Đọc hiểu Cấu trúc và giải cấu trúc bản sắc văn hóa Hà Nội (Nguyễn Văn Chinh) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Cũng giống như nhiều đô thị trên thế giới, Thăng Long - Hà Nội luôn luôn là một điểm đến hấp dẫn của nhiều luồng di cư. Luồng thứ nhất bao gồm những thành phần tinh hoa của đất nước. Họ là những người có năng lực, học vấn và vốn liếng, được tuyển dụng hoặc tự tìm đến chốn kinh kỳ để phát triển và thi thố với đời.

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

CẤU TRÚC VÀ GIẢI CẤU TRÚC BẢN SẮC VĂN HÓA HÀ NỘI

(Trích)

Cũng giống như nhiều đô thị trên thế giới, Thăng Long - Hà Nội luôn luôn là một điểm đến hấp dẫn của nhiều luồng di cư. Luồng thứ nhất bao gồm những thành phần tinh hoa của đất nước. Họ là những người có năng lực, học vấn và vốn liếng, được tuyển dụng hoặc tự tìm đến chốn kinh kỳ để phát triển và thi thố với đời. Luồng thứ hai là những người dân cùng khổ đến từ các vùng nông thôn do lao dịch, thuế má, thất bát, dịch bệnh và bóc lột bị đẩy đến tình trạng bần cùng. Họ đổ về Thăng Long tìm cơ hội thay đổi cuộc đời và tạo nên những khu cư trú tồi tàn của người lao động vùng ngoại ô. Luồng di cư thứ ba là những người nước ngoài đủ mọi thành phần sắc tộc và chủng tộc, từ những thương nhân, nhà truyền giáo , nhà ngoại giao cho đến những người lao động nghèo hèn. Họ di chuyển vào thành phố lớn để tìm kiếm cơ hội phát triển sự nghiệp hoặc chỉ đơn giản là tìm kế sinh nhai. Bên cạnh luồng di cư đến thành phố , cũng có luồng di cư ra khỏi thành phố dù là tự nguyện hay cưỡng bức. Đặc biệt, các cuộc chiến tranh binh lửa, xung đột và cướp bóc đẫm máu thường là nguyên nhân làm cho số lượng cư dân khu vực đô thị giảm đi nhanh chóng. Chính sách của nhà nước ở mỗi thời kì cũng khuyến khích hoặc ngăn chặn các luồng di dân vào thành phố làm cho dân số khu vực đô thị thay đổi thất thường. Tuy nhiên, hiện tượng nổi bật của các biến động dân số khu vực đô thị chính là các dòng di cư.

(Nguyễn Văn Chinh, Cấu trúc và giải cấu trúc bản sắc văn hóa Hà Nội, Khoa Lịch sử: Một chặng đường nghiên cứu (2006-2011), NXB Thế giới, 2011, trang 163-192)

Câu 1

Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định mục đích chính của đoạn văn: kể chuyện, miêu tả hay bày tỏ quan điểm.

Lời giải chi tiết

Phương thức biểu đạt chính: Thuyết minh.

Giải thích:

Văn bản cung cấp, giới thiệu và giải thích những thông tin về các luồng di cư và sự biến động dân cư của Thăng Long - Hà Nội một cách khách quan, khoa học.

Câu 2

Chỉ ra phép liên kết được sử dụng trong các câu văn sau: “Luồng thứ nhất bao gồm những thành phần tinh hoa của đất nước. Họ là những người có năng lực, học vấn và vốn liếng, được tuyển dụng hoặc tự tìm đến chốn kinh kỳ để phát triển và thi thố với đời.”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định các từ ngữ tạo sự liên kết giữa các câu.

Lời giải chi tiết

Phép liên kết được sử dụng là phép thế.

Giải thích:

Đại từ "Họ" ở câu sau thay thế cho cụm từ "những thành phần tinh hoa của đất nước" ở câu trước.

Câu 3

Trình bày mô hình tổ chức thông tin chính của văn bản và nêu tác dụng của mô hình đó.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định cách tác giả sắp xếp thông tin trong văn bản và nêu tác dụng.

Lời giải chi tiết

- Văn bản được tổ chức thông tin theo tầm quan trọng của vấn đề (kết hợp phân loại đối tượng). Tác giả lần lượt giới thiệu các luồng di cư vào Thăng Long - Hà Nội gồm: luồng thứ nhất là những thành phần tinh hoa của đất nước; luồng thứ hai là những người dân nghèo từ nông thôn; luồng thứ ba là những người nước ngoài. Sau đó, tác giả tiếp tục đề cập đến luồng di cư ra khỏi thành phố và cuối cùng khái quát nguyên nhân cũng như kết luận rằng các dòng di cư là hiện tượng nổi bật làm biến động dân số đô thị.

- Cách tổ chức thông tin này giúp người đọc dễ dàng theo dõi từng nhóm đối tượng, nhận thấy sự đa dạng của các luồng di cư cũng như nguyên nhân làm thay đổi cơ cấu dân cư Thăng Long - Hà Nội. Đồng thời, việc đi từ các trường hợp cụ thể đến nhận định khái quát làm cho nội dung trình bày rõ ràng, logic, nổi bật luận điểm và tăng tính thuyết phục của văn bản.

Giải thích:

Tác giả lần lượt giới thiệu ba luồng di cư vào Thăng Long - Hà Nội, sau đó đề cập đến luồng di cư ra khỏi thành phố và cuối cùng khái quát rằng các dòng di cư là hiện tượng nổi bật làm biến động dân số đô thị. Cách tổ chức này giúp người đọc dễ theo dõi từng nhóm đối tượng, hiểu rõ đặc điểm của mỗi luồng di cư và thấy được vai trò của các dòng di cư trong việc hình thành, biến đổi cấu trúc dân cư Hà Nội.

Câu 4

Từ thông tin trong văn bản, em có nhận xét gì về cấu trúc dân cư của Hà Nội - Thăng Long?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tổng hợp các thông tin trong văn bản để rút ra nhận xét.

Lời giải chi tiết

Cấu trúc dân cư của Hà Nội - Thăng Long rất đa dạng, luôn biến động và được hình thành từ nhiều luồng di cư khác nhau.

Giải thích:

Theo văn bản, Hà Nội - Thăng Long là nơi hội tụ những người tài giỏi, người lao động nghèo từ nông thôn, người nước ngoài đến sinh sống, làm việc; đồng thời cũng có những luồng dân cư rời khỏi thành phố do chiến tranh hoặc chính sách của nhà nước. Điều đó cho thấy cơ cấu dân cư của Hà Nội không cố định mà luôn thay đổi dưới tác động của các dòng di cư.

Câu 5

Theo em, học sinh cần làm gì để góp phần giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa của Hà Nội (hoặc địa phương mình) trong quá trình giao lưu và hội nhập?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Liên hệ thực tế và đề xuất những việc làm phù hợp với lứa tuổi học sinh.

Lời giải chi tiết

- Cần có ý thức tìm hiểu lịch sử, văn hóa của Hà Nội cũng như địa phương mình để thêm yêu và tự hào về quê hương.

- Giữ gìn các di tích lịch sử, không xả rác và tích cực tham gia các hoạt động bảo tồn, quảng bá văn hóa truyền thống.

- Cần biết chọn lọc khi tiếp nhận những giá trị văn hóa mới, không chạy theo các trào lưu thiếu lành mạnh.

-...

Giải thích:

Văn bản cho thấy Hà Nội - Thăng Long là nơi hội tụ nhiều luồng di cư từ các vùng miền và nhiều quốc gia khác nhau, vì vậy bản sắc văn hóa của Thăng Long - Hà Nội được hình thành và phát triển trong quá trình giao lưu, tiếp biến văn hóa. Từ nội dung đó, chúng ta cần có ý thức giữ gìn những giá trị văn hóa tốt đẹp của quê hương, đồng thời biết tiếp nhận có chọn lọc những nền văn hóa mới.

  • Đọc hiểu Lễ hội Xương Giang hào khí ngút trời | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

    Lễ hội Xương Giang được tổ chức hàng năm vào dịp đầu xuân (mùng 6 và mùng 7 tháng Giêng âm lịch) để kỷ niệm chiến thắng Chi Lăng - Xương Giang năm 1427. Đây là chiến thắng quan trọng của miền biên ải Đông Bắc, quyết định cho nền độc lập dân tộc vào thế kỷ XV, được sử sách coi là trận quyết chiến chiến lược trong lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc ta, là một lễ hội phản ánh lịch sử hào hùng chống xâm lăng của dân tộc.

  • Đọc hiểu Lễ hội Đình làng Hải Châu (Nguyệt Ánh) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

    Lễ hội Đình làng Hải Châu năm 2024 sẽ diễn ra trong 3 ngày (từ ngày 10 đến 12-4) tại 48/46 Phan Châu Trinh, phường Hải Châu 1, quận Hải Châu. Lễ hội được UBND quận Hải Châu duy trì và tổ chức hằng năm nhằm tôn vinh vẻ đẹp của làng quê Việt Nam với biểu tượng đặc trưng chính là đình làng, nơi thờ phụng Thành Hoàng làng, thờ những người có công khai hoang lập ấp.

  • Đọc hiểu Tưng bừng đại lễ 1000 năm Thăng Long - Hà Nội | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

    Đại lễ 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội diễn ra từ 1-10 đến 10-10-2010. Trong những ngày Đại lễ, người dân Thủ đô và các du khách thập phương được đắm chìm trong không khí linh thiêng, hào hoa của đất Thăng Long xưa, đồng thời cảm nhận nét hiện đại, mạnh mẽ của Hà Nội ngày nay.

  • Đọc hiểu Khai mạc lễ hội Tây Thiên | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

    Ngày mai, 6-3 (tức ngày 15-2 âm lịch) tại khu danh thắng cảnh Tây Thiên, Tam Đảo, Vĩnh Phúc tổ chức khai mạc lễ hội Tây Thiên Xuân Quý Mão 2023. Lễ hội đã thu hút hàng ngàn khách thập phương tham gia. Lễ hội Tây Thiên được tổ chức hàng năm để tưởng nhớ Quốc mẫu Lăng Thị Tiêu, Chính Vương phi của Hùng Chiêu vương thứ VII (Hùng Chiêu Vương - Lang Liêu) người đã có công lớn trong việc giúp vua Hùng mở mang bờ cõi, dạy dân trồng lúa nước, chiêu mộ quân sĩ, củng cố vương triều.

  • Đọc hiểu Di tích Kỳ Đài (Cột cờ Hà Nội) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

    Kỳ Đài, thường gọi là Cột Cờ Hà Nội, được khởi dựng cùng với việc xây thành Hà Nội vào đầu thời Nguyễn (1805–1812). Vị trí này vốn là nền cũ của Tam Môn, cổng phía ngoài của Cấm thành thời Lê. Đây là điểm chuẩn, đánh dấu sự khởi nguyên ở đầu phía nam trục chính tâm của tòa thành, từ đây theo đường “ngự đạo”, qua Đoan Môn rồi tới điểm quan trọng nhất, điểm trung tâm của Hoàng thành là điện Kính Thiên.

Tham Gia Group Dành Cho Học Sinh Lớp 9 - Ôn Thi Vào Lớp 10

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close