Đọc hiểu Sức gợi tả của hình ảnh trong bài thơ "Thu điếu" (Trần Đình Sử) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Vấn đề chính được nói đến trong đoạn trích là sức gợi tả của các hình ảnh trong bài thơ Thu điếu của Nguyễn Khuyến, qua đó làm nổi bật vẻ đẹp thanh sơ, tĩnh lặng của cảnh thu và thú câu cá thanh tao.

Giải thích:

Toàn bộ đoạn trích tập trung phân tích các hình ảnh: ao thu, thuyền câu, sóng biếc, lá vàng, tầng mây, ngõ trúc... để làm rõ giá trị gợi hình, gợi cảm của bức tranh mùa thu trong bài thơ.

- Đoạn văn sử dụng lí lẽ rõ ràng, hợp lí kết hợp với dẫn chứng tiêu biểu, chính xác.

+ Dẫn chứng là hai câu thơ:

"Ao thu lạnh lẽo nước trong veo,

Một chiếc thuyền câu bé tẻo teo."

+ Lí lẽ là việc phân tích ý nghĩa của các từ ngữ "lạnh lẽo", "trong veo", "bé tẻo teo" để khẳng định bức tranh thu trong trẻo, thanh tĩnh; hình ảnh ao thu và thuyền câu gợi thú câu cá thanh tao, thoát tục chứ không phải mưu sinh.

Giải thích:

Lí lẽ được triển khai theo trình tự từ dẫn chứng → phân tích → nhận xét, bám sát từng chi tiết nghệ thuật của bài thơ nên có sức thuyết phục cao, giúp người đọc hiểu rõ giá trị biểu cảm của hình ảnh thơ.

- Biện pháp tu từ so sánh:

- Tác dụng:

+ Giúp người đọc hình dung cảnh câu cá hiện lên nhỏ nhắn, tinh tế và hài hòa như một hòn non bộ.

+ Qua đó nhấn mạnh vẻ đẹp thanh nhã, yên bình, tĩnh lặng của bức tranh mùa thu, đồng thời làm nổi bật thú câu cá mang tính thưởng ngoạn, thanh cao chứ không nhằm mục đích mưu sinh.

Giải thích:

Việc so sánh cảnh câu cá trên ao và thuyền với cảnh câu cá trên một hòn non bộ khiến hình ảnh trở nên sinh động, giàu sức gợi, giúp người đọc cảm nhận rõ hơn vẻ đẹp tinh khiết và nên thơ của không gian trong Thu điếu.

Em ấn tượng nhất với hình ảnh "lá vàng trước gió khẽ đưa vèo" trong bài thơ Thu điếu. Chỉ bằng một chiếc lá vàng rơi, Nguyễn Khuyến đã gợi lên vẻ đẹp đặc trưng của mùa thu với sự nhẹ nhàng và tĩnh lặng. Tính từ "khẽ" kết hợp với động từ "vèo" diễn tả chiếc lá rơi rất nhanh nhưng vẫn vô cùng mềm mại, khiến không gian càng trở nên yên ắng. Hình ảnh ấy không chỉ làm nổi bật vẻ đẹp thanh sơ của cảnh thu mà còn gợi cảm giác man mác, trầm buồn trong tâm hồn nhà thơ. Qua đó, em cảm nhận được tình yêu thiên nhiên và nghệ thuật miêu tả tinh tế của Nguyễn Khuyến.

Giải thích:

Đoạn văn đã lựa chọn một hình ảnh cụ thể, nêu được đặc điểm nghệ thuật, ý nghĩa biểu cảm và cảm nhận của người viết theo đúng yêu cầu đề bài.