Đọc hiểu Thưa thầy (Hữu Thỉnh) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: THƯA THẦY
Trước ngọn thước là con đường xa tắp
Bông hoa nào cũng có vẻ bình yên
Và em tin, qua cay đắng vẫn tin
Những ngọn suối không làm đau bóng lá
Quảng cáo
Câu hỏi
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
THƯA THẦY
Trước ngọn thước là con đường xa tắp
Bông hoa nào cũng có vẻ bình yên
Và em tin, qua cay đắng vẫn tin
Những ngọn suối không làm đau bóng lá
Đã vấp ngã, thưa thầy, nhiều vấp ngã!
Không ở đâu xa ở giữa con người
Em bước đi hoảng hốt nghĩ về thầy
Đời nhanh quá, vui buồn chưa kịp cũ
Đời nhanh quá, tóc thầy khói phủ
Giáo án chông chênh bão giật đời thường
Cây trước cửa gió ở ngoài tay với
Thầy yêu trò vật vã với văn chương
(Hữu Thỉnh, in trong Thương lượng với thời gian, NXB Hội Nhà văn, 2005, tr.76)
Chú thích: Hữu Thỉnh tên đầy đủ là Nguyễn Hữu Thỉnh (1942). Là nhà thơ trưởng thành trong thời kì kháng chiến chống Mĩ. Thơ của Hữu Thỉnh chân thật, cảm xúc tinh tế, có nhiều tìm tòi, suy ngẫm chiêm nghiệm. Bài thơ Thưa thầy được viết năm 1981.
Câu 1
Văn bản trên được viết theo thể thơ nào?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Đếm số chữ trong mỗi dòng thơ để xác định thể loại.
Lời giải chi tiết
Văn bản được viết theo thể thơ: Tám chữ
Giải thích:
Quan sát các dòng thơ có khoảng 8 chữ => đặc trưng thể thơ tám chữ.
Mở rộng
- Thơ tám chữ là thể thơ trong đó mỗi dòng thơ có tám chữ (tiếng), thường được sử dụng để diễn đạt tình cảm, miêu tả cảnh vật, hoặc kể chuyện, mang tính nhạc và dễ nhớ.
- Đặc điểm thơ tám chữ:
+ Mỗi dòng thơ có 8 chữ.
+ Không giới hạn số câu trong một bài thơ.
+ Thường gieo vần chân (vần ở cuối câu), nhưng cũng có thể gieo vần ở các vị trí khác trong câu.
+ Nhịp điệu có thể thay đổi, đa dạng, nhưng thường có nhịp 3/3/2, hoặc 4/4
Trong văn bản, tác giả sử dụng hình ảnh nào để thể hiện sự biến đổi của thời gian và cuộc sống?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Tìm hình ảnh mang ý nghĩa biểu tượng cho thời gian, sự đổi thay.
Lời giải chi tiết
Trong bài bài thơ, tác giả sử dụng hình ảnh “tóc thầy, giáo án” để thể hiện sự biến đổi của thời gian và cuộc sống
Giải thích:
“Tóc khói phủ” gợi sự già đi, “giáo án chông chênh” gợi những vất vả => cho thấy thời gian trôi và cuộc sống nhiều khó khăn.
Mở rộng
Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.
Chỉ ra biện pháp tu từ và phân tích tác dụng trong khổ thơ.
Trước ngọn thước là con đường xa tắp
Bông hoa nào cũng có vẻ bình yên
Và em tin, qua cay đắng vẫn tin
Những ngọn suối không làm đau bóng lá
Xem lời giải
Phương pháp giải
Xác định từ ngữ mang đặc điểm con người để nhận diện biện pháp tu từ.
Lời giải chi tiết
–Biện pháp tu từ nhân hoá được sử dụng trong khổ thơ “Những ngọn suối không làm đau bóng lá”
– Tác dụng:
+ Biện pháp nhân hoá giúp câu thơ giàu hình ảnh, sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình, gợi cảm.
+ Nhấn mạnh những cảm nhận của nhân vật trữ tình về những dạy dỗ đòn doi của người thầy và tin rằng những lời dạy dỗ hay đòn doi của thầy sẽ giúp bao thế hệ học trò thành công.
+ Qua đó thể hiện lòng biết ơn, trân trọng, biết ơn của nhân vật tôi trước tấm lòng hi sinh của người thấy.
Giải thích:
Nhân hoá ở câu “ngọn suối không làm đau bóng lá” làm hình ảnh trở nên sinh động, thể hiện niềm tin của người học trò rằng những thử thách, dạy dỗ của thầy không làm tổn thương mà giúp trưởng thành.
Mở rộng
- Nhân hoá là gọi vật hoặc tả con vật, cây cối, đồ vật,… bằng những từ ngữ vốn được dùng để gọi hoặc tả con người làm cho thế giới loài vật, đồ vật, cây cối,… trở nên gần gũi với con người, đồng thời biểu thị được những suy nghĩ, tình cảm của con người.
- Có ba kiểu nhân hoá thường gặp là:
+ Dùng những từ ngữ vốn gọi người để gọi vật.
+ Dùng những từ vốn chỉ hoạt động, tính chất của người để chỉ hoạt động, tính chất của vật.
Xác định cảm xúc xuyên suốt bài thơ (tình cảm nổi bật nhất).
Lời giải chi tiết
Bài thơ mang cảm hứng về sự kính trọng, tri ân và tình yêu thương đối với thầy cô giáo, thể hiện qua việc miêu tả những khó khăn, vất vả trong nghề giáo nhưng vẫn đầy tình yêu và trách nhiệm với học trò
Giải thích:
Bài thơ nhắc đến sự hi sinh, vất vả của thầy => Cảm hứng chủ đạo là lòng kính trọng, biết ơn và yêu thương đối với thầy.
Mở rộng
- Cảm hứng chủ đạo là tình cảm, thái độ được thể hiện xuyên suốt tác phẩm đối với những vấn đề cuộc sống được nêu ra
- Cách xác định cảm hứng chủ đạo:
+ Thường được thể hiện qua các hình ảnh, từ ngữ và cảm xúc trong tác phẩm
+ Thường gắn liền với một tư tưởng hoặc thông điệp cụ thể mà tác giả muốn truyền tải.
Nhận xét về tình cảm của người học trò dành cho thầy trong bài thơ.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Đánh giá tính chất, mức độ và sự đặc biệt trong tình cảm của chủ thể trữ tình dựa trên các từ ngữ, cách xưng hô và nội dung suy ngẫm.
Lời giải chi tiết
- Tình cảm:
+ Kính trọng, yêu thương, biết ơn sâu sắc
+ Có sự thấu hiểu những vất vả, hi sinh của thầy
- Thể hiện qua:
+ Cách xưng hô “thưa thầy” đầy trân trọng
+ Những suy nghĩ, liên tưởng giàu cảm xúc
→ Qua đó thể hiện vẻ đẹp của đạo lí “tôn sư trọng đạo”.
Giải thích:
Kính trọng, biết ơn và thương thầy thể hiện qua tiếng gọi "thưa thầy" và sự xót xa khi thấy tóc thầy bạc, đời thầy vất vả.
Mở rộng
Nhân vật trữ tình (còn gọi là chủ thể trữ tình) là người trực tiếp bộc lộ rung động và tình cảm trong bài thơ trước một khung cảnh hoặc sự tình nào đó. Nhân vật trữ tình có mối liên hệ mật thiết với tác giả song không hoàn toàn đồng nhất với tác giả.
Từ hình ảnh người thầy trong bài thơ, em hãy liên hệ bản thân và trình bày suy nghĩ về thái độ, trách nhiệm của học sinh đối với thầy cô (trình bày khoảng 5 –7 dòng).
Xem lời giải
Phương pháp giải
Từ ý nghĩa của văn bản, trình bày đi từ nhận thức đến hành động
Lời giải chi tiết
- HS trả lời theo gợi ý sau:
+ Cần có thái độ kính trọng, biết ơn thầy cô.
+ Cần chăm chỉ học tập, rèn luyện đạo đức và có ý thức lắng nghe, lễ phép trong giao tiếp.
+ Lễ phép trong ứng xử
+ Biết lắng nghe, chia sẻ và trân trọng công sức của thầy cô.
+ Cố gắng học tập nghiêm túc hơn, tích cực xây dựng bài... -> Đó chính là cách thiết thực để đáp lại công lao dạy dỗ của thầy cô.
Giải thích:
Trong kỷ nguyên số ngày nay, dù học sinh có thể dễ dàng tìm kiếm kiến thức qua Internet, nhưng vai trò định hướng nhân cách và tâm hồn của người thầy là không thể thay thế. Vì vậy, trách nhiệm lớn nhất của người học trò thời đại mới là tiếp thu tri thức một cách chủ động, đồng thời giữ vững những giá trị nhân văn, tình cảm tôn sư trọng đạo cốt lõi của dân tộc.
Mở rộng
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Nhận xét về tình cảm của người học trò dành cho thầy trong bài thơ.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Dựa vào cách xưng hô, từ ngữ, hình ảnh và những suy ngẫm của người học trò để nhận xét tình cảm dành cho thầy.
Lời giải chi tiết
+ Kính trọng, yêu thương, biết ơn sâu sắc
+ Có sự thấu hiểu những vất vả, hi sinh của thầy
- Thể hiện qua:
+ Cách xưng hô “thưa thầy” đầy trân trọng
+ Những suy nghĩ, liên tưởng giàu cảm xúc
⇒ Qua đó thể hiện vẻ đẹp của đạo lí “tôn sư trọng đạo”.
Giải thích:
Tác giả không chỉ nhớ đến người thầy mà còn nhìn thấy những nhọc nhằn, đổi thay của thầy theo thời gian. Vì vậy, tình cảm của người học trò vừa có sự kính yêu, biết ơn, vừa chứa đựng sự thương cảm và trân trọng đối với những hi sinh thầm lặng của thầy.
Mở rộng
- Tình cảm, cảm xúc trong thơ là những rung động nội tâm, những cảm nhận của nhà thơ về cuộc sống. Tình cảm, cảm xúc trong thơ đánh thức những rung động tinh tế trong trái tim người đọc.
- Những cảm xúc này có thể là: Niềm vui, hạnh phúc; nỗi buồn, đau khổ; nỗi nhớ, hoài niệm; tình yêu (đôi lứa, gia đình, quê hương);...
- Những cảm xúc này không chỉ được thể hiện trực tiếp qua các từ ngữ miêu tả mà còn được biểu đạt gián tiếp thông qua hình ảnh, ẩn dụ, so sánh, và nhịp điệu của bài thơ.
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: BIỂN, NÚI, EM VÀ SÓNG
Xin cảm ơn những con đường ven biển
Cho rất nhiều đôi lứa dẫn nhau đi
Cám ơn sóng nói thay lời dào dạt
Hàng thùy dương nói hộ tiếng thầm thì
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: GÁNH HÀNG RONG (Kiên Duyên)
Là tiếng rao phảng phất giữa chiều đông
Con ngõ nhỏ, gánh hàng rong vẫn thế...
Sao chạnh nhớ gánh hàng rong của Mẹ
Và tuổi thơ lặng lẽ đến bao giờ...
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: TÂM TÌNH NGƯỜI LÍNH ĐẢO
Hãy cho tôi được gửi tới hậu phương
Lời yêu thương nơi trùng khơi dậy sóng
Nơi biển cả vẫn ngày đêm vang vọng
Tiếng còi tàu không ngơi nghỉ tuần tra.
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: LÍNH THỜI BÌNH (Phạm Thị Hồng Thu)
Cứ ngỡ lâu rồi đất nước bình yên
Nhiệm vụ không nguy nan như thời chiến
Mới hay nơi trận địa không tiếng súng
Hiểm nguy vẫn còn thường trực, bủa vây
Danh sách bình luận