Đọc hiểu Nhớ ngoại (Bảo Ngọc) - Đề 1 | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Hình ảnh ngoại hiện lên qua những chi tiết: “Bóng ngoại nghiêng chiều nắng, tóc trắng, xòe tay…”

Giải thích:

Hình ảnh ngoại hiện lên qua “bóng ngoại nghiêng chiều nắng”, “tóc trắng”, “xòe tay…

- Biện pháp tu từ nhân hóa: “Ngõ cúc - buồn tênh”; “dậu cúc - già”; “cau - quên trổ hoa”

- Tác dụng: 

+Biện pháp nghệ thuật trên khắc họa nỗi buồn nhớ khôn nguôi về ngoại khi trở về ngôi nhà xưa nhưng ngoại không còn nữa. Nỗi buồn ấy như lan truyền, bao trùm lên cảnh vật.

+ Làm cho hình ảnh thơ trở nên gần gũi, sinh động.

+ Tình yêu, nỗi nhớ bà sâu sắc của thi sĩ.

Giải thích:

Các hình ảnh “ngõ cúc buồn tênh”, “dậu cúc già”, “cau quên trổ hoa” là nhân hóa, làm cảnh vật mang tâm trạng, qua đó thể hiện nỗi buồn, sự trống vắng khi ngoại không còn

- Chủ đề: Bài thơ thể hiện nỗi nhớ thương da diết và lòng biết ơn sâu nặng của người cháu dành cho người bà (ngoại), cùng với sự nuối tiếc vì những tháng năm không thể ở bên chăm sóc bà.

- Căn cứ xác định:

+ Các hình ảnh về không gian vườn cũ, dậu cúc, hàng cau, thềm trầu đều gắn với kỷ niệm về ngoại.

+ Những câu thơ nói về sự thay đổi, hoang vắng nơi xưa phản ánh sự mất mát, vắng bóng người thân.

Giải thích:

Bài thơ thể hiện nỗi nhớ thương và lòng biết ơn ngoại; căn cứ ở các hình ảnh gợi kỉ niệm và không gian vắng lặng cho thấy sự mất mát, thiếu vắng người thân.

Bài thơ đánh thức trong em tình cảm: Tình yêu, lòng biết ơn, trân trọng bà…

Giải thích:

Đoạn thơ gợi lên tình yêu thương, sự biết ơn và trân trọng đối với bà, đồng thời nhắc nhở phải quan tâm người thân khi còn có thể.

Sự việc khơi nguồn cảm hứng: nhân vật trữ tình con trở về quê cũ.

Giải thích:

Khi đặt chân lên mảnh đất quen thuộc nhưng không còn bóng dáng người thân, sự đối lập giữa cảnh cũ và sự vắng bóng của ngoại đã trực tiếp đánh thức dòng cảm xúc hoài niệm, đau xót và nhớ thương. 

Nhân vật trữ tình: người cháu, xưng con, đã lớn, trưởng thành đi xa và nay trở về quê cũ.

Giải thích:

Việc gọi ngoại và xưng "con" thể hiện mối quan hệ ruột thịt gần gũi, sự gắn bó và kính trọng tuyệt đối của người cháu dành cho ngoại. 

Những loài cây được miêu tả trong không gian nhà ngoại: dậu cúc, trầu, cau

Giải thích:

Đây là những loài cây, loài hoa vô cùng quen thuộc và mang tính biểu tượng ở các làng quê Việt Nam 

Cách giải: 

- Biện pháp tu từ điệp ngữ: tóc trắng, mây trắng 

- Tác dụng:

+ Tăng tính sinh động, gợi hình, gợi cảm.

+ Làm rõ nỗi vất vả của bà trong cuộc sống, nhấn mạnh dấu hiệu thời gian trên mái tóc bà. Đồng thời nhấn mạnh vẻ đẹp thanh thản, nhẹ nhàng của bà

+ Từ đó NVTT bộc lộ niềm thương cảm, ân hận, nuối tiếc cũng như tình yêu thương vô bờ với bà.

Giải thích:

Ngoại hòa mình vào thiên nhiên, nhẹ nhàng và hiển hiện như mây trời. 

- Nghĩa tường minh: NVTT về lại nhà bà, nhưng chỉ thấy cây cau, dây trầu không có người chăm sóc.

- Nghĩa hàm ẩn: NVTT về lại nhà bà, nỗi buồn, sự mất mát khi không còn bà khiến nhân vật trữ tình cảm nhận nỗi buồn, sự mất mát đó như bao trùm không gian, cảnh vật. Bà không còn nữa, những loài cây gắn bó với bà cũng như héo úa, thiếu sức sống, như mất mát…

Giải thích:

Nhà thơ mượn sự tàn tạ của hai loài cây tri kỷ với người già để nói giảm nói tránh về sự ra đi của ngoại, khiến nỗi đau trở nên trầm lắng nhưng thấm sâu. 

- Nối nuối tiếc, ân hận: nuối tiếc vì đã không hiểu được thời gian qua mau, bà đã già nên không trân trọng khi ở bên bà; ân hận vì khi trưởng thành đã không còn bà nữa

- Cách yêu thương:

+ Trân trọng những ngày tháng ở bên ông bà, cha mẹ.

+ Luôn lắng nghe lời dạy bảo của ông bà, cha mẹ.

+ Quan tâm, yêu thương ông bà, cha mẹ bằng hành động, lời nói cụ thể: nói năng lễ phép, chăm sóc…

+…

Giải thích:

Học sinh có thể tùy biến lập luận, đảm bảo cấu trúc ngắn gọn và chân thành