảm xúc trong toàn bộ tác phẩm, giúp người đọc cảm nhận được sự gắn kết và trách nhiệm với đất nước, từ đó thổi bùng ngọn lửa tự hào dân tộc.

Giải thích:

Cụm từ “Đất nước tôi” xuất hiện nhiều lần, trở thành mạch cảm xúc xuyên suốt đoạn thơ. Qua đó, tình cảm yêu mến, tự hào về đất nước của tác giả được thể hiện rõ nét và giàu sức truyền cảm.

Mở rộng

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.

- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.

- Phân loại điệp ngữ:

+ Điệp ngữ cách quãng

+ Điệp ngữ nối tiếp

+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)

Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ

Câu 4

Nhận xét những tình cảm của tác giả dành cho “Đất nước” trong đoạn trích.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào những hình ảnh, từ ngữ thể hiện trực tiếp hoặc gián tiếp cảm xúc của tác giả.

Lời giải chi tiết

Tác giả dành cho đất nước tình yêu tha thiết, niềm tự hào sâu sắc và lòng biết ơn đối với các thế hệ cha anh đã hi sinh vì Tổ quốc. Đồng thời, tác giả còn thể hiện sự trân trọng trước vẻ đẹp thiên nhiên và những truyền thống tốt đẹp của dân tộc.

Giải thích:

Tình yêu và niềm tự hào được thể hiện qua những hình ảnh đẹp về biển, Trường Sơn, núi sông, cánh đồng ngô lúa. Lòng biết ơn được thể hiện qua hình ảnh “xương máu cha anh / Đã đổ xuống ngăn quân thù xâm lược”. Qua đó, có thể thấy tác giả dành cho đất nước một tình cảm vừa tha thiết, tự hào, vừa biết ơn và trân trọng.

Mở rộng

- Tình cảm, cảm xúc trong thơ là những rung động nội tâm, những cảm nhận của nhà thơ về cuộc sống. Tình cảm, cảm xúc trong thơ đánh thức những rung động tinh tế trong trái tim người đọc. 

- Những cảm xúc này có thể là: Niềm vui, hạnh phúc; nỗi buồn, đau khổ; nỗi nhớ, hoài niệm; tình yêu (đôi lứa, gia đình, quê hương);... 

- Những cảm xúc này không chỉ được thể hiện trực tiếp qua các từ ngữ miêu tả mà còn được biểu đạt gián tiếp thông qua hình ảnh, ẩn dụ, so sánh, và nhịp điệu của bài thơ.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 5

Từ nội dung của đoạn trích, anh/chị hãy bày tỏ suy nghĩ về trách nhiệm của thế hệ trẻ trong việc giữ gìn và xây dựng Đất Nước (trình bày 5-7 dòng).

Xem lời giải
Phương pháp giải

Từ nội dung đoạn trích, xác định trách nhiệm của thế hệ trẻ đối với đất nước. 

Lời giải chi tiết

Tiếp nối những thành quả mà cha anh đã đánh đổi bằng xương máu, tuổi trẻ hôm nay cần nhận thức rõ vai trò của mình trong hành trình giữ gìn và phát triển đất nước. Sự cống hiến trước hết đến từ nỗ lực học tập, rèn luyện đạo đức và trau dồi tri thức mỗi ngày. Song song đó, người trẻ cần trân trọng những bản sắc văn hóa dân tộc, bởi “văn hóa còn thì dân tộc còn”. Thế hệ trẻ cũng hãy chung tay bảo vệ môi trường, tham gia các hoạt động thiện nguyện,... Chỉ khi sẵn sàng hành động, thế hệ trẻ mới có thể tiếp nối truyền thống cha ông và góp phần xây dựng một Việt Nam ngày càng giàu mạnh, phát triển.

Giải thích:

Câu trả lời cần làm rõ trách nhiệm của thế hệ trẻ trong việc giữ gìn và xây dựng đất nước, đồng thời đưa ra những việc làm cụ thể.

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close