Đọc hiểu Trăng trong rừng và những đứa trẻ (Thanh Thảo) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Những đứa trẻ chưa từng ra biển Nào thấy trăng trên sóng biếc mênh mang Chưa được lớn lên ở đồng bằng Để ca múa dưới vầng trăng nguyên vẹn Cũng chưa sống giữa phố phường bừng ánh điện

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

TRĂNG TRONG RỪNG VÀ NHỮNG ĐỨA TRẺ

Thanh Thảo

Những đứa trẻ chưa từng ra biển

Nào thấy trăng trên sóng biếc mênh mang

Chưa được lớn lên ở đồng bằng

Để ca múa dưới vầng trăng nguyên vẹn

Cũng chưa sống giữa phố phường bừng ánh điện

Nơi mùa trăng dễ bị lãng quên...

Những đứa trẻ ở rừng

Chỉ đón trăng rằm qua kẽ lá

Những vệt ngời nho nhỏ

Long lanh hoài trong đáy mắt ngây thơ

“Trăng tròn ơi xuống đây chơi”

Ngồi dưới gốc bằng lăng chúng ca khe khẽ

Ai hiểu hết nỗi khát thèm của bé?

“Trăng tròn ơi xuống đây chơi”

Rất dễ thương, trăng là đứa trẻ

Gương mặt dịu lành soi năm tháng gian lao

“Trăng tròn ơi xuống đây chơi”

Những vệt ngời nho nhỏ

Những vệt ngời nho nhỏ

Giữa rừng già

Trăng bé thế thôi...

(Thanh Thảo, Tác phẩm Văn học được Giải thưởng Nhà nước, NXB Hội Nhà văn, 2015)

Chú thích: Thanh Thảo sinh năm 1946, quê ở Quảng Ngãi. Ông được Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật năm 2001.

Câu 1

Xác định thể thơ của bài thơ trên và nêu một dấu hiệu nhận biết thể thơ đó.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Quan sát số tiếng trong các dòng thơ và cách tổ chức các dòng thơ để xác định thể thơ.

Lời giải chi tiết

- Thể thơ của bài thơ: Thể thơ tự do.

- Dấu hiệu nhận biết: Số lượng tiếng (chữ) trong các dòng thơ không cố định, độ dài ngắn của các câu thơ khác nhau (có câu 5 tiếng, câu 7 tiếng, câu 8 tiếng, câu 9 tiếng).

Giải thích:

Bài thơ được viết theo thể thơ tự do vì số tiếng ở mỗi dòng không bằng nhau, có những dòng ngắn, có những dòng dài và không bị ràng buộc bởi quy luật gieo vần, ngắt nhịp chặt chẽ.

Câu 2

Ghi lại hai từ ngữ chỉ thiên nhiên trong khổ thơ đầu.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc khổ thơ đầu và xác định những từ ngữ gọi tên các sự vật thuộc thiên nhiên.

Lời giải chi tiết

Hai từ ngữ chỉ thiên nhiên trong khổ thơ đầu: biển, trăng (hoặc sóng, đồng bằng).

Giải thích:

Trong khổ thơ đầu, tác giả nhắc đến nhiều hình ảnh thuộc thiên nhiên như biển, trăng, sóng, đồng bằng. Đây là những hình ảnh góp phần mở ra không gian rộng lớn, tươi đẹp mà những đứa trẻ nơi rừng sâu chưa có cơ hội được khám phá.

Câu 3

Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ nhân hóa trong hai dòng thơ:

“Rất dễ thương, trăng là đứa trẻ

Gương mặt dịu lành soi năm tháng gian lao”.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định biện pháp tu từ được sử dụng, sau đó phân tích tác dụng đối với nội dung và nghệ thuật của đoạn thơ.

Lời giải chi tiết

- Tác dụng của biện pháp tu từ nhân hóa (qua các từ ngữ/hình ảnh: trăng là đứa trẻ, gương mặt dịu lành, soi năm tháng gian lao):

- Về nội dung: Giúp hình ảnh vầng trăng trở nên sinh động, gần gũi, mang linh hồn và vẻ đẹp ngây thơ, dịu dàng như những đứa trẻ miền núi. Vầng trăng đồng thời trở thành người bạn đồng hành, biết chia sẻ và thấu hiểu cuộc sống vất vả của con người vùng cao.

- Về nghệ thuật: Làm cho lời thơ giàu hình ảnh, tăng sức gợi hình, gợi cảm, thể hiện tình cảm yêu mến, nâng niu của tác giả dành cho trẻ em nơi đây.

Giải thích:

Qua cách nhân hóa vầng trăng thành "đứa trẻ" có "gương mặt dịu lành", tác giả đã làm cho trăng trở nên có hồn, gần gũi và thân thiết như một người bạn của những đứa trẻ nơi rừng sâu. Hình ảnh ấy còn gợi lên vẻ đẹp hồn nhiên, trong sáng của tuổi thơ, đồng thời thể hiện sự chở che, an ủi và sẻ chia của thiên nhiên đối với những con người đang trải qua nhiều gian lao, thiếu thốn.

Câu 4

Lời gọi trăng của những đứa trẻ trong khổ thơ cuối có ý nghĩa gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Phân tích ý nghĩa của lời nói, hình ảnh lặp lại trong bài thơ để làm rõ tâm trạng và thông điệp của tác giả.

Lời giải chi tiết

Lời gọi trăng của những đứa trẻ trong khổ thơ cuối mang ý nghĩa:

- Biểu hiện tâm hồn trong sáng, hồn nhiên của trẻ thơ khi coi thiên nhiên như người bạn để trò chuyện, vui chơi.

- Thể hiện khát vọng bình dị, mong muốn được giao cảm với thế giới rộng lớn bên ngoài cánh rừng già.

- Gợi niềm xúc động về thế giới tinh thần tuy còn nhiều thiếu thốn nhưng vẫn ngập tràn niềm vui và hi vọng của trẻ em miền núi.

Giải thích:

Lời gọi "Trăng tròn ơi xuống đây chơi" thể hiện tâm hồn ngây thơ, hồn nhiên của những đứa trẻ khi xem vầng trăng như một người bạn thân thiết. Đồng thời, lời gọi ấy còn bộc lộ niềm khát khao được hòa mình với thiên nhiên, được khám phá những điều đẹp đẽ bên ngoài cánh rừng, dù cuộc sống còn nhiều thiếu thốn. Qua đó, tác giả bày tỏ sự xúc động và tình yêu thương đối với tuổi thơ miền núi.

Câu 5

Những đứa trẻ ở rừng” đón “trăng rằm qua kẽ lá”, “long lanh”, chúng chưa từng được ra biển để thấy “trăng trên sóng biếc mênh mang”. Theo em, bằng lòng với cuộc sống hiện tại hay dấn thân khám phá những chân trời mới, trải nghiệm nào đáng giá hơn? Hãy nêu lựa chọn của em và lí giải vì sao trong khoảng 5-7 dòng.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Nêu rõ quan điểm của bản thân, sau đó lí giải bằng những lập luận phù hợp với nội dung văn bản và thực tế cuộc sống; trình bày thành đoạn văn khoảng 5–7 dòng.

Lời giải chi tiết

Gợi ý: Theo em, dấn thân khám phá những chân trời mới là trải nghiệm đáng giá hơn. Mỗi hành trình mới giúp con người mở rộng hiểu biết, tích lũy kinh nghiệm và trưởng thành hơn. Những đứa trẻ trong bài thơ chưa từng được ra biển nên vẫn luôn mang trong mình sự háo hức, khát khao khám phá thế giới rộng lớn. Bước ra khỏi giới hạn chật hẹp của "kẽ lá" để nhìn thấy sự "mênh mang" của biển cả là cách giúp con người tìm thấy giá trị đích thực của bản thân và đóng góp nhiều hơn cho xã hội. Tuy nhiên, việc khám phá không có nghĩa là phủ nhận cuộc sống hiện tại, mà cần biết trân trọng những gì mình đang có để làm điểm tựa vươn tới tương lai.

Giải thích:

Đoạn văn nêu rõ quan điểm, có lí lẽ giải thích và liên hệ với nội dung bài thơ, phù hợp yêu cầu của đề bài.

Tham Gia Group Dành Cho Học Sinh Lớp 9 - Ôn Thi Vào Lớp 10

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close