Đọc hiểu Hiu hiu gió bấc (Nguyễn Ngọc Tư) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Ở cái xóm nhỏ ven thành phố này, người ta nhắc tới anh Hết còn nhiều hơn chủ tịch tỉnh đi họp.

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:

Ở cái xóm nhỏ ven thành phố này, người ta nhắc tới anh Hết còn nhiều hơn chủ tịch tỉnh đi họp. Ðứa nào hỗn hào, lười biếng, má nó biểu: “Lại coi thằng Hết kìa! Ba mươi mấy tuổi đầu rồi, ngày đi làm thuê, làm mướn, không có chuyện gì nó chê, chiều về lụi hụi chui vô bếp nấu cơm, giặt giũ cho cha già, hiếu thảo thấy mà thương”.
[..] Tía anh Hết năm nay 72 tuổi. Tuổi này, người ta hay đau yếu nhưng ông vẫn còn sỏi lắm. Ông già khó tính, thêm tật lãng tai. [..] Chừng năm năm trước, ông còn vô bếp nấu cơm, mắt mũi tèm nhèm để lửa táp vô vách lá, nhà cháy rụi. Anh Hết cất lại nhà trên nền cũ đầy tro.
     [..] Bữa nào anh Hết cũng chổng mông thổi lửa, rồi dọn cơm sẵn, ngồi dựa cửa trước chờ tía anh về. Có bữa chờ tới mỏi mòn, để bụng đói ngồi ngủ gà gật. Người ở xóm biểu cứ ăn trước đi chớ chờ gì, anh cười, mâm cơm có ấm cúng, tía tôi mới vui miệng, ăn nhiều. Nhưng có bữa, anh mới vừa giở cửa chui vô nhà, ông già đã ngồi nhai cơm cháy, bị nghẹn, mắt ầng ậng nước. Anh thương tía quá chừng vội vàng chạy đi vo gạo.
Anh Hết mồ côi má từ mới lọt lòng. [..] . Tía anh không đi bước nữa, ngày ngày cột sợi dây võng dài từ nhà trên xuống bếp, vừa đưa vừa nấu nước cháo, hát vọng lên, “Chớ ầu ơ. Cây khô đâu dễ mọc chồi”. Chừng này tuổi rồi, mỗi khi anh đặt lưng xuống bộ vạc, lại nhớ ngơ nhớ ngẩn lời hát của tía anh ngày xưa. Buồn lắm, nghe đứt ruột lắm. Càng nhớ anh càng thương ông. Câu được vài ba con cá rô, anh bắc cái ơ lên kho quẹt, tỉ mẩn lọc phần thịt dành cho tía, phần xương xẩu phần mình. Những trưa nắng tốt, tranh thủ giờ cơm trưa anh xin phép chạy về, dắt tía anh ra ngoài hè tắm rửa, kỳ cọ. Những tối trời mưa, anh lúp xúp cầm cái nón mê đi đón ông già. Ði cạnh, che đầu cho ba, nghiêm trang như đang chở che cho sinh linh nào đó nhỏ bé lắm, yếu ớt lắm.
Nhưng ông già đâu có yếu, ông xách gậy rượt đánh anh hoài đó chớ. Tía đầu bạc rượt thằng con đầu xanh chạy cà tưng đuổi nhau lòng vòng quanh mấy cây me già ngoài mé lộ. Ðám trẻ xúm lại, vỗ tay như coi hát bội. Hỏi anh Hết sao không chịu chạy nhanh để bị dính đòn, anh bảo, chạy thì được, nhưng càng nhanh thì tía anh càng mệt, chịu có mấy roi nhẹ hều, nhằm gì [..]

(Trích “Hiu hiu gió bấc”, Nguyễn Ngọc Tư, theo fanpage Nguyễn Ngọc Tư đăng ngày 13/08/2015)

Câu 1

Xác định thể loại của văn bản trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào đặc điểm của văn bản như: có nhân vật, cốt truyện, sự việc và lời kể của người kể chuyện để xác định thể loại.

Lời giải chi tiết

Thể loại: truyện ngắn

Giải thích:

Văn bản kể về cuộc sống, tình cảm và những hành động của nhân vật anh Hết đối với cha mình thông qua chuỗi sự việc cụ thể, giàu cảm xúc → thuộc thể loại truyện ngắn.

Câu 2

Văn bản trên được kể theo ngôi thứ mấy?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Chú ý lời kể của người kể chuyện, xem người kể gọi nhân vật bằng từ ngữ nào và có trực tiếp xuất hiện trong câu chuyện hay không.

Lời giải chi tiết

Ngôi kể thứ ba

Giải thích:

Người kể chuyện giấu mình, gọi tên nhân vật là “anh Hết”, “ông già”, “tía anh”… chứ không xưng “tôi”, vì vậy đây là ngôi kể thứ ba.

Câu 3

Nêu chủ đề của văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Khái quát nội dung chính của văn bản, chú ý các chi tiết thể hiện tình cảm, tư tưởng mà tác giả muốn gửi gắm.

Lời giải chi tiết

Chủ đề: Tình phụ tử

Giải thích:

Toàn bộ câu chuyện tập trung khắc họa hình ảnh anh Hết tận tụy chăm sóc cha già từ bữa ăn, giấc ngủ đến những sinh hoạt hằng ngày. Qua đó, tác giả làm nổi bật tình cảm gia đình thiêng liêng và đạo hiếu của con cái đối với cha mẹ.

Câu 4

Em hãy nêu cảm nhận của mình về nhân vật anh Hết được miêu tả trong văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Phân tích các chi tiết miêu tả hành động, lời nói và thái độ của anh Hết đối với cha để nhận xét về phẩm chất nhân vật.

Lời giải chi tiết

Anh Hết là người con hiếu thảo, yêu và kính trọng cha, luôn làm tròn bổn phận làm con, luôn quan tâm, chăm sóc cha một cách chu đáo và ân cần, không bao giờ nề hà việc gì khi chăm sóc và ở bên cha, người chăm chỉ, cần cù, được mọi người yêu quý

Giải thích:

Những chi tiết như “lụi hụi chui vô bếp nấu cơm”, “đi đón ông già”, “chịu có mấy roi nhẹ hều” đã cho thấy sự tận tụy và tình yêu thương sâu sắc của anh Hết dành cho cha mình.

Câu 5

Qua văn bản, tác giả muốn gửi tới người đọc thông điệp gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Từ nội dung câu chuyện và hình tượng nhân vật anh Hết, khái quát bài học và ý nghĩa mà tác giả muốn gửi gắm tới người đọc.

Lời giải chi tiết

- Hãy luôn biết ơn, kính trọng, chăm sóc, quan tâm những người thân bên cạnh mình.

- Cha mẹ là đấng sinh thành vĩ đại và ta cần làm tròn chữ Hiếu với họ.

Giải thích:

Hình ảnh anh Hết tận tụy chăm sóc cha già dù cuộc sống còn nhiều khó khăn đã làm nổi bật vẻ đẹp của đạo hiếu và tình phụ tử sâu nặng.

Câu 6

Chỉ ra lí do anh Hết không chịu chạy nhanh để bị dính đòn.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc phần cuối văn bản, tìm chi tiết giải thích trực tiếp lí do anh Hết không chạy nhanh khi bị cha rượt đánh.

Lời giải chi tiết

Lí do anh Hết không chịu chạy nhanh để bị dính đòn: “chạy thì được, nhưng càng nhanh thì tía anh càng mệt, chịu có mấy roi nhẹ hều, nhằm gì”.

Giải thích:

Lí do anh Hết không chịu chạy nhanh là vì anh sợ cha mình mệt. Anh cho rằng: “chạy thì được, nhưng càng nhanh thì tía anh càng mệt, chịu có mấy roi nhẹ hều, nhằm gì”.

Câu 7

Phân tích hiệu quả của từ tượng hình được sử dụng trong câu văn sau: “Bữa nào anh Hết cũng chổng mông thổi lửa, rồi dọn cơm sẵn, ngồi dựa cửa trước chờ tía anh về. Có bữa chờ tới mỏi mòn, để bụng đói ngồi ngủ gà gật

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định các từ tượng hình trong câu văn; phân tích tác dụng về nghệ thuật và nội dung.

Lời giải chi tiết

-  Từ tượng hình: chổng mông, mỏi mòn, gà gật

- Tác dụng:

+ Tạo hình ảnh sống động, tăng tính biểu cảm, tạo nhịp điệu cho câu văn

+Mô tả ấn tượng dáng vẻ anh Hết khi hết lòng chăm sóc, chờ đợi cha. Qua đó tác giả nhấn mạnh vẻ đẹp của lòng hiếu thảo của con với cha.

Giải thích:

Những từ tượng hình này giúp người đọc hình dung rõ cảnh anh Hết lom khom nhóm bếp, rồi ngồi chờ cha đến mỏi mệt nhưng vẫn không ăn trước. Qua đó, tình cảm của anh dành cho cha càng trở nên cảm động.

Câu 8

Phân tích hiệu quả của biện pháp tu từ được sử dụng trong các câu văn sau: “Những tối trời mưa, anh lúp xúp cầm cái nón mê đi đón ông già. Đi cạnh, che đầu cho ba, nghiêm trang như đang chở che cho sinh linh nào đó nhỏ bé lắm, yếu ớt lắm.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định biện pháp tu từ được sử dụng trong câu văn; chỉ ra dấu hiệu nhận biết và phân tích tác dụng.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp so sánh: “Đi cạnh, che đầu cho ba, nghiêm trang” được so sánh với “đang chở che cho sinh linh nào đó nhỏ bé lắm, yếu ớt lắm” qua từ “như”.

- Tác dụng

+ Làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho câu văn, giúp người đọc hình dung rõ nét hình dáng nhân vật miêu tả, tạo ra những liên tưởng bất ngờ, thú vị, góp phần làm cho câu văn trở nên sinh động, hấp dẫn.

+ Nhấn mạnh hình dáng và tâm thế của anh Hết khi chăm sóc cha. Qua đó thể hiện tình yêu thương, sự nâng niu, chăm sóc cha hết mực của anh Hết. Đó là tình cảm đáng quý, giàu ý nghĩa nhân văn, có giá trị giáo dục sâu sắc.

Giải thích:

Phép so sánh đã làm nổi bật tư thế, tâm trạng và tình cảm của anh Hết đối với ba. Trong mắt anh, người cha già cần được yêu thương, chăm sóc và bảo vệ bằng tất cả sự kính yêu.

Tham Gia Group Dành Cho Học Sinh Lớp 9 - Ôn Thi Vào Lớp 10

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close