Xác định nội dung chính (bộc lộ cảm xúc hay kể/miêu tả) → nếu thiên về cảm xúc, nỗi nhớ → biểu cảm.
Lời giải chi tiết
Phương thức biểu đạt chính: biểu cảm
Giải thích:
Bài thơ chủ yếu thể hiện nỗi nhớ quê, tình cảm da diết => phương thức biểu cảm là chính.
Mở rộng
PTBĐ miêu tả là dùng ngôn ngữ làm cho người nghe, người đọc có thể hình dung được cụ thể sự vật, sự việc như đang hiện ra trước mắt hoặc nhận biết được thế giới nội tâm của con người
Trong văn bản trên, những từ ngữ, hình ảnh nào gợi lên bức tranh nhà quê?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Quan sát các dòng thơ, xác định các hình ảnh, âm thanh, hương vị đặc trưng của làng quê.
Lời giải chi tiết
Những từ ngữ, hình ảnh tiêu biểu gợi lên bức tranh làng quê: “tiếng sáo triền đê”; “tiếng gà cục tác trưa hè nắng thơm”; “khói rạ rơm”, “bụi tro lấm đượm”, “bát cơm ngày mùa”
Giải thích:
Các hình ảnh như “tiếng sáo”, “tiếng gà”, “khói rạ”… đều gợi không gian nông thôn.
Mở rộng
Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.
Chỉ ra và nêu hiệu quả của biện pháp tu từ có trong 4 câu thơ:
Vẫn thèm tiếng sáo triền đê
Tiếng gà cục tác trưa hè nắng thơm
Thèm cay nồng khói rạ rơm
Bụi tro lấm đượm bát cơm ngày mùa
Xem lời giải
Phương pháp giải
Xác định từ lặp lại, nhận diện biện pháp điệp ngữ, nêu tác dụng: nhấn mạnh cảm xúc, tăng nhịp điệu.
Lời giải chi tiết
- BPTT: Điệp ngữ “thèm” (lặp lại 2 lần)
- Tác dụng: nhấn mạnh nỗi nhớ da diết, sự khắc khoải của nhân vật trữ tình đối với quê hương.
Giải thích:
Từ “thèm” lặp lại thể hiện nỗi nhớ sâu sắc, da diết giúp cảm xúc được nhấn mạnh
Mở rộng
- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.
- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.
Trong văn bản trên, cụm từ “Người nhà quê” được hiểu là gì? Viết đoạn văn khoảng 5-7 câu nêu tình cảm của em với họ
Xem lời giải
Phương pháp giải
Giải thích cụm từ theo ngữ cảnh (nghĩa khái quát), viết đoạn văn nêu cảm xúc cá nhân (5–7 câu). Gợi ý:
- “Người nhà quê” là những người mộc mạc, chân chất, gắn bó với đất đai, đồng ruộng.
- Họ mang đến cảm giác gần gũi, ấm áp.
- Sống thật thà, giàu tình cảm và cần cù.
- Em yêu quý họ vì dạy em trân trọng giá trị giản dị.
- Với em, họ là biểu tượng của miền quê thanh bình, đậm đà bản sắc Việt.
Lời giải chi tiết
- “Người nhà quê” không chỉ là cách gọi một người đến từ vùng nông thôn, mà còn là biểu tượng cho những con người mộc mạc, chân chất, hiền lành, gắn bó với đất đai, đồng ruộng, và lối sống truyền thống.
- Đoạn văn tham khảo: Người nhà quê luôn mang đến cho em cảm giác gần gũi và ấm áp. Họ là những người sống thật thà, giàu tình cảm, gắn bó với ruộng đồng, với cây lúa và dòng sông. Dù cuộc sống có khó khăn, vất vả nhưng họ vẫn giữ được sự lạc quan và cần cù đáng quý. Em yêu những con người ấy bởi họ không chỉ nuôi dưỡng tâm hồn em bằng những ký ức tuổi thơ đẹp đẽ mà còn dạy em trân trọng những giá trị giản dị trong cuộc sống. Với em, “người nhà quê” là biểu tượng của một miền quê thanh bình và đậm đà bản sắc Việt Nam.
Giải thích:
“Người nhà quê” mang ý nghĩa biểu tượng cho con người mộc mạc, chân chất.
Mở rộng
- Nghĩa của từ là nội dung (sự vật, tính chất, hoạt động, quan hệ…) mà từ biểu thị.
- Có thể hiểu nghĩa của từ chính là nội dung mà từ biểu thị để giúp chúng ta có thể hiểu và nhận diện được nội dung từ đó.
Xác định cảm xúc bao trùm toàn bài (lặp lại nhiều lần, xuyên suốt các khổ thơ)
Lời giải chi tiết
Cảm hứng chủ đạo của bài thơ Người nhà quê (Hạnh Ly) là nỗi nhớ quê hương da diết, tình yêu mộc mạc, chân thành với vẻ đẹp giản dị của làng quê và con người nông thôn Việt Nam, được thể hiện qua những hình ảnh, âm thanh, hương vị quen thuộc và những ký ức tuổi thơ êm đềm, gợi lên sự trân trọng những giá trị cội nguồn.
Giải thích:
Cảm xúc xuyên suốt là nỗi nhớ quê và tình yêu quê hương.
Mở rộng
- Cảm hứng chủ đạo là tình cảm, thái độ được thể hiện xuyên suốt tác phẩm đối với những vấn đề cuộc sống được nêu ra
- Cách xác định cảm hứng chủ đạo:
+ Thường được thể hiện qua các hình ảnh, từ ngữ và cảm xúc trong tác phẩm
+ Thường gắn liền với một tư tưởng hoặc thông điệp cụ thể mà tác giả muốn truyền tải.
Từ bài thơ trên, em rút ra được bài học gì về cách ứng xử của bản thân đối với quê hương của mình?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Từ nội dung bài thơ, rút ra bài học về nhận thức + hành động đối với quê hương
Lời giải chi tiết
Từ bài thơ Người nhà quê, em rút ra bài học sâu sắc về tình yêu, sự trân trọng cội nguồn và ý thức trách nhiệm với quê hương: phải biết yêu thương, trân quý những giá trị giản dị, mộc mạc của quê nhà (như con người chân chất, cảnh vật bình dị), không quên cội nguồn, và có ý thức đóng góp, xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp hơn.
Giải thích:
Bài thơ đề cao cội nguồn => cần yêu, trân trọng và có trách nhiệm với quê hương.
Mở rộng
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Non Kì quạnh quẽ trăng treo,
Bến Phì gió thổi điu hiu mấy gò.
Hồn tử sĩ gió ù ù thổi,
Mặt chinh phu trăng dõi dõi soi.
Chinh phu tử sĩ mấy người,
Nào ai mạc mặt nào ai gọi hồn
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
TÌNH MẸ
Dù con đếm được cát sông
Nhưng không đếm được tấm lòng mẹ yêu
Dù con đo được sớm chiều
Nhưng không đo được tình yêu mẹ hiền
Danh sách bình luận