Đọc hiểu Đất nước (Tạ Hữu Yên) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
Đất nước tôi thon thả giọt đàn bầu…
Nghe dịu nỗi đau của mẹ
Ba lần tiễn con đi, hai lần khóc thầm lặng lẽ
Các anh không về, mình mẹ lặng im.
Quảng cáo
Câu hỏi
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
Đất nước tôi thon thả giọt đàn bầu… Nghe dịu nỗi đau của mẹ Ba lần tiễn con đi, hai lần khóc thầm lặng lẽ Các anh không về, mình mẹ lặng im. Đất nước tôi Từ thuở còn nằm nôi Sáng chắn bão giông, chiều ngăn nắng lửa Lao xao trưa hè một giọng ca dao
Xin hát về Người, đất nước ơi! Xin hát về Mẹ, Tổ quốc ơi! Suốt đời lam lũ Thương lũy tre làng bãi dâu, bến nước Yêu trọn tình đời, muối mặn gừng cay […] Đất nước tôi Sáng ngời muôn thuở Khi trăng đã vào cửa sổ đòi thơ.
(Đất Nước, Tạ Hữu Yên, Báo Quân đội Nhân dân)
Câu 1
Xác định thể thơ của văn bản.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Quan sát số chữ mỗi dòng, cách ngắt nhịp, gieo vần có cố định không. Nếu câu dài ngắn linh hoạt => thơ tự do.
Lời giải chi tiết
Thể thơ tự do
Giải thích:
Các dòng thơ không đều số tiếng, nhịp linh hoạt, không theo khuôn mẫu cố định. Đây là đặc trưng của thể thơ tự do
Mở rộng
Thơ tự do là thể thơ không có quy định bắt buộc về số dòng trong bài, số chữ ở mỗi dòng, về vần, luật bằng trắc và nhịp điệu. Tất cả các yếu tố này đều có thể thay đổi tuỳ thuộc vào mục đích của người viết.
Nỗi đau của mẹ được thể hiện qua những câu thơ nào?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Đọc kĩ đoạn thơ, tìm những câu trực tiếp nói về nỗi đau của mẹ.
Lời giải chi tiết
Nỗi đau của mẹ được thể hiện qua những câu thơ: “Ba lần tiễn con đi, hai lần khóc thầm lặng lẽ/ Các anh không về, mình mẹ lặng im.”
Giải thích:
Hai câu thơ nêu rõ sự hi sinh: “ba lần tiễn con đi…”, “các anh không về…”.
Mở rộng
Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.
Nêu tác dụng của biện pháp tu từ ẩn dụ được thể hiện qua câu thơ Sáng chắn bão giông, chiều ngăn nắng lửa.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Xác định hình ảnh ẩn dụ (“bão giông”, “nắng lửa”).
Nêu tác dụng: gợi hình ảnh, ý nghĩa biểu tượng.
Lời giải chi tiết
– Tác dụng của biện pháp tu từ ẩn dụ: + Miêu tả sự khốc liệt của chiến tranh (bão giông) và sự bất trắc của thiên nhiên (nắng lửa) luôn hiện hữu trên đất nước Việt Nam. + Làm cho những dòng thơ sinh động, tăng sức gợi hình, gợi cảm.
Giải thích:
“Bão giông”, “nắng lửa” không chỉ là thiên nhiên mà còn ẩn dụ cho chiến tranh, gian khổ. Cách diễn đạt này làm câu thơ giàu sức gợi và nhấn mạnh sự khốc liệt mà đất nước trải qua.
Mở rộng
- Ẩn dụ là một biện pháp tu từ mà ở đó có các sự vật và hiện tượng được nhắc đến qua việc gọi tên sự vật hiện tượng khác mà ở đó có những nét tương đối giống nhau.
- Ẩn dụ được phân thành 4 loại, hay còn gọi là 4 hình thức:
+ Ẩn dụ hình thức: nhằm mục đích là “dấu” đi một phần ý nghĩa mà không phải ai cũng biết.
+ Ẩn dụ phẩm chất: thay thế phẩm chất của sự vật, hiện tượng này có nét tương đồng với phẩm chất của sự vật, hiện tượng khác.
+ Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác: là cách thức nhận biết sự vật, hiện tượng bằng giác quan này nhưng khi miêu tả lại mang tính chất, đặc điểm của sự vật lại bằng cách sử dụng từ ngữ cho giác quan khác.
+ Ẩn dụ cách thức: là loại ẩn dụ có nhiều cách để thể hiện một vấn đề. Vì thế, người diễn đạt sẽ đưa hàm ý vào câu nói.
Suy nghĩ của anh/chị về những câu kết của bài thơ: Đất nước tôi Sáng ngời muôn thuở Khi trăng đã vào cửa sổ đòi thơ.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Phân tích ý nghĩa hình ảnh cuối bài (đất nước, trăng, thơ). Khái quát thành nhận xét về tư tưởng, thông điệp.
Lời giải chi tiết
Nhà thơ Tạ Hữu Yên tin tưởng tương lai tươi sáng của dân tộc bằng những câu kết trong sáng tuyệt vời: Đất nước tôi/ Sáng ngời muôn thuở/ Khi trăng đã vào cửa sổ đòi thơ. Chỉ ba câu thơ đã khái quát, nối kết mạch tư tưởng nhất quán của bài thơ, đặc biệt là hình tượng “trăng vào cửa sổ đòi thơ”, qua đó nhấn mạnh thông điệp: Đất nước phát triển phải dựa vào truyền thống văn hóa, bản sắc ngàn đời và lịch sử đáng tự hào.
Giải thích:
Hình ảnh “đất nước sáng ngời” thể hiện niềm tin vào tương lai. “Trăng vào cửa sổ đòi thơ” gợi đời sống thanh bình, giàu văn hóa => khẳng định vẻ đẹp bền vững của dân tộc
Mở rộng
Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.
Tìm những hình ảnh thể hiện vẻ đẹp của đất nước trong khổ thơ thứ nhất.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Đọc kĩ khổ thơ thứ nhất, xác định những hình ảnh tiêu biểu gợi vẻ đẹp của đất nước về văn hóa, con người và truyền thống đấu tranh.
Lời giải chi tiết
Những hình ảnh thể hiện vẻ đẹp của đất nước là: “Thong thả giọt đàn bầu, sáng chân bão giông, chiều ngăn nắng lửa, lao xao trưa hè một giọng ca dao,...”
Giải thích:
Các hình ảnh trên gợi vẻ đẹp của đất nước Việt Nam vừa giàu truyền thống văn hóa dân tộc (đàn bầu, ca dao), vừa kiên cường trước gian khổ, chiến tranh, đồng thời làm nổi bật đức hi sinh thầm lặng của người mẹ Việt Nam.
Mở rộng
Hình ảnh thơ: là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định với người đọc.
Phân tích tác dụng của biện pháp điệp ngữ trong hai dòng thơ sau:
“Xin hát về Người, đất nước ơi!
Xin hát về Mẹ, Tổ quốc ơi!”
Xem lời giải
Phương pháp giải
Xác định từ ngữ, cấu trúc được lặp lại; chỉ ra tác dụng về nhịp điệu, nội dung và tình cảm của tác giả.
Lời giải chi tiết
- Điệp cấu trúc: "xin hát về..."
- Tác dụng:
+ Tạo âm hưởng, nhịp điệu, làm cho lời thơ trở nên hay hơn, hấp dẫn hơn.
+ Nhấn mạnh, làm nổi bật hình ảnh đất nước như người mẹ tần tảo giàu tình nghĩa. Hình tượng Mẹ - hình tượng Đất nước hòa vào nhau tạo nên hình tượng cao cả đẹp đẽ.
+ Tác giả bộc lộ tình cảm yêu mến, ngợi ca, tự hào về Mẹ về Đất nước.
Giải thích:
Việc lặp lại cấu trúc “Xin hát về...” khiến lời thơ như một khúc hát ngợi ca chân thành. Hình tượng “Mẹ” và “Tổ quốc” hòa quyện, làm nổi bật vẻ đẹp thiêng liêng của đất nước Việt Nam.
Mở rộng
- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.
- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.
Nêu ngắn gọn cảm nhận của em về hình ảnh người mẹ trong khổ thơ thứ nhất.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Dựa vào những chi tiết nói về sự hi sinh, mất mát của người mẹ để nhận xét phẩm chất của nhân vật.
Lời giải chi tiết
Cảm nhận về hình ảnh người mẹ trong khổ 1:
- Tần tảo, chịu đựng âm thầm những mất mát trong chiến tranh.
- Yêu thương con, yêu đất nước.
- Dũng cảm, kiên cường, giàu đức hi sinh.
- Là tiêu biểu cho vẻ đẹp của người mẹ Việt Nam anh hùng.
Giải thích:
Các câu thơ: “Ba lần tiễn con đi, hai lần khóc thầm lặng lẽ/ Các anh không về, mình mẹ lặng im” đã khắc họa rõ sự hi sinh thầm lặng và lòng yêu nước cao cả của người mẹ Việt Nam trong chiến tranh.
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
Đất nước tôi thon thả giọt đàn bầu…
Nghe dịu nỗi đau của mẹ
Ba lần tiễn con đi, hai lần khóc thầm lặng lẽ
Các anh không về, mình mẹ lặng im.
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
Em là người thanh niên xung phong
Không có súng, chỉ có đôi vai cáng thương, tải đạn
Giữa tầm đạn thù, tấm lòng dũng cảm
Em vượt đường dài tiếp thêm lửa chiến công.
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: CỦI LỬA (Dương Kiều Minh)
Đời con dần thưa màu khói
Mẹ già nua như những buổi chiều
Lăng lắc tuổi xuân
Lăng lắc niềm thôn dã
Bếp lửa ngày đông...
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: CHIM NGÓI
Không hiểu từ đâu
Cứ mùa thu
Chúng bay về khắp cánh đồng,
siêng năng nhặt đỗ,
Những đàn chim ngói,
mặc áo màu nâu,
đeo cườm ở cổ,
chân đất hồng hồng,
như nung qua lửa.
Xem lời giải
Chia sẻ
Bình luận
Danh sách bình luận