Đọc hiểu Bắt đầu từ việc nhỏ (Đỗ Thành Long) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Điều khiến cho Elon Musk trở nên khác biệt với phần còn lại của thế giới:

- Khả năng sáng tạo đáng kinh ngạc.

- Sự tập trung đến mức ám ảnh vào các chi tiết.

- Khả năng giải quyết vấn đề ở cấp kỹ thuật trong từng sản phẩm mà ông tạo ra.

Giải thích:

Văn bản cho rằng Elon Musk khác biệt không chỉ bởi khả năng sáng tạo đáng kinh ngạc mà còn bởi sự tập trung cao độ vào các chi tiết và khả năng giải quyết vấn đề ở cấp kĩ thuật trong từng sản phẩm. Đây chính là những yếu tố làm nên sự khác biệt của ông.

- Nhan đề và nội dung văn bản: có quan hệ chặt chẽ, gắn bó với nhau.

- Biểu hiện:

+ Nhan đề Bắt đầu từ việc nhỏ khái quát nội dung chính của văn bản, định hướng cho người đọc tiếp nhận văn bản

+ Nội dung văn bản: triển khai ý được nêu khái quát tại nhan đề; minh chứng bằng lí lẽ và bằng chứng về Elon Musk, những nhà lãnh đạo thành công người Việt Nam; từ đó đưa đến thông điệp muốn thành công, cá nhân phải bắt đầu từ những điều rất nhỏ.

Giải thích:

Nhan đề Bắt đầu từ việc nhỏ đã nêu trực tiếp tư tưởng trung tâm của văn bản: muốn thực hiện những giấc mơ và mục tiêu lớn, con người cần bắt đầu từ những việc nhỏ và thực hiện chúng thật chỉn chu. Nội dung văn bản triển khai đúng tư tưởng ấy qua dẫn chứng về Elon Musk, các nhà lãnh đạo thành công và lời khẳng định ở đoạn (2), (3). Vì vậy, nhan đề vừa khái quát nội dung, vừa định hướng cách tiếp nhận thông điệp của văn bản.

- Biểu hiện của ngôn ngữ biểu cảm trong đoạn văn (2) và (3):

+ Sử dụng tình thái từ: “có thể, chắc chắn”,…

+ Câu khẳng định: “… chúng ta cần phải bắt đầu từ việc xác định và học cách làm những việc nhỏ một cách đúng đắn từ đầu, … chắc chắn mỗi người đều có thể đóng góp cho xã hội bằng việc tự đặt mình trong khuôn khổ chung….”

+ Giọng điệu: mạnh mẽ, dứt khoát.

- Tác dụng: Giúp đoạn văn giàu cảm xúc, tăng tính thuyết phục, thể hiện thái độ khẳng định mạnh mẽ của tác giả về sự cần thiết phải bắt đầu từ những việc nhỏ nhất để thành công.

Giải thích:

Những từ ngữ mang sắc thái khẳng định “cần phải”, “không phải”, “chắc chắn” tạo nên giọng điệu mạnh mẽ, dứt khoát. Qua đó, tác giả bộc lộ sự tin tưởng và thái độ khẳng định về khả năng đóng góp của mỗi người, đồng thời nhấn mạnh rằng mỗi người cần bắt đầu từ những việc nhỏ, làm tốt chúng để hoàn thiện bản thân và đóng góp cho xã hội. Nhờ vậy, lời nghị luận trở nên giàu cảm xúc và có sức thuyết phục hơn.

- Hai quan điểm này có mâu thuẫn/ Hai quan điểm này không mâu thuẫn/ Hai quan điểm này nửa mâu thuẫn nửa không.

- Lí giải:

+ Nếu theo hướng 2 quan điểm này mâu thuẫn với nhau:

Nhà văn Tô Hoài cho rằng sống theo khuôn khổ bằng phẳng đối với tuổi trẻ đang tràn đầy nhiệt huyết là điều đáng buồn, ông kêu gọi tuổi trẻ cần biết phá bỏ những khuôn khổ chật hẹp , những cái bằng phẳng để sáng tạo và đạt được thành công.

Trong khi đó tác giả Đỗ Thành Long lại khẳng định muốn đóng góp cho xã hội thì trước hết mỗi người cần tuân theo những khuôn khổ chung, những chuẩn mực của xã hội.

+ Nếu theo hướng hai quan điểm này không mâu thuẫn với nhau: có tính chất hỗ trợ lẫn nhau.

Sống theo khuôn khổ hay bứt phá, phá dỡ khuôn khổ tùy vào điều kiện, hoàn cảnh. Có những “khuôn khổ” bắt buộc cần tuân theo (pháp luật, đạo lí…); cũng có những “khuôn khổ” cần được xóa bỏ (định kiến, quan niệm tiêu cực)

Việc sống theo khuôn khổ bằng phẳng hay bứt phá, sáng tạo là lựa chọn riêng của mỗi người, sự lựa chọn ấy phụ thuộc vào tính cách, sở thích và năng lực riêng. Lựa chọn lối sống nào cũng đều có thể thành công và đóng góp cho xã hội; có thể đồng thời lựa chọn cả hai.

+ Nếu theo hướng thứ 3: kết hợp hai cách trả lời trên.

Giải thích:

Tô Hoài qua lời Dế Mèn phê phán việc tuổi trẻ sống thụ động, bó mình trong những “khuôn khổ bằng phẳng”, qua đó đề cao khát vọng khám phá, bứt phá và sáng tạo. Đỗ Thành Long lại nhấn mạnh việc “tự đặt mình trong khuôn khổ chung”, tức là biết tuân thủ những chuẩn mực cần thiết để mỗi cá nhân có thể đóng góp tích cực cho xã hội. Vì vậy, con người cần tuân thủ những khuôn khổ chính đáng như pháp luật, đạo lí, trách nhiệm cộng đồng, nhưng đồng thời cũng cần dám vượt qua những giới hạn, định kiến không phù hợp để sáng tạo và phát triển.