Đọc hiểu Gánh hàng rong (Kiên Duyên) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Tiếng rao hàng rong giữa chiều đông khiến người con nhớ về mẹ.

Giải thích:

Âm thanh “tiếng rao” quen thuộc gợi lại hình ảnh mẹ tảo tần => đánh thức kí ức tuổi thơ và tình cảm sâu nặng với mẹ.

Từ tượng hình: “lưa thưa”, “thẫn thờ”.

Giải thích:

Các từ này gợi không gian vắng vẻ, hiu quạnh => góp phần diễn tả nỗi buồn, cô đơn và tâm trạng trầm lắng của người con khi nhớ mẹ.

Thể hiện nỗi nhớ thương, xót xa và day dứt của người con.

Giải thích:

Gánh hàng rong gắn với sự vất vả của mẹ => khi trở thành “nỗi nhớ” càng làm nổi bật nỗi đau mất mát và tình yêu thương sâu sắc.

Thông điệp: Hãy yêu thương, trân trọng cha mẹ khi còn có thể.

Giải thích:

Bài thơ gợi nỗi ân hận khi không còn mẹ => nhắc nhở con người biết quý trọng tình mẫu tử, sống hiếu thảo và biết ơn.

Nhân vật trữ tình trong văn bản là người con.

Giải thích:

Dấu hiệu: Sự xuất hiện của các từ ngữ xưng hô "Mẹ", "con" cùng mạch cảm xúc hoài niệm, thấu cảm về cuộc đời mẹ.

Văn bản là lời bày tỏ niềm hoài niệm đau đáu, lòng biết ơn sâu sắc và nỗi xót xa của người con trước sự hy sinh thầm lặng của người mẹ. Qua hình ảnh "gánh hàng rong", tác giả khắc họa cuộc đời gian truân, tần tảo nuôi con khôn lớn của mẹ, đồng thời thể hiện nỗi ân hận, tiếc nuối khi mẹ không còn để con kịp báo đáp.

Giải thích:

Tác phẩm đi từ âm thanh tiếng rao ở hiện tại để khơi gợi dòng ký ức về hình ảnh người mẹ nghèo khó qua xóm Đình, xóm Vạn, nuôi con bằng những mớ bồng khoai, nải chuối xanh. Khổ cuối khép lại với tiếng khóc nghẹn ngào trước quy luật sinh tử nghiệt ngã.

- Biện pháp tu từ: So sánh (qua từ "như") kết hợp với nhân hóa (qua từ ngữ chỉ tâm trạng "trầm lặng").

- Tác dụng:

+ Về nghệ thuật: Làm cho câu thơ giàu hình ảnh, nhịp điệu chậm rãi, sâu lắng; hình tượng hóa khái niệm trừu tượng (thời gian).

+ Về nội dung: Diễn tả bước đi của thời gian không chỉ là sự vận động cơ học mà mang nặng tâm tư. Thời gian như ngưng đọng, lặng lẽ sẻ chia nỗi đau xót, trống trải và hụt hẫng trong lòng người con khi đối diện với sự mất mát. Câu thơ nhấn mạnh quy luật nghiệt ngã của thời gian và nỗi mặc cảm muộn màng của nhân vật trữ tình.

Giải thích:

Từ "thấm thoát" cho thấy thời gian trôi rất nhanh, nhưng từ "trầm lặng" lại tạo cảm giác không gian và thời gian như cô đặc lại. Sự mâu thuẫn này phản ánh chính xác tâm trạng của người con: Nhận ra thời gian trôi nhanh quá, ngoảnh đi ngoảnh lại mẹ đã già và khuất bóng, khiến lòng mình trĩu nặng, nhìn đâu cũng thấy một sự lặng lẽ, u buồn.