Đọc hiểu Hơi ấm ổ rơm (Nguyễn Duy) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: HƠI ẤM Ổ RƠM (Nguyễn Duy)
Tôi gõ cửa ngôi nhà tranh nhỏ bé ven đồng chiêm
Bà mẹ đón tôi trong gió đêm:
– Nhà mẹ hẹp nhưng còn mê chỗ ngủ
Mẹ chỉ phàn nàn chiếu chăn chả đủ
Rồi mẹ ôm rơm lót ổ tôi nằm
Quảng cáo
Câu hỏi
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
HƠI ẤM Ổ RƠM
(Nguyễn Duy)
Tôi gõ cửa ngôi nhà tranh nhỏ bé ven đồng chiêm
Bà mẹ đón tôi trong gió đêm:
– Nhà mẹ hẹp nhưng còn mê chỗ ngủ
Mẹ chỉ phàn nàn chiếu chăn chả đủ
Rồi mẹ ôm rơm lót ổ tôi nằm
Rơm vàng bọc tôi như kén bọc tằm
Tôi thao thức trong hương mật ong của ruộng
Trong hơi ấm hơn nhiều chăn đệm
Của những cọng rơm xơ xác gầy gò
Hạt gạo nuôi hết thảy chúng ta no
Riêng cái ấm nồng nàn như lửa
Cái mộc mạc lên hương của lúa
Đâu dễ chia cho tất cả mọi người.
(In trong tập Cát trắng, NXB Quân đội nhân dân, 1973)
- Nguyễn Duy tên thật Nguyễn Duy Nhuệ, quê Thanh Hóa. Từng tham gia chiến đấu nhiều năm trên chiến trường. Sau giải ngũ ông về làm việc tại tuần báo Văn nghệ, Hội nhà văn Việt Nam và là Trưởng đại diện của báo này tại phía Nam.
- “Hơi ấm ổ rơm” là một bài thơ đặc sắc của ông, là một trong những bài thơ giúp Nguyễn Duy đạt giải nhất cuộc thi thơ tuần báo Văn nghệ vào năm 1973.
Câu 1
Bài thơ được viết theo thể thơ nào?
Xem lời giải
Phương pháp giải
- Đọc toàn bài thơ, chú ý số chữ trong mỗi dòng.
- Quan sát xem có sự đều đặn về số chữ, số câu, cách gieo vần hay không.
Lời giải chi tiết
Thể thơ tự do
Giải thích:
Bài thơ không bị ràng buộc về số chữ, số câu, nhịp điệu linh hoạt => đặc trưng thể thơ tự do.
Mở rộng
Thơ tự do là thể thơ không có quy định bắt buộc về số dòng trong bài, số chữ ở mỗi dòng, về vần, luật bằng trắc và nhịp điệu. Tất cả các yếu tố này đều có thể thay đổi tuỳ thuộc vào mục đích của người viết.
Chỉ ra trong khổ thơ thứ nhất lời nói của người mẹ khi đón tôi trong gió đêm.
Xem lời giải
Phương pháp giải
- Xác định vị trí khổ thơ thứ nhất.
- Tìm câu có dấu gạch đầu dòng (–) vì đó là lời nhân vật.
Lời giải chi tiết
Lời nói của người mẹ khi đón tôi trong gió đêm: "Nhà mẹ hẹp nhưng còn mê chỗ ngủ"
Giải thích:
Lời người mẹ: “Nhà mẹ hẹp nhưng còn mê chỗ ngủ” thể hiện sự mộc mạc, chân chất và tấm lòng hiếu khách, dù nghèo nhưng vẫn sẵn sàng đón khách bằng tất cả những gì mình có.
Mở rộng
Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.
Phân tích hiệu quả của biện pháp tu từ so sánh được sử dụng trong câu thơ sau: “Rơm vàng bọc tôi như kén bọc tằm”
Xem lời giải
Phương pháp giải
- Nhận diện dấu hiệu so sánh (từ “như”).
- Xác định hai vế được so sánh (A như B).
- Phân tích: giống nhau ở điểm gì → rút ra ý nghĩa và cảm xúc.
Lời giải chi tiết
– Biện pháp so sánh: rơm vàng bọc tôi được so sánh với kén bọc tằm.
– Tác dụng:
+ Tăng sức gợi hình, gợi cảm cho câu thơ.
+ Thể hiện sự ấm áp, hạnh phúc, cảm động về nghĩa tình người mẹ đồng chiêm dành cho mình.
+ Qua đó bộc lộ tình cảm trân trọng, lòng biết ơn dành cho người mẹ đồng chiêm
Giải thích:
So sánh “rơm vàng bọc tôi như kén bọc tằm” làm nổi bật cảm giác ấm áp, êm ái mà ổ rơm mang lại. Qua đó thể hiện tình thương bao bọc, chở che của người mẹ, khiến người lính cảm nhận được sự bình yên, xúc động.
Mở rộng
- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.
- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2
- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:
+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...
+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..
Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:
+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,..
+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?
+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?
Nêu cách hiểu của em về nội dung của những dòng thơ sau:
Trong hơi ấm hơn nhiều chăn đệm
Của những cọng rơm xơ xác gầy gò
Xem lời giải
Phương pháp giải
- Đọc kĩ hai câu thơ, chú ý từ ngữ gợi tả (“hơi ấm”, “xơ xác gầy gò”).
- Phân tích theo 2 lớp nghĩa:
+ Nghĩa thực (cái ấm của rơm)
+ Nghĩa biểu tượng (tình người, tình mẹ)
Lời giải chi tiết
Hai câu thơ thể hiện tình yêu thương sâu nặng của mẹ dành cho người con. Trong hoàn cảnh khó khăn ("nhà mẹ nghèo"), thiếu chăn đệm, mẹ phải giữ ấm cho con bằng những cọng rơm gầy gò nhưng tình yêu của mẹ dành cho người con là duy nhất, không gì thay thế được. Dù không khá giả nhưng tình yêu của mẹ là điều lớn lao, tuyệt vời nhất
Giải thích:
“Hơi ấm” của rơm không chỉ là cái ấm vật chất mà còn là hơi ấm của tình người, của sự yêu thương chân thành. Dù rơm “xơ xác gầy gò”, nhưng tình cảm mẹ dành cho “tôi” lại sâu sắc, ấm áp hơn mọi chăn đệm đầy đủ.
Mở rộng
Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.
Bài học sâu sắc nhất mà em nhận được qua đoạn trích trên.
Xem lời giải
Phương pháp giải
- Khái quát nội dung toàn bài (tình người, sự sẻ chia).
- Rút ra bài học phù hợp với bản thân.
Lời giải chi tiết
Bài học sâu sắc nhất em nhận được qua bài thơ trên là:
- Phải ghi nhớ công lao của những người đã giúp đỡ mình trong cuộc sống.
- Niềm vui, hạnh phúc đôi khi đến từ những điều bình dị. Vì vậy chúng ta hãy trân trọng niềm vui, hạnh phúc từ những điều bình dị ấy để cuộc sống có ý nghĩa hơn.
Giải thích:
Bài thơ nhắc nhở con người cần biết trân trọng những tình cảm giản dị mà chân thành trong cuộc sống.
Mở rộng
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Tìm chủ thể phát ngôn, cái "tôi" trực tiếp lộ diện hoặc ẩn mình để bộc lộ cảm xúc trong bài thơ.
Lời giải chi tiết
Nhân vật “tôi”
Giải thích:
Nhân vật này vừa là người trực tiếp trải nghiệm sự việc trong đêm lỡ bước, vừa là chủ thể phát ngôn bộc lộ những rung động, suy tư sâu sắc về tình mẫu tử và tình quân dân.
Mở rộng
Nhân vật trữ tình (còn gọi là chủ thể trữ tình) là người trực tiếp bộc lộ rung động và tình cảm trong bài thơ trước một khung cảnh hoặc sự tình nào đó. Nhân vật trữ tình có mối liên hệ mật thiết với tác giả song không hoàn toàn đồng nhất với tác giả.
Nhận xét về tình cảm của nhân vật trữ tình trong bài thơ
Xem lời giải
Phương pháp giải
Căn cứ vào những rung động, suy nghĩ của nhân vật "tôi" trước hành động của người mẹ để đánh giá bản chất, chiều sâu của tình cảm đó.
Lời giải chi tiết
- Tình cảm của nhân vật trữ tình trong bài thơ là tình cảm biết ơn, trân trọng người mẹ nhân dân đã cưu mang, chở che, bao bọc cho những người lính, dù đó không phải là con đẻ của mình.
- Đó là những tình cảm giản dị, mộc mạc, có ý nghĩa hình thành nhân cách và giáo dục lối sống đẹp cho thế hệ trẻ
Giải thích:
Nhân vật trữ tình đã nâng niu, trân trọng cả những cọng rơm xơ xác để nhận ra sự vĩ đại của tấm lòng người mẹ, cho thấy một tâm hồn nhạy cảm, biết ơn và luôn khắc cốt ghi tâm nghĩa tình của nhân dân trong gian khổ.
Mở rộng
Cái tôi trữ tình: là sự thể hiện tâm trạng, cảm xúc, cảm nhận của tác giả, là thế giới nội tâm của tác giả trước hiện thực khách quan. Qua cái tôi trữ tình, người đọc có thể cảm nhận được những suy nghĩ, tư tưởng và quan niệm…của tác giả trước cuộc đời.
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: CÓ MỘT MIỀN QUÊ (Vũ Tuấn)
Có một miền mọc trắng cỏ lau
Là quê tôi, đi xa rồi luôn nhớ
Khắc khoải trong tim, bồi hồi nhịp thở
Mong trở về nghe khúc hát mẹ ru
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
Đất nước tôi thon thả giọt đàn bầu…
Nghe dịu nỗi đau của mẹ
Ba lần tiễn con đi, hai lần khóc thầm lặng lẽ
Các anh không về, mình mẹ lặng im.
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
Đất nước tôi thon thả giọt đàn bầu…
Nghe dịu nỗi đau của mẹ
Ba lần tiễn con đi, hai lần khóc thầm lặng lẽ
Các anh không về, mình mẹ lặng im.
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
Em là người thanh niên xung phong
Không có súng, chỉ có đôi vai cáng thương, tải đạn
Giữa tầm đạn thù, tấm lòng dũng cảm
Em vượt đường dài tiếp thêm lửa chiến công.
Danh sách bình luận