Đọc hiểu Ngày xuân (Anh Thơ) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: NGÀY XUÂN Trời hơi lạnh và nắng vàng hơi hửng Lúa xanh đồng rợn sóng tận chân mây Vài con én liệng ngang trời lơ lửng, Từng lũ cò phấp phới đậu rồi bay.

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

NGÀY XUÂN

Trời hơi lạnh và nắng vàng hơi hửng

Lúa xanh đồng rợn sóng tận chân mây

Vài con én liệng ngang trời lơ lửng,

Từng lũ cò phấp phới đậu rồi bay.

Dọc đường cỏ ven sông cùng trẩy hội,

Những bà già lần hạt nhẩm cầu kinh,

Lũ con gái rộn ràng cười nói, nói

Khoe hàm răng đen nhánh, mắt đa tình.

Cùng mấy cậu áo là, quần lụa mới

Tập lê giầy như tập nhấc chân đi.

Trong khi gió ngang đường tung phấp phới

Giải yếm đào cùng với giải khăn thi.

(Anh Thơ, Tuyển tập Anh Thơ, NXB Hội nhà văn, 1986, tr.97).

Câu 1

Bài thơ trên được viết theo thể thơ nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Dựa vào số chữ trong mỗi dòng thơ và cách ngắt nhịp.

- Đếm số tiếng trong một câu thơ để xác định thể thơ.

Lời giải chi tiết

Thể thơ 8 chữ

Giải thích:

Mỗi dòng thơ có 8 chữ, nhịp điệu đều đặn nên đây là thể thơ 8 chữ.

Mở rộng

- Thơ tám chữ là thể thơ trong đó mỗi dòng thơ có tám chữ (tiếng), thường được sử dụng để diễn đạt tình cảm, miêu tả cảnh vật, hoặc kể chuyện, mang tính nhạc và dễ nhớ.

- Đặc điểm thơ tám chữ:

+ Mỗi dòng thơ có 8 chữ.

+ Không giới hạn số câu trong một bài thơ.

+ Thường gieo vần chân (vần ở cuối câu), nhưng cũng có thể gieo vần ở các vị trí khác trong câu.

+ Nhịp điệu có thể thay đổi, đa dạng, nhưng thường có nhịp 3/3/2, hoặc 4/4

Một số link tham khảo:

Thơ tám chữ là gì?

Đặc điểm thơ tám chữ

Câu 2

Chỉ ra các hình ảnh miêu tả cảnh ngày xuân.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Đọc kĩ bài thơ, tìm các từ ngữ, hình ảnh miêu tả cảnh thiên nhiên mùa xuân.

- Liệt kê các chi tiết tiêu biểu.

Lời giải chi tiết

Các hình ảnh ngày xuân: “trời hơi lạnh, nắng vàng hơi hửng, lúa xanh, đồng rợn sóng, én liệng, trời lơ lửng, cò phấp phới đậu rồi bay, đường cỏ ven sông”

Giải thích:

Các hình ảnh như “trời hơi lạnh”, “nắng vàng”, “lúa xanh”, “én liệng”, “cò bay”, “cỏ ven sông” gợi bức tranh xuân tươi sáng, tràn đầy sức sống.

Mở rộng

Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

Câu 3

Chỉ ra những hình ảnh miêu tả con người.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc quét khổ thơ 2 và 3, tìm và liệt kê các từ ngữ chỉ đối tượng con người, hành động, diện mạo và trang phục của họ.

Lời giải chi tiết

Các hình ảnh về con người: Những bà già lần hạt nhẩm cầu kinh; những cô con gái cười nói, khoe răng đen nhánh, mắt đa tình; những cậu áo là, quần lụa mới, tập lê giầy; giải yếm đào, giải khăn thi.

Giải thích:

Các từ ngữ, hình ảnh này khắc họa con người ở nhiều lứa tuổi khác nhau (từ người già đến nam thanh nữ tú) với những nét đặc trưng về diện mạo và trang phục truyền thống. Tất cả cùng hiện lên trong tâm thế rộn ràng, náo nức đi trẩy hội ngày xuân. 

Mở rộng

Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

Câu 4

Tác giả thể hiện thái độ, tình cảm gì qua bài thơ Ngày xuân?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Dựa vào toàn bộ hình ảnh và giọng điệu bài thơ.

- Nhận xét cảm xúc chung mà tác giả gửi gắm.

Lời giải chi tiết

Thái độ, tình cảm của tác giả:
– Trân trọng, tự hào những giá trị truyền thống văn hóa của dân tộc
– Tình yêu thiên nhiên, quê hương đất nước, yêu mến nét đẹp văn hóa, đậm đà bản sắc dân tộc.

Giải thích:

Qua bức tranh xuân tươi đẹp và sinh hoạt làng quê nhộn nhịp, tác giả thể hiện tình yêu thiên nhiên, quê hương. Đồng thời còn bộc lộ sự trân trọng vẻ đẹp văn hóa truyền thống.

Mở rộng

Nhân vật trữ tình (còn gọi là chủ thể trữ tình) là người trực tiếp bộc lộ rung động và tình cảm trong bài thơ trước một khung cảnh hoặc sự tình nào đó. Nhân vật trữ tình có mối liên hệ mật thiết với tác giả song không hoàn toàn đồng nhất với tác giả.

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

Câu 5

Hãy chỉ ra và nêu hiệu quả sử dụng của một biện pháp tu từ được thể hiện trong khổ thơ sau:

Dọc đường cỏ ven sông cùng trẩy hội,

Những bà già lần hạt nhẩm cầu kinh,

Lũ con gái rộn ràng cười nói, nói

Khoe hàm răng đen nhánh, mắt đa tình.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Xác định biện pháp tu từ (nhân hóa, liệt kê…).

- Phân tích tác dụng về nội dung và nghệ thuật.

Lời giải chi tiết

– Biện pháp tu từ:
+ Nhân hóa: “Dọc đường cỏ ven sông cùng trẩy hội”
+ Liệt kê
– Tác dụng: Nhấn mạnh, làm nổi bật không khí tươi vui, rộn ràng, bình dị, đoàn kết của người dân đồng quê với những nét đẹp văn hóa truyền thống của quê hương. + Giúp cho diễn đạt của đoạn thơ cụ thể, sinh động, giàu sức gợi hình, gợi cảm.

Giải thích:

Hình ảnh “cỏ ven sông cùng trẩy hội” là nhân hóa, khiến cảnh vật như có hồn, hòa vào không khí lễ hội. Kết hợp với liệt kê các hình ảnh con người làm nổi bật không khí vui tươi, rộn ràng của làng quê ngày xuân.

Mở rộng

- Nhân hoá là gọi vật hoặc tả con vật, cây cối, đồ vật,… bằng những từ ngữ vốn được dùng để gọi hoặc tả con người làm cho thế giới loài vật, đồ vật, cây cối,… trở nên gần gũi với con người, đồng thời biểu thị được những suy nghĩ, tình cảm của con người.

- Có ba kiểu nhân hoá thường gặp là:

+ Dùng những từ ngữ vốn gọi người để gọi vật.

+ Dùng những từ vốn chỉ hoạt động, tính chất của người để chỉ hoạt động, tính chất của vật.

+ Trò chuyện, xưng hô với vật như đối với người.

Là biện pháp tu từ mà người nói, người viết kể ra nhiều sự vật, sự việc, hoạt động, tính chất, trạng thái,... trong cùng một câu, một đoạn để tạo nên ấn tượng mạnh, hiệu quả cao trong miêu tả, kể chuyện hoặc biểu lộ tình cảm, cảm xúc.

Link tham khảo:

Biện pháp tu từ Liệt kê

Biện pháp tu từ nhân hoá

Câu 6

Nêu chủ đề bài thơ.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Khái quát nội dung bao quát của toàn bộ các khổ thơ (kết hợp cả bức tranh thiên nhiên và bức tranh sinh hoạt của con người) để xác định tư tưởng, chủ đề chung. 

Lời giải chi tiết

Chủ đề bài thơ: Ca ngợi bức tranh thiên nhiên tươi đẹp, thanh bình và không khí sinh hoạt trẩy hội rộn ràng, đậm đà bản sắc văn hóa truyền thống của làng quê Việt Nam trong ngày xuân

Giải thích:

Chủ đề này được thể hiện xuyên suốt qua hai phương diện: Cảnh sắc thiên nhiên đầu xuân tinh khôi (trời se lạnh, nắng hửng, đồng lúa rợn sóng, chim én liệng) và cảnh con người rộn ràng đi hội xuân (bà già cầu kinh, nam thanh nữ tú sắm sửa quần áo mới). 

Mở rộng

- Chủ đề là vấn đề chính hoặc ý tưởng trung tâm mà một tác phẩm văn học, nghệ thuật, hoặc bài viết muốn truyền tải đến người đọc hoặc người xem.

- Chủ đề thường phản ánh những suy nghĩ, cảm xúc, và quan điểm của tác giả về một vấn đề cụ thể trong cuộc sống hoặc xã hội.

- Để xác định chủ đề, thường phải trả lời câu hỏi: Vấn đề cơ bản mà tác phẩm nêu lên là gì? Cần phải hiểu rõ nội dung mới xác định đúng chủ đề của bài.

Link tham khảo: Chủ đề và cách xác định chủ đề

Câu 7

Từ văn bản Ngày xuân, em rút ra được thông điệp gì cho bản thân?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Từ nội dung bài thơ, rút ra ý nghĩa, thông điệp.

Trình bày ngắn gọn, phù hợp với bản thân.

Lời giải chi tiết

Thông điệp:

– Tình yêu thiên nhiên, quê hương, đất nước

– Trân trọng, giữ gìn những nét đẹp văn hóa truyền thống của quê hương.

Giải thích:

Bài thơ gợi nhắc mỗi người cần yêu thiên nhiên, quê hương và trân trọng những giá trị truyền thống. Đó là những điều tạo nên bản sắc và nuôi dưỡng tâm hồn con người.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?

Câu 8

Từ nội dung của bài thơ trên, em hãy nêu trách nhiệm của bản thân trong việc việc giữ gìn và phát huy nét đẹp truyền thống văn hóa của quê hương?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Dựa vào thông điệp bài thơ để liên hệ bản thân.

- Nêu hành động cụ thể, thiết thực.

Lời giải chi tiết

Trách nhiệm của bản thân trong việc việc giữ gìn và phát huy nét đẹp truyền thống văn hóa của quê hương:

– Tình yêu thiên nhiên, quê hương, đất nước

– Trân trọng, giữ gìn những nét đẹp văn hóa truyền thống của quê hương.

- …

Giải thích:

Mỗi người cần giữ gìn cảnh quan quê hương, trân trọng phong tục truyền thống và có ý thức bảo vệ văn hóa dân tộc. Đồng thời cần học tập, rèn luyện để góp phần phát huy những giá trị tốt đẹp ấy.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?

Câu 9

 Nêu cảm nhận của em về một nét đẹp văn hóa trong ngày xuân của người Việt thể hiện ở văn bản trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Chọn một nét đẹp văn hóa tiêu biểu xuất hiện trong bài thơ (như tục trẩy hội đầu năm, đi chùa cầu an, hoặc trang phục truyền thống) để đưa ra nhận xét, đánh giá cá nhân. 

Lời giải chi tiết

Học sinh có thể chọn một nét đẹp bất kỳ và nêu cảm nhận cá nhân. 

Gợi ý: nét đẹp trẩy hội, cầu an

Nét đẹp văn hóa ấn tượng nhất trong bài thơ chính là tục trẩy hội xuân và đi chùa cầu an đầu năm của người dân Việt Nam. Hình ảnh các bà già thành kính "lần hạt nhẩm cầu kinh" bên cạnh không khí rộn ràng, náo nức diện áo quần mới đi hội của các bạn trẻ tạo nên một không gian văn hóa vừa thiêng liêng, vừa tràn đầy sức sống.

Giải thích:

Tục trẩy hội chùa xuân từ lâu đã ăn sâu vào đời sống tinh thần của người Việt. Đây không chỉ là hoạt động tâm linh để cầu mong một năm mới bình an, may mắn, mà còn là dịp để con người hòa mình vào thiên nhiên, thắt chặt tình làng nghĩa xóm và bộc lộ niềm vui sống sau những ngày tháng lao động vất vả. 

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close