Đọc hiểu Chuyện Từ Thức lấy vợ tiên (Nguyễn Dữ) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Thành ngữ được sử dụng là "Vật đổi sao dời", mang ý nghĩa chỉ sự biến đổi mạnh mẽ, sâu sắc của cảnh vật cũng như cuộc sống theo sự trôi chảy của thời gian.

Giải thích:

“Vật đổi sao dời” chỉ sự thay đổi lớn lao của cảnh vật, cuộc sống theo sự trôi chảy của thời gian. Trong văn bản, thành ngữ này diễn tả sự biến đổi của quê hương Từ Thức sau hơn 80 năm chàng rời xa nhân gian.

Khi trở về nhân gian, Từ thức nhận thấy mọi thứ đã thay đổi. Ngôi làng xưa không còn, con người và cảnh vật đều khác xa so với những gì mà trước đây chàng từng được biết. Những người thân thuộc với chàng đã qua đời và không còn ai nhận ra chàng. Từ Thức mới ngậm ngùi nhận ra thời gian ở cõi trần rất ngắn ngủi, và trôi qua rất nhanh so với cõi tiên. Sự thay đổi này mang lại cho Từ Thức cảm giác mất mát, cô độc và nhận thức được cái sự vô thường của cuộc đời nơi trần thế. Đây cũng chính là hậu quả của từ bỏ những giá trị thường để chạy theo những mơ ước hưởng lạc, thoát tục.

Giải thích:

Từ Thức chỉ cảm thấy mình “đi thoắt” trở về nhưng thực tế nhân gian đã trải qua hơn 80 năm. Những người chàng gặp chỉ biết về chàng qua lời kể của “ông cụ tam đại”, chứng tỏ mọi dấu vết về cuộc sống trước kia của chàng đã trở nên xa xôi. Sự đối lập giữa cảm nhận thời gian ngắn ngủi của Từ Thức và hơn 80 năm đã trôi qua ở nhân gian làm nổi bật sự vô thường của cuộc sống và nỗi đau khi con người trở về nhưng không còn tìm thấy thế giới quen thuộc của mình.

Tác giả đề cao những phẩm chất của nhân vật: hiền đức, không ham vinh hoa phú quý, đồng thời đánh giá cao ở Từ Thức những điều tốt đẹp: chàng lấy vợ tiên, sống ở cõi tiên. Ở cuối đoạn trích, tác giả bày tỏ nỗi niềm tiếc nuối cho kết cục của Từ Thức lỡ dở ở đường đời, vừa không thể ở lại nhân gian, vừa không thể trở về cõi tiên.

Giải thích:

Ngay từ đầu tác phẩm, Từ Thức được khắc họa là người “động lòng thương” cô gái gặp nạn và sẵn sàng bỏ tiền, cởi áo để chuộc lỗi cho nàng; mọi người đều khen chàng “hiền đức”. Chàng cũng không muốn vì “năm đẩu gạo đỏ” mà bị ràng buộc bởi lợi danh. Tuy nhiên, cuối truyện, chàng phải đối diện với cảnh quê hương đổi thay, người xưa không còn, xe mây biến mất và Giáng Hương chia biệt. Cách kết thúc ấy cho thấy sự xót xa, tiếc nuối của tác giả trước số phận Từ Thức.

Gợi ý: Câu nói của Từ Thức thể hiện quan niệm không muốn vì danh lợi mà đánh mất tự do và những giá trị mình theo đuổi. Theo em, con người cần biết trân trọng những giá trị tinh thần, không nên chạy theo vật chất bằng mọi giá. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là phủ nhận hoàn toàn công danh hay giá trị của tiền bạc, vật chất đối với mỗi người. Chúng ta cần biết cân bằng giữa khát vọng cá nhân, nhu cầu vật chất và trách nhiệm với bản thân, gia đình, xã hội.

Giải thích:

“Năm đẩu gạo đỏ” là hình ảnh chỉ bổng lộc, lợi ích vật chất, còn “áng lợi danh” chỉ vòng danh lợi ràng buộc con người. Vì không muốn bị danh lợi chi phối, Từ Thức quyết định từ quan để sống theo sở thích và lí tưởng của mình. Câu nói vì thế thể hiện khát vọng sống tự do, không lệ thuộc vào vật chất.