Đọc hiểu Người thầy và những tờ tiền cũ | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: NGƯỜI THẦY VÀ NHỮNG TỜ TIỀN CŨ Cuối cùng nó cũng đậu đại học. Người đầu tiên nó muốn thông báo tin quan trọng ấy không phải là ba hay mẹ nó mà là người thầy kính yêu của nó…

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

NGƯỜI THẦY VÀ NHỮNG TỜ TIỀN CŨ

Cuối cùng nó cũng đậu đại học. Người đầu tiên nó muốn thông báo tin quan trọng ấy không phải là ba hay mẹ nó mà là người thầy kính yêu của nó…

Nhà nó nghèo, lại đông anh em, quê nó cũng nghèo nên từ lâu chẳng có mấy ai dám nghĩ đến chuyện cho con vào đại học. Ba mẹ nó cũng vậy, phần vì quá nghèo, phần là vì nghĩ đến điều kiện của con mình “làm sao mà chọi với người ta”!... Thầy là người duy nhất ủng hộ nó, cho nó niềm tin rằng “mình có thể”. Vui mừng chẳng được bao lâu, bao nhiêu lo lắng tràn về vây lấy nó… Năm năm trời, hàng trăm thứ tiền như bầy ong vo ve trong đầu nó.

Rồi thầy đến mang cho nó một lô sách, vở mà nó đoán là những bài học “nhân-lễ-nghĩa” của thầy, dúi vào tay nó một gói nhỏ mà thầy bảo là “bí kíp” rồi dặn chỉ lúc nào khó khăn nhất mới được mở ra. Nó đã không “cảnh giác” thừa. Gói “bí kíp” mà lúc nhận từ tay thầy nó đã ngờ ngợ là một xấp những tờ tiền 10.000đ bọc trong hai lớp nilon cũ kỹ, những tờ tiền được vuốt phẳng phiu phần nhiều đã nhàu nát mà nó tin rằng thầy đã để dành từ lâu lắm! 900.000đồng, nó cứ mân mê những đồng 10.000 đã cũ mà thèm một góc không có ai để khóc.

Đã hai năm kể từ cái ngày thầy lặn lội lên Sài Gòn thăm nó, dúi vào tay nó những đồng 10.000 nhọc nhằn rồi lại vội vã trở về. Sau đó thầy chuyển công tác. Hai năm, thỉnh thoảng nó vẫn nhận được những đồng 10.000 của thầy (lạ thay, lại vào những lúc tưởng chừng như nó bế tắc nhất!) ... Hai năm, nó vẫn chưa một lần về thăm thầy. Trưa, mới đi học về, mẹ điện lên báo: “Thầy H. mất rồi!”. Nó chỉ lắp bắp hỏi được ba chữ: "Sao thầy mất?", rồi sụp xuống khi mẹ cũng nghèn nghẹn ở đầu dây bên kia: “Thầy bệnh lâu rồi mà không ai biết. Ngày đưa thầy vào viện, bác sĩ chụp hình mới biết thầy đã hư hết lục phủ ngũ tạng rồi, chưa ai kịp đi thăm thì thầy đã...”.

Nó bỏ hết mọi sự leo lên xe đò. Trong cái nóng ban trưa hầm hập với cơn say xe mệt mỏi, nó thấy thầy hiền hậu đến bên nó, dúi vào đôi tay nóng hổi của nó những tờ 10.000 đồng lấp lánh... Đến bây giờ nó mới để ý thấy thầy đã xanh xao lắm, bàn tay tài hoa khéo léo ngày xưa đã gân guốc lên nhiều lắm... Nó chợt tỉnh, nước mắt lại lăn dài trên má, trái tim nó gào lên nức nở: “Thầy ơi ... sao không đợi con về ...!?”. Vì nó cứ đinh ninh: nếu đổi những đồng 10.000 kia thành thuốc, thầy sẽ sống cho đến khi nó kịp trở về ...

(Theo “Quà tặng cuộc sống”)

Câu 1

Văn bản trên được kể theo ngôi thứ mây?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Chú ý đại từ xưng hô và cách người kể gọi nhân vật trong câu chuyện.

Lời giải chi tiết

Ngôi kể thứ ba

Giải thích:

Người kể chuyện không xưng “tôi” mà gọi nhân vật là “nó”, “thầy”, “mẹ”,…

Mở rộng

Ngôi kể thứ ba: khi gọi các nhân vật bằng tên gọi của chúng, người kể tự giấu mình đi, người kể có thể kể linh hoạt tự do những gì diễn ra với nhân vật.

Link tham khảo: Ngôi kể và tác dụng của việc thay đổi ngôi kể

Câu 2

Xác định chủ đề của câu chuyện trên?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Khái quát nội dung chính và tình cảm được thể hiện xuyên suốt văn bản.

Lời giải chi tiết

Chủ đề: tình thầy trò cao đẹp

Giải thích:

Câu chuyện xoay quanh sự yêu thương, giúp đỡ và hi sinh âm thầm của người thầy dành cho học trò nghèo.

Mở rộng

- Chủ đề là vấn đề chính hoặc ý tưởng trung tâm mà một tác phẩm văn học, nghệ thuật, hoặc bài viết muốn truyền tải đến người đọc hoặc người xem.

- Chủ đề thường phản ánh những suy nghĩ, cảm xúc, và quan điểm của tác giả về một vấn đề cụ thể trong cuộc sống hoặc xã hội.

- Để xác định chủ đề, thường phải trả lời câu hỏi: Vấn đề cơ bản mà tác phẩm nêu lên là gì? Cần phải hiểu rõ nội dung mới xác định đúng chủ đề của bài.

Link tham khảo: Chủ đề và cách xác định chủ đề

Câu 3

Xác định 01 từ tượng hình và cho biết tác dụng của từ tượng hình đó trong câu văn sau: “Đến bây giờ nó mới để ý thấy thầy đã xanh xao lắm, bàn tay tài hoa khéo léo ngày xưa đã gân guốc lên nhiều lắm”?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định từ ngữ gợi hình dáng, trạng thái của sự vật, con người.

Lời giải chi tiết

- Từ tượng hình: “xanh xao, gân guốc”

- Tác dụng: gợi dáng vẻ tiều tuỵ, đáng thương của người thầy

Giải thích:

Các từ “xanh xao”, “gân guốc” đã khắc họa rõ hình ảnh người thầy gầy yếu, bệnh tật và vất vả.

Mở rộng

- Từ tượng hình là từ gợi tả hình ảnh, dáng vẻ của sự vật, chẳng hạn: gập ghềnh, khẳng khiu, lom khom,…

- Từ tượng hình có tác dụng:

+ Làm tăng tính biểu cảm, biểu đạt của ngôn ngữ và làm miêu tả trở nên cụ thể và sinh động hơn. Vì đa số từ tượng hình đều là từ láy.

+ Giúp khả năng miêu tả, diễn tả cảnh vật, con người, thiên nhiên chi tiết, thực tế và đa dạng.

Link tham khảo: Từ tượng hình là gì? Tác dụng của từ tượng hình

Câu 4

Khi lặn lội lên Sài Gòn thăm học trò, người thầy đã làm gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ đoạn văn nói về lần người thầy lên Sài Gòn thăm học trò.

Lời giải chi tiết

Khi lên Sài Gòn thăm học trò, người thầy đã mang cho nó sách vở, động viên tinh thần và dúi vào tay nó những tờ tiền 10.000 đồng được dành dụm cẩn thận để giúp nó vượt qua khó khăn.

Giải thích:

Trong văn bản, người thầy không chỉ quan tâm, động viên mà còn âm thầm giúp đỡ học trò bằng những đồng tiền ít ỏi, cũ kỹ

Mở rộng

- Truyện ngắn là tác phẩm văn xuôi cỡ nhỏ, ít nhân vật, ít sự kiện phức tạp; cốt truyện thường không chia thành nhiều tuyến; chi tiết cô đúc; lời văn mang nhiều ẩn ý;…

- Truyện ngắn thường phản ánh một “khoảnh khắc”, một tình huống độc đáo, một sự kiện gây ấn tượng mạnh, có ý nghĩa nhất trong cuộc đời nhân vật.

- Tính cách nhân vật là những đặc điểm riêng tương đối ổn định của nhân vật, được bộc lộ qua mọi hành động, cách ứng xử, cảm xúc, suy nghĩ,… Tính cách nhân vật còn được thể hiện qua các mối quan hệ, qua lời kể và suy nghĩ của nhân vật khác.

Link tham khảo: Nhân vật và tính cách nhân vật trong truyện

Câu 5

Theo cảm nhận của đứa học trò, người thầy trong câu chuyện trên là một người thế nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào lời nói, hành động và sự giúp đỡ của người thầy dành cho học trò.

Lời giải chi tiết

Người thầy trong câu chuyện trên là một người nhân hậu, hiền từ, yêu thương học trò

Giải thích:

Người thầy luôn tin tưởng, động viên và âm thầm giúp đỡ học trò nghèo bằng cả tình cảm lẫn vật chất. Những hành động như dành dụm tiền, lặn lội đi thăm học trò cho thấy thầy là người giàu lòng yêu thương và hết lòng vì học sinh.

Mở rộng

- Truyện ngắn là tác phẩm văn xuôi cỡ nhỏ, ít nhân vật, ít sự kiện phức tạp; cốt truyện thường không chia thành nhiều tuyến; chi tiết cô đúc; lời văn mang nhiều ẩn ý;…

- Truyện ngắn thường phản ánh một “khoảnh khắc”, một tình huống độc đáo, một sự kiện gây ấn tượng mạnh, có ý nghĩa nhất trong cuộc đời nhân vật.

- Tính cách nhân vật là những đặc điểm riêng tương đối ổn định của nhân vật, được bộc lộ qua mọi hành động, cách ứng xử, cảm xúc, suy nghĩ,… Tính cách nhân vật còn được thể hiện qua các mối quan hệ, qua lời kể và suy nghĩ của nhân vật khác.

Link tham khảo: Nhân vật và tính cách nhân vật trong truyện

Câu 6

Đứa học trò đã nhận được điều gì từ người thầy qua chi tiết “Thầy là người duy nhất ủng hộ nó, cho nó niềm tin rằng “mình có thể”.?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Chú ý ý nghĩa của lời động viên mà người thầy dành cho học trò.

Lời giải chi tiết

Đứa học đã nhận được: sự đồng cảm/ sự thấu hiểu/ sự tin tưởng/ tình yêu thương

Giải thích:

Chi tiết “cho nó niềm tin rằng mình có thể” cho thấy người thầy đã tiếp thêm động lực và niềm tin cho học trò vượt qua mặc cảm, khó khăn. Chính sự tin tưởng ấy đã giúp người học trò mạnh mẽ hơn để theo đuổi ước mơ.

Mở rộng

- Truyện ngắn là tác phẩm văn xuôi cỡ nhỏ, ít nhân vật, ít sự kiện phức tạp; cốt truyện thường không chia thành nhiều tuyến; chi tiết cô đúc; lời văn mang nhiều ẩn ý;…

- Truyện ngắn thường phản ánh một “khoảnh khắc”, một tình huống độc đáo, một sự kiện gây ấn tượng mạnh, có ý nghĩa nhất trong cuộc đời nhân vật.

- Tính cách nhân vật là những đặc điểm riêng tương đối ổn định của nhân vật, được bộc lộ qua mọi hành động, cách ứng xử, cảm xúc, suy nghĩ,… Tính cách nhân vật còn được thể hiện qua các mối quan hệ, qua lời kể và suy nghĩ của nhân vật khác.

Link tham khảo: Nhân vật và tính cách nhân vật trong truyện

Câu 7

Tính cách của người thầy được thể hiện qua đâu?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào cách xây dựng nhân vật trong văn bản.

Lời giải chi tiết

Tính cách của người thầy được thể hiện qua: suy nghĩ và hành động

Giải thích:

Nhân vật người thầy hiện lên qua những suy nghĩ quan tâm đến học trò và những hành động cụ thể như động viên, giúp đỡ bằng tiền bạc, lên thăm học trò.

Mở rộng

- Truyện ngắn là tác phẩm văn xuôi cỡ nhỏ, ít nhân vật, ít sự kiện phức tạp; cốt truyện thường không chia thành nhiều tuyến; chi tiết cô đúc; lời văn mang nhiều ẩn ý;…

- Truyện ngắn thường phản ánh một “khoảnh khắc”, một tình huống độc đáo, một sự kiện gây ấn tượng mạnh, có ý nghĩa nhất trong cuộc đời nhân vật.

- Tính cách nhân vật là những đặc điểm riêng tương đối ổn định của nhân vật, được bộc lộ qua mọi hành động, cách ứng xử, cảm xúc, suy nghĩ,… Tính cách nhân vật còn được thể hiện qua các mối quan hệ, qua lời kể và suy nghĩ của nhân vật khác.

Link tham khảo: Nhân vật và tính cách nhân vật trong truyện

Câu 8

Hãy nêu nhận thức và hành động của bản thân sau khi đọc câu chuyện trên?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Liên hệ bản thân từ ý nghĩa câu chuyện.

Lời giải chi tiết

- Nhận thức: nhận ra tình nghĩa thầy trò ấm áp, tràn đầy yêu thương, biết ơn thầy cô giáo…

- Hành động của bản thân: cố gắng học tập, tu dưỡng đạo đức, thăm hỏi thầy cô giáo…

Giải thích:

Câu chuyện kể về người thầy âm thầm hi sinh, hết lòng giúp đỡ học trò nghèo dù bản thân bệnh nặng, khó khăn. Qua đó giúp mỗi người hiểu hơn giá trị của tình thầy trò và nhắc nhở chúng ta phải sống biết ơn, chăm ngoan để không phụ tấm lòng của thầy cô.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close