Đọc hiểu Đất nước (Tạ Hữu Yên) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Nỗi đau của mẹ được thể hiện qua những câu thơ: “Ba lần tiễn con đi, hai lần khóc thầm lặng lẽ/ Các anh không về, mình mẹ lặng im.”

Giải thích:

Hai câu thơ nêu rõ sự hi sinh: “ba lần tiễn con đi…”, “các anh không về…”.

– Tác dụng của biện pháp tu từ ẩn dụ:
+ Miêu tả sự khốc liệt của chiến tranh (bão giông) và sự bất trắc của thiên nhiên (nắng lửa) luôn hiện hữu trên đất nước Việt Nam.
+ Làm cho những dòng thơ sinh động, tăng sức gợi hình, gợi cảm.

Giải thích:

“Bão giông”, “nắng lửa” không chỉ là thiên nhiên mà còn ẩn dụ cho chiến tranh, gian khổ. Cách diễn đạt này làm câu thơ giàu sức gợi và nhấn mạnh sự khốc liệt mà đất nước trải qua.

Nhà thơ Tạ Hữu Yên tin tưởng tương lai tươi sáng của dân tộc bằng những câu kết trong sáng tuyệt vời: Đất nước tôi/ Sáng ngời muôn thuở/ Khi trăng đã vào cửa sổ đòi thơ. Chỉ ba câu thơ đã khái quát, nối kết mạch tư tưởng nhất quán của bài thơ, đặc biệt là hình tượng “trăng vào cửa sổ đòi thơ”, qua đó nhấn mạnh thông điệp: Đất nước phát triển phải dựa vào truyền thống văn hóa, bản sắc ngàn đời và lịch sử đáng tự hào.

Giải thích:

Hình ảnh “đất nước sáng ngời” thể hiện niềm tin vào tương lai. “Trăng vào cửa sổ đòi thơ” gợi đời sống thanh bình, giàu văn hóa => khẳng định vẻ đẹp bền vững của dân tộc

Gợi ý:

- Biết ơn tới những người Mẹ Việt Nam anh hùng, những chiến sĩ đã ngã xuống vì độc lập tự do của Tổ quốc.

- Yêu, tự hào về quê hương, đất nước ta anh dũng, kiên cường.

Giải thích:

Bài thơ ca ngợi sự hi sinh và vẻ đẹp đất nước nên thông điệp về lòng biết ơn và niềm tự hào dân tộc là phù hợp.

Những hình ảnh thể hiện vẻ đẹp của đất nước là: “Thong thả giọt đàn bầu, sáng chân bão giông, chiều ngăn nắng lửa, lao xao trưa hè một giọng ca dao,...”

Giải thích:

Các hình ảnh trên gợi vẻ đẹp của đất nước Việt Nam vừa giàu truyền thống văn hóa dân tộc (đàn bầu, ca dao), vừa kiên cường trước gian khổ, chiến tranh, đồng thời làm nổi bật đức hi sinh thầm lặng của người mẹ Việt Nam.

- Điệp cấu trúc: "xin hát về..."

- Tác dụng:

+ Tạo âm hưởng, nhịp điệu, làm cho lời thơ trở nên hay hơn, hấp dẫn hơn.  

+ Nhấn mạnh, làm nổi bật hình ảnh đất nước như người mẹ tần tảo giàu tình nghĩa. Hình tượng Mẹ - hình tượng Đất nước hòa vào nhau tạo nên hình tượng cao cả đẹp đẽ.  

+ Tác giả bộc lộ tình cảm yêu mến, ngợi ca, tự hào về Mẹ về Đất nước.

Giải thích:

Việc lặp lại cấu trúc “Xin hát về...” khiến lời thơ như một khúc hát ngợi ca chân thành. Hình tượng “Mẹ” và “Tổ quốc” hòa quyện, làm nổi bật vẻ đẹp thiêng liêng của đất nước Việt Nam.

Cảm nhận về hình ảnh người mẹ trong khổ 1:

- Tần tảo, chịu đựng âm thầm những mất mát trong chiến tranh.  

- Yêu thương con, yêu đất nước.  

- Dũng cảm, kiên cường, giàu đức hi sinh.  

- Là tiêu biểu cho vẻ đẹp của người mẹ Việt Nam anh hùng.

Giải thích:

Các câu thơ: “Ba lần tiễn con đi, hai lần khóc thầm lặng lẽ/ Các anh không về, mình mẹ lặng im” đã khắc họa rõ sự hi sinh thầm lặng và lòng yêu nước cao cả của người mẹ Việt Nam trong chiến tranh.