Đọc hiểu Gió mùa (Vũ Thị Phương) - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Có vị ngọt ngào từ ngọn gió mùa đông Ấp ủ trái tim dịu dàng nhỏ bé, Gió mùa ơi, gọi bình minh nhè nhẹ Hơi ấm nồng, công mẹ chắt chiu…

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

GIÓ MÙA

Có vị ngọt ngào từ ngọn gió mùa đông

Ấp ủ trái tim dịu dàng nhỏ bé,

Gió mùa ơi, gọi bình minh nhè nhẹ

Hơi ấm nồng, công mẹ chắt chiu…

 

Ngọn gió mùa đánh thức giấc mơ con

Tuổi thơ con bên nồi cơm gạo mới

Cha lặng lẽ giấu nhọc nhằn trong gió lạnh

Con tép, con tôm đưa con bước vào đời…

 

Gió mùa về mang bao nỗi nhớ à ơi

Câu hát ru vang vọng gian nhà nhỏ

Kẽo kẹt ầu ơ, mẹ gánh mỏi mòn

Se sắt nỗi lòng ươm “giấc mơ con”

 

Cơn gió mùa da diết nhớ thương con

Gửi biết ơn trong từng cơn gió lạnh

Gửi tình yêu vào lòng ấm nóng

Cha mẹ cho con sinh cõi nhân lành…

Vũ Thị Phương

(Theo Tạp chí Văn học & Tuổi trẻ, số tháng 11 (534+535) năm 2023)

Câu 1

Xác định thể thơ của bài thơ trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đếm số tiếng (chữ) trong từng dòng thơ và quan sát cách tổ chức các khổ thơ để nhận diện thể loại.

Lời giải chi tiết

Thể thơ: Tự do

Giải thích:

Bài thơ sử dụng các dòng thơ có độ dài không hoàn toàn bằng nhau. Đa số các câu thơ gồm 8 tiếng (như câu 1, 2, 3...), nhưng có đan xen các câu 7 tiếng

Mở rộng

Thơ tự do là thể thơ không có quy định bắt buộc về số dòng trong bài, số chữ ở mỗi dòng, về vần, luật bằng trắc và nhịp điệu. Tất cả các yếu tố này đều có thể thay đổi tuỳ thuộc vào mục đích của người viết.

Link tham khảo: Thể thơ tự do

Câu 2

Liệt kê hai hình ảnh về kí ức tuổi thơ của nhân vật trữ tình đã được “đánh thức” bởi ngọn gió mùa.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm kiếm các chi tiết, sự vật, âm thanh gắn liền với dòng thời gian quá khứ ("tuổi thơ con", "ngày bắt đầu")

Lời giải chi tiết

+ Hình ảnh "nồi cơm gạo mới".

+ Hình ảnh gắn liền với "con tép, con tôm" nuôi con lớn khôn.

Giải thích:

Những hình ảnh này đều là những biểu tượng mộc mạc, bình dị của làng quê Việt Nam, đại diện cho một tuổi thơ tuy còn nghèo khó, thiếu thốn về vật chất nhưng vô cùng giàu có về tình yêu thương.

Mở rộng

Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

Câu 3

Chỉ ra và phân tích tác dụng của phéo tu từ điệp ngữ trong bài thơ.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Nhận diện các từ ngữ được lặp đi lặp lại nhiều lần trong các khổ thơ

Phân tích hiệu quả nghệ thuật dựa trên hai khía cạnh: tạo nhịp điệu (hình thức) và nhấn mạnh cảm xúc (nội dung).

Lời giải chi tiết

- Điệp ngữ: "gió mùa"

- Tác dụng:

+ Tạo nên nhịp điệu thơ nhịp nhàng, tha thiết như những làn gió mùa nối tiếp nhau tràn về, đồng thời tăng tính nhạc, giúp bài thơ mang âm hưởng êm dịu như một lời hát ru.

+ Khắc sâu hình tượng "gió mùa" - chiếc cầu nối thời gian đánh thức mọi kỷ niệm.

+ Nhấn mạnh dòng cảm xúc da diết, tình yêu thương và lòng biết ơn sâu nặng, không ngơi nghỉ mà người con muốn gửi gắm tới cha mẹ.

Giải thích:

Việc lặp lại liên tục từ "gió mùa" giúp cụ thể hóa tình yêu, lòng biết ơn thành những luồng năng lượng mạnh mẽ, ấm áp, sưởi ấm cả không gian lạnh giá của mùa đông.

Mở rộng

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.

- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.

- Phân loại điệp ngữ:

+ Điệp ngữ cách quãng

+ Điệp ngữ nối tiếp

+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)

Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ

Câu 4

Xác định tình cảm của nhân vật trữ tình ở khổ cuối bài thơ.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Bám sát vào hệ thống từ ngữ biểu cảm trực tiếp ở khổ thơ cuối như "da diết nhớ thương", "biết ơn", "tình yêu" để tổng hợp và khái quát thành các trạng thái tình cảm cốt lõi.

Lời giải chi tiết

- Tiếng lòng tri ân thành kính của người con dành cho cha mẹ, những người đã hi sinh, giấu nhọc nhằn vào lòng để dành cho con những điều tốt đẹp nhất.

- Trân quý cuộc sống, trân quý "cõi nhân lành" mà cha mẹ đã ban tặng và vun đắp bằng tình yêu thiêng liêng, giúp con bước vào đời với một tâm hồn vẹn nguyên, nhân hậu.

Giải thích:

Khổ thơ cuối là đoạn kết tụ của toàn bộ mạch cảm xúc trong tác phẩm. Sau khi đi qua những hồi tưởng về tuổi thơ gian khó, nhân vật trữ tình đã nâng cảm xúc từ niềm hoài niệm thành nhận thức và sự đền đáp về mặt tinh thần, khẳng định tình cảm gia đình là bệ đỡ lớn nhất của đời mình.

Mở rộng

Nhân vật trữ tình (còn gọi là chủ thể trữ tình) là người trực tiếp bộc lộ rung động và tình cảm trong bài thơ trước một khung cảnh hoặc sự tình nào đó. Nhân vật trữ tình có mối liên hệ mật thiết với tác giả song không hoàn toàn đồng nhất với tác giả.

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close