Đọc hiểu Nhớ bố (Vũ Thị Huyền Trang) - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Từ ngữ, hình ảnh miêu tả ngoại hình khắc khổ và sự vất vả của người cha ở khổ 2:

+ “Tay bố chai sần”,

+ “Lưng áo bạc bởi phận đời vôi vữa”.

Giải thích:

Những hình ảnh hiện thực, trực tiếp gợi lên công việc lao động tay chân lam lũ, nặng nhọc của người cha làm nghề phụ hồ/xây dựng để kiếm sống nơi xứ người.

- Biện pháp tu từ ẩn dụ: từ ngữ ẩn dụ “Nắng dãi”, “mưa nhàu”.

- Hiệu quả nghệ thuật:

+ Làm ngôn ngữ giàu hình ảnh, hàm súc, gợi cảm sâu sắc..

+ “Nắng dãi”, “mưa nhàu” không chỉ miêu tả hiện tượng thời tiết khắc nghiệt mà còn ẩn dụ cho những vất vả, nhọc nhằn, sóng gió cuộc đời mà người cha phải trải qua.

+ Hình ảnh “lưng áo” bị “nhàu” không chỉ vì mưa, mà còn vì gánh nặng mưu sinh. Cả câu thơ khắc họa chân thực và xúc động hình ảnh người lao động đầu tắt mặt tối, lấy sức lao động để đổi lấy miếng cơm manh áo cho gia đình.

+ Làm nổi bật sự tàn phá của thời gian và cuộc sống vất vả lên hình hài người cha.

+ Gợi xúc động, thể hiện lòng kính yêu, xót xa của người con.

Giải thích:

“Nắng” và “mưa” ở đây không chỉ đơn thuần là hiện tượng thời tiết, mà là ẩn dụ cho sóng gió cuộc đời. Đặc biệt, từ “nhàu” được dùng rất sáng tạo, vừa gợi tả chiếc áo sờn cũ vì mưa gió, vừa gợi lên hình ảnh một vóc dáng hao gầy, mệt mỏi vì gánh nặng mưu sinh.

Tình cảm của người con:

+ Nỗi nhớ thương da diết, thường trực (“trời lạnh con vẫn thường nhớ bố”, “nửa đêm giật mình”, “trở giấc gọi thầm”).

+ Sự thấu hiểu, xót xa và biết ơn sâu sắc trước những hi sinh thầm lặng của cha (“Con biết cơm người khó nuốt lắm”, “Đâu biết xứ người bố nghẹn mỗi bữa ăn”).

+ Sự ân hận, day dứt về những lần vô tâm (“Có lúc từng chê cơm khô gạo cứng”) khi chưa thấu hiểu nỗi vất vả của cha.

+ Tình cảm chân thành, sâu nặng, xuất phát từ sự quan sát tỉ mỉ và trái tim đồng cảm

Giải thích:

Tình cảm của người con không dừng lại ở lời ngợi ca sáo rỗng mà đi vào chiều sâu của sự thấu cảm. Con nhìn thấy gánh nặng mưu sinh của cha để tự soi chiếu và trưởng thành trong nhận thức.

- Thông điệp ý nghĩa nhất: Hãy biết trân trọng, yêu thương và thấu hiểu những hi sinh thầm lặng của cha mẹ khi còn có thể.

- Lý giải ngắn gọn:

+ Bài thơ cho thấy cha mẹ (ở đây là người bố) luôn hi sinh tuổi xuân, sức khỏe, chịu đựng mọi vất vả, thiếu thốn nơi “xứ người” để cho con cái được “lớn lên”, “lớn khôn”. Sự hi sinh ấy thường thầm lặng, không lời kêu than.

+ Con cái đôi khi vô tình, chỉ lo cho bản thân mà chưa thực sự thấu hiểu và đền đáp. Thông điệp nhắc nhở chúng ta cần mở lòng để cảm nhận, biết ơn và có hành động yêu thương, quan tâm cụ thể đến cha mẹ trước khi quá muộn.

Giải thích:

Bài thơ đặt ra một nghịch lý cay đắng: Khi con cái lớn khôn lo vun vén cho tổ ấm riêng thì cũng là lúc tóc cha đã bạc, tấm lưng đã còng nhưng vẫn phải bôn ba mưu sinh. Thông điệp rút ra có tác dụng nhắc nhở con người cần phải trân trọng hiện tại trước khi quá muộn.