Đọc hiểu Tuổi thơ im lặng (Duy Khán) - Đề 2 | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Bà như một chiếc bóng lặng lẽ, đi không ai biết, về không ai hay. Bà tất bật, khi đi giống sắn ở trại, khi đi bắt cua bán, lúc đi cấy thuê

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc phần trích sau và trả lời câu hỏi:

Bà như một chiếc bóng lặng lễ, đi không ai biết, về không ai hay(1). Bà tất bật, khi đi giống sắn ở trại, khi đi bắt cua bán, lúc đi cấy thuê(2). Có lần bà bỏ nhà bốn năm ngày. Tôi hỏi Lĩnh, nó rớm nước mắt. Tuần phu đi rầm rập bắt thuế. Trống dồn sôi cả bụng, đập thình thịch vào cái ngực bé nhỏ của tôi.

Cả làng đã im ắng. Bà như chiếc bóng giở về. Ít khi tôi thấy bà nói chuyện nói trò với ai ngoài các cháu ra. Ít khi tôi thấy bà đôi co với ai. Dân làng bảo bà hiền như đất. Nói cho đúng, bà hiền như chiếc bóng. Nếu ai lành chanh lành chói bà rủ rỉ khuyên. Bà nói nhiều bằng ca dao, tục ngữ. Những chị mồm năm miệng mười, sau khi bà khuyên chỉ còn mồm một miệng hai.

(Duy Khán, Tuổi thơ im lặng, dẫn theo Ngữ văn 9, tập 1, NXBGD - 2009 trang 161)

Câu 1

Tìm các từ láy trong đoạn trích

Xem lời giải
Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức về từ láy

Lời giải chi tiết

Các từ láy: “lặng lẽ, tất bật, rầm rập, thình thịch”

Giải thích:

Các từ láy được sử dụng giúp diễn tả cụ thể, sinh động dáng vẻ, hoạt động và âm thanh trong đoạn trích.

Mở rộng

- Từ láy là cấu tạo đặc biệt của từ phức, được tạo thành bởi hai tiếng trở lên, trong đó phối hợp những tiếng có âm đầu hoặc vần hoặc cả âm đầu và vần.

- Trong tiếng Việt, từ láy có độ dài tối thiểu là hai tiếng, tối đa là bốn tiếng. Tuy nhiên, láy hai tiếng là loại từ láy tiêu biểu của tiếng Việt.

- Từ láy được chia thành 2 loại:

+ Từ láy toàn bộ: Là loại từ được láy giống nhau cả phần âm, vần, dấu câu.

+ Từ láy bộ phận: Là loại từ được láy giống phần âm hoặc phần vần, dấu câu có thể giống hoặc khác tuỳ vào cách người dùng muốn

- Tác dụng của từ láy được dùng để miêu tả nhấn mạnh vẻ đẹp của phong cảnh, hình dáng của sự vật hoặc diễn đạt cảm xúc, tâm trạng, trình trạng, âm thanh … của con người, của sự vật và hiện tượng trong cuộc sống. Từ đó, mang đến cho con người một cái nhìn đa chiều và sâu sắc đối với vấn đề được nói đến.

Link tham khảo:

Từ láy là gì? Tác dụng của từ láy

Bài tập trắc nghiệm từ láy

Câu 2

Chỉ ra 1 câu ghép có trong đoạn trích và phân tích cấu tạo của câu ghép đó

Xem lời giải
Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức về câu ghép

Lời giải chi tiết

- Câu ghép trong đoạn trích: "Tôi hỏi Lĩnh, nó rớm nước mắt."

- Phân tích cấu tạo:

+ CN1: Tôi

+ VN1: Hỏi Lĩnh

+ CN2: Nó

+ VN2: Rơm rớm nước mắt

→ 2 vế câu, nối với nhau bởi dấu phẩy ","

Giải thích:

Câu có hai cụm chủ ngữ, vị ngữ là “Tôi / hỏi Lĩnh” và “nó / rớm nước mắt”, mỗi cụm tạo thành một vế câu. Vì vậy, đây là câu ghép. Hai vế được đặt cạnh nhau và ngăn cách bằng dấu phẩy.

Mở rộng

- Câu ghép là câu có từ hai cụm chủ ngữ – vị ngữ nòng cốt trở lên, mỗi cụm chủ ngữ – vị ngữ được gọi là một vế câu.

- Phân loại câu ghép: câu ghép đẳng lập, câu ghép chính phụ

- Mối quan hệ giữa các vế trong câu ghép:

+ Quan hệ nguyên nhân và kết quả

+ Quan hệ giả thiết – kết quả

+ Quan hệ tương phản

+ Quan hệ mục đích

+ Quan hệ tăng tiến

Link tham khảo: Câu ghép là gì? Phân loại và mối quan hệ giữa các vế trong câu ghép

Câu 3

Xác định phép liên kết nội dung và liên kết hình thức giữa câu (1) và (2) trong đoạn trích.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức về phép liên kết trong câu

Lời giải chi tiết

- Phép liên kết nội dung: Liên kết chủ đề

- Phép liên kết hình thức: Phép lặp (Lặp từ ngữ "bà", "đi")

Giải thích:

Câu (1) giới thiệu hình ảnh người bà và những hoạt động của bà; câu (2) tiếp tục nói về công việc, sự tất bật của bà. Hai câu cùng hướng đến chủ đề về người bà, đồng thời việc lặp lại các từ “bà”, “đi” giúp duy trì sự liên kết và làm nổi bật hình ảnh người bà trong đoạn trích.

Mở rộng

- Liên kết là một trong những tính chất quan trọng của văn bản, có tác dụng làm cho văn bản trở nên mạch lạc, hoàn chỉnh cả về nội dung và hình thức.

- Các phép liên kết trong câu:

+ Phép nối: sử dụng ở câu đứng sau các từ ngữ biểu thị quan hệ với câu trước.

+ Phép thế: sử dụng ở câu đứng sau các từ ngữ có tác dụng thay thế từ ngữ đã có ở câu trước.

+ Phép lặp từ ngữ: lặp lại ở câu đứng sau các từ ngữ đã có ở câu trước.

+ Phép liên tưởng: sử dụng ở câu đứng sau các từ ngữ cùng trường liên tưởng với từ ngữ đã có ở câu trước.

Một số link tham khảo:

Một số phương tiện và phép liên kết trong văn bản

Biện pháp liên kết là gì? Các biện pháp liên kết trong câu

Câu 4

Xác định nội dung chính của đoạn trích trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ đoạn trích, xác định nhân vật trung tâm và những đặc điểm, phẩm chất được tập trung khắc họa để khái quát nội dung chính.

Lời giải chi tiết

Đoạn trích khắc họa hình ảnh người bà chịu thương chịu khó, âm thầm vất vả mưu sinh, đồng thời hiền hậu, bao dung và giàu tình yêu thương.

Giải thích:

Người bà hiện lên qua những công việc vất vả (giống sắn, bắt cua bán, cấy thuê), nhưng luôn sống lặng lẽ, hiền lành. Bà còn dùng ca dao, tục ngữ để khuyên bảo mọi người, cho thấy một con người nhân hậu, bao dung và giàu vốn sống.

Mở rộng

Nội dung là hiện thực cuộc sống được miêu tả, phản ánh trong văn bản từ cách nhìn nhận, suy nghĩ và lựa chọn của tác giả. Bao gồm các yếu tố như: đề tài, chủ đề, tư tưởng, cảm hứng chủ đạo…

Link tham khảo: Nội dung và hình thức của văn bản văn học

Câu 5

Nêu bài học cuộc sống em nhận từ đoạn trích trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Từ nội dung rút ra bài học ý nghĩa

Lời giải chi tiết

Gợi ý:

- Sống lặng lẽ nhưng tận tụy

- Giữ đức hiền lành, bao dung

- Trân trọng và gìn giữ vốn văn hoá dân tộc

Giải thích:

Những bài học trên được rút ra từ hình ảnh người bà: bà âm thầm làm lụng, chịu nhiều vất vả nhưng vẫn hiền lành, bao dung, thường dùng ca dao, tục ngữ để khuyên bảo mọi người. Vì vậy, nhân vật người bà là tấm gương về cách sống tận tụy, nhân hậu, giàu tình yêu thương,..

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close