Đọc hiểu Nắng ấm sân trường (Nguyễn Liên Châu) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc đoạn trích dưới đây: NẮNG ẤM SÂN TRƯỜNG Cây điệp già xòe rộng tán yêu thương Lá lấp lánh cười duyên cùng bóng nắng Giờ đang học, mảng sân vuông lặng vắng Chim chuyền cành buông tiếng lạnh bâng qươ

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc đoạn trích dưới đây:

NẮNG ẤM SÂN TRƯỜNG

Cây điệp già xòe rộng tán yêu thương 

Lá lấp lánh cười duyên cùng bóng nắng 

Giờ đang học, mảng sân vuông lặng vắng 

Chim chuyền cành buông tiếng lạnh bâng qươ 


Chúng em ngồi nghe thầy giảng bình thơ 

Nắng ghé theo chồm lên ngồi bệ cửa 

Và cả gió cũng biết mê thơ nữa 

Thổi thoảng vào mát ngọt giọng thầy ngâm. 


Cả lớp say theo từng nhịp bổng trầm 

Điệp từng bông vàng ngây rơi xoay tít 

Ngày vẫn xuân, chim từng đôi ríu rít 

Sà xuống sân tắm nắng ấm màu xanh 


Em ngồi yên uống suối mật trong lành 

Thời gian như dừng trôi không bước nữa 

Không gian cũng nằm yên không dám cựa 

Ngại ngoài kia nắng ấm sẽ thôi vàng 


Sân trường căng rộng ngực đến thênh thang 

Kiêu hãng khoe trên mình màu nắng ấm 

Lời thơ thầy vẫn nhịp nhàng sâu lắng 

Nắng ấm hơn nhờ giọng ấm của người... 

(Trích Văn học tuổi trẻ, số tháng 9 năm 2023, NXB Giáo dục Việt Nam, tr.71)

Câu 1

Xác định cách gieo vần trong bài thơ.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào đặc trưng thể loại

Lời giải chi tiết

- Vần chân: Các từ cuối dòng trong mỗi khổ thơ gieo vần với nhau (ví dụ: khổ 1: “thương” - “nắng” - “vắng” - “qươ”; khổ 2: “thơ” - “cửa” - “nữa” - “ngâm”).

- Vần liền: Các dòng trong cùng khổ có vần giống nhau (ví dụ: khổ 1 vần “ương”, khổ 2 vần “ơ/ưa”).

Giải thích:

Những cặp tiếng cuối dòng bắt vần với nhau như “nắng - vắng”, “cửa - nữa”; các dòng trong cùng khổ cũng bắt vần với nhau.

Câu 2

Bài thơ là lời của ai, bộc lộ cảm xúc về điều gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định người trực tiếp xuất hiện, bộc lộ cảm xúc trong bài thơ và đối tượng mà cảm xúc hướng tới. 

Lời giải chi tiết

Bài thơ là lời của một học sinh, bộc lộ cảm xúc yêu mến, say mê với giờ học thơ, tình cảm gắn bó với thầy giáo, ngôi trường, và vẻ đẹp thiên nhiên hòa quyện trong không gian lớp học.

Giải thích:

Nhân vật trữ tình xưng “em”, “chúng em” và trực tiếp kể lại trải nghiệm trong lớp học.Trong cảm nhận của học sinh, giờ học thơ trở nên đặc biệt hấp dẫn khi nắng, gió, chim chóc và sân trường như cùng hòa vào bài giảng. Câu thơ “Nắng ấm hơn nhờ giọng ấm của người” cho thấy tình cảm kính yêu, biết ơn dành cho người thầy.

Câu 3

Liệt kê những từ láy có trong bài thơ. 

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm những từ có sự lặp lại âm hoặc vần, có tác dụng gợi hình, gợi âm thanh, trạng thái trong bài thơ. 

Lời giải chi tiết

Các từ láy: "lấp lánh, răng ríu, thênh thang, sâu lắng".

Giải thích:

“lấp lánh” gợi ánh sáng lung linh của lá dưới nắng; “ríu rít” gợi âm thanh trong trẻo, vui tươi của chim; “thênh thang” mở ra cảm giác rộng rãi của sân trường; còn “nhịp nhàng” góp phần thể hiện vẻ dịu dàng, giàu cảm xúc của giọng thầy giảng thơ.

Câu 4

 Trình bày hiệu quả của biện pháp tu từ nhân hóa được sử dụng trong đoạn thơ: 

“Chúng em ngồi nghe thầy giảng bình thơ

Nắng ghé theo chồm lên ngồi bệ cửa

Và cả gió cũng biết mê thơ nữa

Thổi thoảng vào mát ngọt giọng thầy ngâm”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định những sự vật được gán hoạt động, trạng thái của con người → phân tích tác dụng đối với nội dung và cảm xúc. 

Lời giải chi tiết

- Biện pháp nhân hóa được thể hiện qua các hình ảnh “nắng ghé”, “chồm lên ngồi bệ cửa”, “gió cũng biết mê thơ”, “thổi thoảng vào”.

- Tác dụng:

+ Tạo hình ảnh sinh động, gần gũi, khiến thiên nhiên (nắng, gió) như hòa mình vào không khí lớp học, cùng say mê bài giảng.

+ Nhấn mạnh sự hấp dẫn của giờ học thơ, làm nổi bật không gian học tập đầy cảm hứng và sức sống.

+ Gợi cảm giác thiên nhiên và con người hòa quyện, tăng tính trữ tình cho bài thơ.

Giải thích:

Các hành động “ghé”, “chồm lên ngồi”, “biết mê thơ” vốn là hoạt động, trạng thái của con người nhưng được dùng để miêu tả nắng và gió. Nhờ đó, thiên nhiên được hình dung như có tâm hồn, có sự tò mò và say mê với bài giảng của thầy. Cách diễn đạt này cho thấy giờ học văn hấp dẫn đến mức không chỉ học sinh mà cả thiên nhiên dường như cũng bị cuốn hút. Hình ảnh “gió” nhẹ nhàng thổi vào lớp và làm “mát ngọt giọng thầy ngâm” còn tạo sự hòa quyện giữa âm thanh, thiên nhiên và lời thơ, khiến không gian học tập trở nên ấm áp, thơ mộng.

Câu 5

Em hiểu như thế nào về hai dòng thơ sau:

“Em ngồi yên uống suối mật trong lành

Thời gian như dừng trôi không bước nữa”?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Giải thích hình ảnh ẩn dụ, sau đó liên hệ với trạng thái cảm xúc của nhân vật trữ tình trong giờ học. 

Lời giải chi tiết

Hai dòng thơ diễn tả sự mê say, hạnh phúc của học sinh trong giờ học thơ, nhấn mạnh giá trị của tri thức và tình yêu văn học.

Giải thích:

“Suối mật” gợi một nguồn nước ngọt ngào, trong trẻo, tượng trưng cho nguồn cảm xúc, tri thức và vẻ đẹp của thơ ca mà người học đang tiếp nhận. Câu thơ “Thời gian như dừng trôi” diễn tả cảm giác chủ quan: vì quá say mê và thoải mái trong giờ học nên nhân vật dường như không còn ý thức về sự trôi chảy của thời gian. Qua đó, tác giả làm nổi bật sức hấp dẫn của văn chương và niềm hạnh phúc khi được học, được cảm nhận thơ.

Câu 6

Bài thơ Nắng ấm sân trường của Nguyễn Liên Châu đã khơi gợi trong em những tình cảm gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tự đưa ra những cảm nhận, cảm xúc của em sau khi đọc bài thơ.

Lời giải chi tiết

Tình cảm yêu trường lớp qua cảnh sân trường ấm áp, kính yêu thầy cô với bài giảng sâu lắng, say mê thơ ca, gắn bó thiên nhiên yên bình.

Giải thích:

Mái trường hiện lên với cây điệp, sân trường, nắng, gió, chim, màu xanh, tạo nên một không gian trong trẻo và ấm áp. Trong không gian ấy, người thầy xuất hiện qua hình ảnh “giọng thầy ngâm”, “lời thơ thầy”, “giọng ấm của người”, cho thấy người thầy không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn đem đến cảm xúc và vẻ đẹp cho giờ học. Sự say mê của cả lớp trước bài giảng giúp người đọc cảm nhận được tình yêu văn học và niềm hạnh phúc của tuổi học trò. Vì vậy, bài thơ gợi lên những tình cảm đẹp đẽ đối với trường lớp, thầy cô và những năm tháng học sinh.

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close