Đọc hiểu Quê hương (Lâm Thị Mỹ Dạ) - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

(1) Chẳng có gì kỳ diệu Bằng gương mặt quê hương Vừa thoáng đường nhăn nếp nghĩ mẹ già Đã tươi tắn tròn đầy như cô gái

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

QUÊ HƯƠNG

(1) Chẳng có gì kỳ diệu

Bằng gương mặt quê hương

Vừa thoáng đường nhăn nếp nghĩ mẹ già

Đã tươi tắn tròn đầy như cô gái

 

(2) Tôi đứng giữa đồng quê lúa đang mùa gặt hái

Nhớ thời nắng hạn mắt quầng thâm

Đất quê tôi nắng rát mặt người

Gió nam như thổi từ núi lửa

[ ... ]

 

(3) Tôi bỗng nghe niềm vui vang vọng

Trong cánh tay người gặt hái sớm nay

Đồng quê ơi, nắng gió sờn vai

Vẫn hồn hậu giọng cười trong trẻo

 

(4) Hạt gạo thơm mấy nắng mưa vẫn thế

Vị thật thà bền giữa thời gian

Lòng quê hương trải bày trên cây quả

Thơm dẻo mùa ngô, đồng mía ngọt vàng

 

(5) Quê hương tôi hiền dịu, mơ màng

Dòng sông xanh nghe bình minh ửng đỏ

Tôi về đây như con bống nhỏ

Được trở về dòng nước buổi sơ sinh

(Lâm Thị Mỹ Dạ, Tác phẩm văn học được Giải thưởng Nhà nước, NXB Hội Nhà văn 2015, tr.160-163)

Câu 1

 Xác định thể thơ của văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đếm số tiếng (chữ) trong các dòng thơ để nhận diện thể thơ. Nếu số tiếng ở các dòng không bằng nhau, thay đổi linh hoạt thì đó là thể thơ tự do.

Lời giải chi tiết

Thể thơ của văn bản là: Thể thơ tự do

Giải thích:

Các dòng thơ trong bài có số lượng tiếng không cố định (ví dụ: dòng 5 tiếng như "Chẳng có gì kỳ diệu", dòng 7 tiếng như "Bằng gương mặt quê hương", dòng 9 tiếng như "Vừa thoáng đường nhăn nếp nghĩ mẹ già"). Việc sử dụng thể thơ tự do giúp nhà thơ dễ dàng diễn tả những mạch cảm xúc trào dâng biến đổi, không bị gò bó bởi niêm luật hay vần điệu của các thể thơ truyền thống.

Câu 2

 Chỉ ra 03 từ ngữ, hình ảnh về quê hương xuất hiện trong khổ thơ (2).

Xem lời giải
Phương pháp giải

Áp dụng kỹ năng đọc quét, tập trung vào khổ thơ (2) để tìm và trích xuất ra ít nhất 3 từ ngữ hoặc hình ảnh khắc họa đặc điểm, thiên nhiên hay cảnh vật của quê hương.

Lời giải chi tiết

Đồng quê lúa đang mùa gặt hái, nắng hạn, gió nam

Giải thích:

Những từ ngữ, hình ảnh này đã tái hiện một cách chân thực không gian làng quê miền Trung đầy gian khổ, khắc nghiệt với cái nắng, cái gió Lào (gió nam) thổi bỏng rát, đồng thời cho thấy sự vất vả, nhọc nhằn của con người nơi đây.

Câu 3

 Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong hai dòng thơ:

Tôi về đây như con bống nhỏ

Được trở về dòng nước buổi sơ sinh

Xem lời giải
Phương pháp giải

Chỉ ra từ ngữ thực hiện phép so sánh

Phân tích tác dụng

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ so sánh: Nhân vật “Tôi” khi trở về quê hương được so sánh với “con bống nhỏ” được trở về với “dòng nước buổi sơ sinh”

- Tác dụng:

+ Tạo nên một hình ảnh thơ vô cùng sinh động, ngập tràn cảm giác tự nhiên, thanh bình và dịu mát.

+ Diễn tả một cách sâu sắc niềm hạnh phúc nghẹn ngào, sự tự tại và bình yên tuyệt đối của tác giả khi được quay về trong vòng tay bao dung của quê mẹ. Quê hương lúc này giống như chiếc nôi nguyên thủy, như dòng sữa mẹ mát lành tái sinh và nuôi dưỡng tâm hồn nhà thơ sau những ngày tháng bôn ba.

+ Thể hiện sợi dây gắn kết máu thịt, thiêng liêng giữa con người và cội nguồn.

Giải thích:

Hình ảnh “con bống nhỏ” và “dòng nước buổi sơ sinh” mang tính biểu tượng cao. Nó xóa nhòa khoảng cách tuổi tác của người lữ thứ, đưa con người trở về trạng thái thuần khiết, trong trẻo nhất của đứa trẻ được vỗ về bởi mẹ thiên nhiên quê nhà.

Câu 4

 Nêu nội dung hai dòng thơ sau:

Quê hương tôi hiền dịu, mơ màng

Dòng sông xanh nghe bình minh ửng đỏ

Xem lời giải
Phương pháp giải

Phân tích các từ ngữ chỉ đặc điểm (hiền dịu, mơ màng) và màu sắc (sông xanh, bình minh ửng đỏ) cùng phép chuyển đổi cảm giác (nghe bình minh ửng đỏ) để khái quát lên nội dung bức tranh quê hương.

Lời giải chi tiết

- Vẽ nên bức tranh thiên nhiên làng quê vô cùng tươi đẹp, thanh bình, thơ mộng và tràn đầy sức sống thông qua những hình ảnh, màu sắc hài hòa.

- Thể hiện cái nhìn say đắm, tình yêu tha thiết và sự gắn bó sâu sắc của nhà thơ trước vẻ đẹp bình dị, dịu dàng của quê hương đất nước

Giải thích:

Hai câu thơ sử dụng nghệ thuật ẩn dụ chuyển đổi cảm giác hết sức tinh tế: “nghe bình minh ửng đỏ” (dùng thính giác để cảm nhận thị giác). Điều này chứng tỏ tác giả không chỉ ngắm nhìn quê hương bằng đôi mắt mà đang lắng nghe từng nhịp đập, từng bước đi của thời gian và ánh sáng bằng cả tâm hồn nhạy cảm của mình.

Câu 5

 Từ nội dung văn bản, em hãy trình bày (khoảng 7-10 dòng) suy nghĩ về ý nghĩa của quê hương trong cuộc đời con người

Xem lời giải
Phương pháp giải

Bám sát yêu cầu dung lượng (7 - 10 dòng) và chủ đề (ý nghĩa của quê hương)

Lời giải chi tiết

Quê hương giữ một vai trò vô cùng thiêng liêng và là phần không thể thiếu trong cuộc đời của mỗi con người. Trước hết, quê hương chính là cội nguồn sinh dưỡng, là nơi chúng ta cất tiếng khóc chào đời và được nuôi lớn bởi những giá trị giản dị mà bền vững như “hạt gạo thơm”, như “vị thật thà”. Giống như “dòng nước buổi sơ sinh” trong thơ Lâm Thị Mỹ Dạ, quê hương là điểm tựa tinh thần vững chãi nhất, là bến đỗ bình yên dung dưỡng tâm hồn con người sau những giông bão, nhọc nhằn của cuộc sống. Không chỉ vậy, những nét đẹp văn hóa, giọng cười hồn hậu và truyền thống của quê hương còn góp phần định hình nên nhân cách, cốt cách của mỗi cá nhân. Người có quê hương để hướng về sẽ không bao giờ cảm thấy cô độc, lạc lõng. Vì vậy, yêu thương và có trách nhiệm xây dựng quê hương giàu đẹp chính là bài học vỡ lòng về đạo lý uống nước nhớ nguồn mà bất cứ ai cũng cần khắc cốt ghi tâm.

Giải thích:

Đi từ định nghĩa/khái niệm -> vai trò nuôi dưỡng thể chất và tinh thần -> vai trò định hình nhân cách -> thông điệp hành động

Tham Gia Group Dành Cho Học Sinh Lớp 9 - Ôn Thi Vào Lớp 10

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close