Trang chủ
200+ đề đọc hiểu Văn 9 | Luyện đề đọc hiểu lớp 9

Đọc hiểu Ngồi buồn nhớ mẹ ta xưa (Nguyễn Duy) - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Bao giờ cho tới mùa thu trái hồng trái bưởi đánh đu giữa rằm bao giờ cho tới tháng năm mẹ ra trải chiếu ta nằm đếm sao

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

Bao giờ cho tới mùa thu

trái hồng trái bưởi đánh đu giữa rằm

bao giờ cho tới tháng năm

mẹ ra trải chiếu ta nằm đếm sao

 

Ngân hà chảy ngược lên cao

quạt mo vỗ khúc nghêu ngao thằng Bờm…

bờ ao đom đóm chập chờn

trong leo lẻo những vui buồn xa xôi

 

Mẹ ru cái lẽ ở đời

sữa nuôi phần xác hát nuôi phần hồn

bà ru mẹ…mẹ ru con

liệu mai sau các con còn nhớ chăng?

           (Trích Ngồi buồn nhớ mẹ ta xưa -  Nguyễn Duy, NXB Hội nhà văn, 2010)

Câu 1

Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn thơ trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào đặc điểm các phương thức biểu đạt đã học (tự sự, miêu tả, biểu cảm, nghị luận, thuyết minh, hành chính) và mục đích truyền tải cốt lõi của đoạn thơ để xác định.

Lời giải chi tiết

Phương thức biểu đạt chính của đoạn thơ: Biểu cảm.

Giải thích:

Trong văn bản văn học, đặc biệt là thơ trữ tình, phương thức biểu cảm thường đóng vai trò chủ đạo.

Mở rộng

PTBĐ biểu cảm là một nhu cầu của con người trong cuộc sống bởi trong thực tế sống luôn có những điều khiến ta rung động (cảm) và muốn bộc lộ (biểu) ra với một hay nhiều người khác. Phương thức biểu cảm là dùng ngôn ngữ để bộc lộ tình cảm, cảm xúc của mình về thế giới xung quanh.

Link tham khảo: Các phương thức biểu đạt trong văn bản

Câu 2

Hãy tìm một từ tượng hình có ở đoạn thơ trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Nhớ lại khái niệm từ tượng hình (từ gợi tả hình ảnh, dáng vẻ, trạng thái của sự vật) và tiến hành rà soát các từ ngữ trong đoạn thơ.

Lời giải chi tiết

Một từ tượng hình có trong đoạn thơ là: chập chờn

Giải thích:

Từ “chập chờn” gợi tả tạo hình ánh sáng lúc tỏ lúc mờ, chuyển động không ổn định của đàn đom đóm bên bờ ao, giúp bức tranh không gian kỷ niệm tuổi thơ hiện lên một cách cụ thể, trực quan.

Mở rộng

- Từ tượng hình là từ gợi tả hình ảnh, dáng vẻ của sự vật, chẳng hạn: gập ghềnh, khẳng khiu, lom khom,…

- Từ tượng hình có tác dụng:

+ Làm tăng tính biểu cảm, biểu đạt của ngôn ngữ và làm miêu tả trở nên cụ thể và sinh động hơn. Vì đa số từ tượng hình đều là từ láy.

+ Giúp khả năng miêu tả, diễn tả cảnh vật, con người, thiên nhiên chi tiết, thực tế và đa dạng.

Link tham khảo: Từ tượng hình là gì? Tác dụng của từ tượng hình

Câu 3

Chỉ ra biện pháp tu từ và tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong hai câu thơ:

“Bao giờ cho tới mùa thu

trái hồng trái bưởi đánh đu giữa rằm

bao giờ cho tới tháng năm

mẹ ra trải chiếu ta nằm đếm sao”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Phát hiện các dấu hiệu nghệ thuật đặc sắc ở 4 dòng thơ đầu và phân tích giá trị biểu đạt của chúng trong ngữ cảnh.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ điệp ngữ: “Bao giờ cho tới...”

- Tác dụng:

+ Tạo nên nhịp điệu thơ uyển chuyển, ngọt ngào, mang âm hưởng như một lời hát ru mượt mà.

+ Nhấn mạnh sự mong ngóng, chờ đợi đầy háo hức, hồn nhiên của đứa trẻ về những cột mốc thời gian quen thuộc gắn liền với tình yêu thương của mẹ.

+ Thể hiện tình cảm trân trọng, hoài niệm của tác giả về những năm tháng thuở thơ bé.

Giải thích:

Cấu trúc "Bao giờ cho tới" được lặp lại ở đầu hai câu thể hiện dòng suy tưởng miên man về quá khứ

Mở rộng

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.

- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.

- Phân loại điệp ngữ:

+ Điệp ngữ cách quãng

+ Điệp ngữ nối tiếp

+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)

Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ

Câu 4

Em có suy nghĩ gì về quan niệm của tác giả thể hiện qua hai câu thơ: “Mẹ ru cái lẽ ở đời - Sữa nuôi phần xác hát nuôi phần hồn”?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Phân tích ý nghĩa ý niệm của hai vế đối xứng “Sữa nuôi phần xác” và “hát nuôi phần hồn”, từ đó khái quát thành quan niệm toàn diện của tác giả về tình mẫu tử.

Lời giải chi tiết

- Mẹ không chỉ là người mang nặng đẻ đau, dùng dòng “sữa” ngọt ngào mang giá trị vật chất để nuôi lớn hình hài, thể xác của con.

- Mẹ còn là người dùng lời “hát”, lời ru ngọt ngào mang giá trị tinh thần để bồi đắp, tưới tắm cho thế giới tâm hồn, dạy con về đạo lý, tình yêu quê hương và “cái lẽ ở đời” để con khôn lớn thành một con người chân chính.

Giải thích:

Tác giả đã sử dụng nghệ thuật đối xứng rất tài tình giữa sữa - phần xác và hát - phần hồn. Thể xác và tâm hồn là hai yếu tố cốt lõi làm nên một con người hoàn chỉnh, và người mẹ chính là người đã vẹn toàn vun đắp cho cả hai phương diện ấy bằng tất cả tình yêu thương của mình.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?

Báo lỗi - Góp ý
BÌNH LUẬN
*Bình luận sẽ hiển thị sau khi được duyệt

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Vấn đề em gặp phải là gì ?

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

close

Cảm ơn bạn đã sử dụng Loigiaihay.com. Đội ngũ giáo viên cần cải thiện điều gì để bạn cho bài viết này 5* vậy?

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!