Đọc hiểu Lời con muốn nói (Nguyễn Thị Thu Phương) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: Lời con muốn nói (Nguyễn Thị Thu Phương) Con cảm ơn cô bài học sáng nay Đã mở ra cho con chân trời mới Một chân trời có cây xanh nắng gội Một thiên đường với giấc mộng bình yên.

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

Lời con muốn nói

(Nguyễn Thị Thu Phương)

Con cảm ơn cô bài học sáng nay 

Đã mở ra cho con chân trời mới 

Một chân trời có cây xanh nắng gội 

Một thiên đường với giấc mộng bình yên.

 

Con cảm ơn cô bài học sáng nay 

Đã cho con yêu quê hương xứ sở 

Con thuyền trắng rướn thân mình góp gió 

Chở hạnh phúc về bao bến làng xa.

 

Con cảm ơn cô bài học sáng nay 

Cho con hiểu yêu thương là lẽ sống 

Biết cảm thông trước mảnh đời bất hạnh 

Mở vòng tay… và luôn nở nụ cười.

 

Con cảm ơn cô bài học sáng nay 

Cho con hiểu cuộc đời là ánh sáng 

Biết vững tin vào con đường đã chọn 

Dẫu có gặp ghềnh vấp ngã vẫn vươn lên.

 

Con cảm ơn cô với bao bài học ấy 

Đã chắp cho con đôi cánh rộng dài 

Dù mai sau đường đời muôn vạn lối … 

Con vẫn ghi lòng bài học sáng nay! 

(Theo “Văn học và Tuổi trẻ”, số 3, năm 2018) 

Câu 1

Xác định thể thơ của bài thơ trên? 

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Vận dụng kiến thức về các thể thơ 

- Căn cứ vào các đặc điểm hình thức: số chữ mỗi dòng, gieo vần, ngắt nhịp 

Lời giải chi tiết

Thể thơ tự do 

Giải thích:

Số chữ mỗi dòng không đều nhau (hầu hết các dòng 8 chữ, 1 dòng 9 chữ); gieo vần và ngắt nhịp linh hoạt, không theo quy tắc. 

Mở rộng

Thơ tự do là thể thơ không có quy định bắt buộc về số dòng trong bài, số chữ ở mỗi dòng, về vần, luật bằng trắc và nhịp điệu. Tất cả các yếu tố này đều có thể thay đổi tuỳ thuộc vào mục đích của người viết.

Link tham khảo: Thể thơ tự do

Câu 2

Chỉ ra những bài học mà nhân vật trữ tình trong bài thơ đã học được từ cô giáo của mình? 

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Đọc kỹ văn bản, xác định lời nói của nhân vật trữ tình nói về cô giáo. 

- Tìm các cụm từ, câu thơ trực tiếp nêu nội dung bài học. 

Lời giải chi tiết

- Bài học mà nhân vật trữ tình học được từ cô giáo: 

+ Bài học về tình yêu thiên nhiên 

+ Bài học về lòng yêu thương, sự cảm thông 

+ Bài học về niềm tin, ý chí và nghị lực 

Giải thích:

Các khổ thơ nêu rõ: “mở ra chân trời mới”: yêu thiên nhiên, cuộc sống (khổ 1); “yêu quê hương xứ sở” (khổ 2); “yêu thương, cảm thông” (khổ 3); “vững tin, vươn lên” (khổ 4).

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?

Câu 3

Xác định các biện pháp tu từ có trong khổ thơ sau và nêu tác dụng của biện pháp tu từ đó? 

Con cảm ơn cô bài học sáng nay 

Đã mở ra cho con chân trời mới 

Một chân trời có cây xanh nắng gội 

Một thiên đường với giấc mộng bình yên. 

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Vận dụng kiến thức về các biện pháp tu từ 

- Nêu tác dụng của từng biện pháp trong việc thể hiện nội dung và cảm xúc

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ: 

+ Ẩn dụ: “chân trời mới” 

+ Điệp từ: “Chân trời” 

- Tác dụng: 

+ Tăng sức gợi hình, gợi cảm 

+ Nhấn mạnh và khẳng định các giá trị mà cô giáo mang lại, làm nổi bật ý nghĩa của những bài học sâu sắc, đồng thời tạo nhịp điệu ấn tượng cho bài thơ. 

+ Thể hiện lòng biết ơn sâu sắc của người học trò đối với cô giáo, cô là người đã mở ra những chân trời tri thức và những giá trị tươi đẹp trong tâm hồn

Giải thích:

“Chân trời mới” là ẩn dụ cho thế giới tri thức, những điều tốt đẹp (câu 2). Từ “chân trời” được lặp lại, nhấn mạnh ý nghĩa to lớn của bài học. Qua đó thể hiện sự biết ơn sâu sắc của người học trò với cô giáo

Mở rộng

- Ẩn dụ là một biện pháp tu từ mà ở đó có các sự vật và hiện tượng được nhắc đến qua việc gọi tên sự vật hiện tượng khác mà ở đó có những nét tương đối giống nhau.

- Ẩn dụ được phân thành 4 loại, hay còn gọi là 4 hình thức:

+ Ẩn dụ hình thức: nhằm mục đích là “dấu” đi một phần ý nghĩa mà không phải ai cũng biết.

+ Ẩn dụ phẩm chất: thay thế phẩm chất của sự vật, hiện tượng này có nét tương đồng với phẩm chất của sự vật, hiện tượng khác.

+ Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác: là cách thức nhận biết sự vật, hiện tượng bằng giác quan này nhưng khi miêu tả lại mang tính chất, đặc điểm của sự vật lại bằng cách sử dụng từ ngữ cho giác quan khác.

+ Ẩn dụ cách thức: là loại ẩn dụ có nhiều cách để thể hiện một vấn đề. Vì thế, người diễn đạt sẽ đưa hàm ý vào câu nói.

Link tham khảo: Ẩn dụ là gì? Đặc điểm của ẩn dụ

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.

- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.

- Phân loại điệp ngữ:

+ Điệp ngữ cách quãng

+ Điệp ngữ nối tiếp

+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)

Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ

Câu 4

Trình bày ý nghĩa của hình ảnh đôi cánh rộng dài trong khổ thơ cuối

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Hình ảnh thơ mang tính biểu tượng, cần giải mã dựa trên mạch cảm xúc và nội dung toàn bài. 

- Liên hệ đến vai trò của người thầy đối với học trò

Lời giải chi tiết

Hình ảnh “đôi cánh rộng dài” trong khổ thơ cuối tượng trưng cho sự tự do, khả năng bay cao, đi xa và mở rộng tầm nhìn. Cánh là biểu tượng của sự trưởng thành và vươn lên trong cuộc sống. Cô giáo đã “chắp cho con đôi cánh rộng dài”, giúp học sinh có khả năng tự tin đối mặt với cuộc đời, dù có khó khăn vẫn vững vàng vượt qua

Giải thích:

“Đôi cánh rộng dài” (khổ cuối) tượng trưng cho tri thức, ước mơ và khả năng vươn xa. Nhờ cô giáo, người học trò có thể tự tin bước vào cuộc đời, vượt qua khó khăn và trưởng thành

Mở rộng

Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

Câu 5

Từ nội dung của văn bản, em hãy rút ra bài học về lẽ sống cho bản thân (Trình bày từ 5-7 dòng). 

Xem lời giải
Phương pháp giải

Gợi ý: 

- Biết cảm thông với người khác 

- Luôn kiên trì, vững tin vào con đường mình đã chọn, dù gặp phải thử thách, khó khăn.  

- Học cách yêu thương và sống chân thành

Lời giải chi tiết

Đoạn văn tham khảo: 

Từ bài thơ “Lời con muốn nói”, em rút ra bài học sâu sắc về lẽ sống: Đó là biết yêu thương, cảm thông và luôn mở lòng với những mảnh đời bất hạnh. Cuộc đời tuy có nhiều thử thách, nhưng nếu có niềm tin và nghị lực, ta sẽ vượt qua tất cả. Em cũng học được cách trân trọng những người cô, người thầy chính là những người đã chắp cho em đôi cánh ước mơ. Quan trọng nhất, lẽ sống đẹp là biết ghi nhớ những bài học ý nghĩa, sống tử tế và không ngừng vươn lên mỗi ngày

Giải thích:

Bài thơ nhấn mạnh các giá trị: yêu thương, cảm thông, tin tưởng và vươn lên (các khổ 3, 4). Đoạn văn làm rõ: cần làm rõ: sống nhân ái, có nghị lực, biết trân trọng thầy cô và không ngừng hoàn thiện bản thân

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?

Câu 6

Tính mạch lạc của văn bản trên được thể hiện như thế nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc toàn văn bản, xác định chủ đề xuyên suốt và xem các ý được sắp xếp, liên kết với nhau theo trình tự như thế nào. 

Lời giải chi tiết

Tính mạch lạc của văn bản thể hiện ở:

- Sự thống nhất về chủ đề: Tất cả các khổ trong bài thơ đều thống nhất thể hiện “Điều con muốn nói”: Cảm ơn cô về những bài học mà cô đã dạy đã dạy trong sáng nay.  

+ Bài học về tình yêu thiên nhiên  

+ Bài học về tình yêu thương, sự cảm thông  

+ Bài học về niềm tin, ý chí, nghị lực.  

- Trình tự sắp xếp: Bài thơ được sắp xếp theo một trật tự hợp lí: Từ việc khái quát bài học sáng nay của cô đã mở ra “chân trời mới” cho đến nêu ra những bài học cụ thể chi tiết về tình yêu thiên nhiên, quê hương...

Giải thích:

Việc lặp lại câu thơ "Con cảm ơn cô bài học sáng nay" ở đầu các khổ thơ tạo sự liên kết chặt chẽ. Các khổ thơ được triển khai theo trình tự logic, giúp mạch cảm xúc phát triển tự nhiên và thống nhất.

Mở rộng

Mạch lạc trong văn bản là các câu, các ý, các phần, các đoạn trong văn bản đều phải hướng về một sự thống nhất, một ý hay một chủ đề nào đó. Hay nói một cách đơn giản thì mạch lạc là sợi dây vô hình gắn kết các phần, các ý, các đoạn trong văn bản.

Link tham khảo: Mạch lạc trong văn bản

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close