Đọc hiểu Nhớ (Nguyễn Đình Thi) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: NHỚ (Nguyễn Đình Thi)
Ngôi sao nhớ ai mà sao lấp lánh
Soi sáng đường chiến sĩ giữa đèo mây
Ngọn lửa nhớ ai mà hồng đêm lạnh
Sưởi ấm lòng chiến sĩ dưới ngàn cây
Quảng cáo
Câu hỏi
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
NHỚ (Nguyễn Đình Thi)
Ngôi sao nhớ ai mà sao lấp lánh
Soi sáng đường chiến sĩ giữa đèo mây
Ngọn lửa nhớ ai mà hồng đêm lạnh
Sưởi ấm lòng chiến sĩ dưới ngàn cây
Anh yêu em như anh yêu đất nước
Vất vả đau thương tươi thắm vô ngần
Anh nhớ em mỗi bước đường anh bước
Mỗi tối anh nằm mỗi miếng anh ăn
Ngôi sao trong đêm không bao giờ tắt
Chúng ta yêu nhau chiến đấu suốt đời
Ngọn lửa trong rừng bập bùng đỏ rực
Chúng ta yêu nhau kiêu hãnh làm người
* Chú thích:
- Nguyễn Đình Thi (1924-2003) là một nghệ sĩ đa tài. Ông sáng tác nhạc, làm thơ, viết tiểu thuyết, kịch, tiểu luận phê bình; ở lĩnh vực nào ông cũng có những đóng góp đáng trân trọng. Thơ ông tự do, phóng khoáng mà vẫn hàm súc, sâu lắng, suy tư, dạt dào cảm xúc, giàu nhạc điệu và có nhiều tìm tòi theo hướng hiện đại.
- Bài thơ “Nhớ” của Nguyễn Đình Thi được tác giả sáng tác trong kháng chiến chống Pháp, là một trong những bài thơ tình hay thời chống Pháp và cũng là một trong những bài thơ tình đặc sắc trong thơ Việt Nam hiện đại.
Câu 1
Xác định nhân vật trữ tình của bài thơ.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Đọc toàn bài thơ, chú ý đại từ xưng hô và những cảm xúc, suy nghĩ được bộc lộ trực tiếp để xác định nhân vật trữ tình.
Lời giải chi tiết
Nhân vật trữ tình là người chiến sĩ cách mạng – người đang chiến đấu trong hoàn cảnh kháng chiến gian khổ, mang trong mình tình yêu tha thiết với đất nước và với người yêu.
Giải thích: Qua các từ ngữ như “chiến sĩ giữa đèo mây”, “chiến sĩ dưới ngàn cây”, “anh yêu em”, “anh nhớ em”, có thể thấy nhân vật trữ tình là người chiến sĩ vừa mang trong mình tình yêu đôi lứa tha thiết, vừa có tình yêu sâu nặng với đất nước và lý tưởng chiến đấu.
Mở rộng
Nhân vật trữ tình (còn gọi là chủ thể trữ tình) là người trực tiếp bộc lộ rung động và tình cảm trong bài thơ trước một khung cảnh hoặc sự tình nào đó. Nhân vật trữ tình có mối liên hệ mật thiết với tác giả song không hoàn toàn đồng nhất với tác giả.
Chỉ ra những từ ngữ miêu tả hình ảnh ngọn lửa trong bài thơ trên.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Đọc kĩ các câu thơ có xuất hiện hình ảnh “ngọn lửa”, xác định những từ ngữ dùng để miêu tả đặc điểm và trạng thái của hình ảnh này.
Lời giải chi tiết
Trong bài thơ, hình ảnh ngọn lửa được tác giả miêu tả qua những từ ngữ sau:
- Hồng đêm lạnh.
- Bập bùng đỏ rực.
Giải thích: Các từ ngữ trên vừa gợi màu sắc vừa gợi hơi ấm và sự sống của ngọn lửa giữa không gian chiến khu lạnh giá. Hình ảnh ngọn lửa không chỉ mang ý nghĩa tả thực mà còn tượng trưng cho tình yêu, niềm tin và nghị lực của người chiến sĩ.
Mở rộng
Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.
Nêu tác dụng của biện pháp tu từ điệp cấu trúc trong đoạn thơ sau:
Ngôi sao nhớ ai mà sao lấp lánh
Soi sáng đường chiến sĩ giữa đèo mây
Ngọn lửa nhớ ai mà hồng đêm lạnh
Sưởi ấm lòng chiến sĩ dưởi ngàn cây
Xem lời giải
Phương pháp giải
Xác định những câu thơ có cấu trúc lặp lại, từ đó phân tích hiệu quả biểu đạt về nhịp điệu, hình ảnh và cảm xúc.
Lời giải chi tiết
- Điệp cấu trúc: Ngôi sao nhớ – Ngọn lửa nhớ
- Tác dụng:
+ Tạo nhịp điệu cân xứng, hài hòa cho đoạn thơ.
+ Gợi liên tưởng giữa thiên nhiên và con người, giữa sao – lửa với tấm lòng người chiến sĩ.
+ Thể hiện tình yêu, nỗi nhớ da diết của người chiến sĩ giữa đêm dài chiến đấu, đồng thời làm nổi bật vẻ đẹp lãng mạn, thủy chung trong tâm hồn anh.
Giải thích: “Ngôi sao” soi đường và “ngọn lửa” sưởi ấm đều là những hình ảnh gần gũi với người lính nơi chiến trường. Khi được đặt trong cấu trúc lặp, chúng trở thành biểu tượng cho tình yêu và niềm tin luôn đồng hành cùng người chiến sĩ.
Mở rộng
- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.
Anh/chị thấy nhân vật trữ tình là người như thế nào qua đoạn thơ sau?
Anh yêu em như anh yêu đất nước
Vất và đau thương tươi thắm vô ngần
Anh nhớ em mỗi bước đường anh bước
Mỗi tối anh nằm mỗi miếng anh ăn
Xem lời giải
Phương pháp giải
Phân tích lời bộc lộ trực tiếp của nhân vật trữ tình và mối liên hệ giữa tình yêu đôi lứa với tình yêu đất nước để nhận xét phẩm chất, tâm hồn nhân vật.
Lời giải chi tiết
Nhân vật trữ tình là người chiến sĩ giàu tình yêu thương, thủy chung và yêu nước sâu sắc. Anh đem tình yêu đôi lứa hoà với tình yêu đất nước, mang trong mình niềm nhớ nhung, gắn bó với người yêu dù đang trong hoàn cảnh chiến đấu gian khổ. Qua đó, ta thấy anh là con người tình cảm, trách nhiệm, kiên cường và giàu lý tưởng.
Giải thích: Nỗi nhớ người yêu hiện diện trong từng bước chân hành quân, từng sinh hoạt thường ngày “mỗi bước đường anh bước / mỗi tối anh nằm mỗi miếng anh ăn”, cho thấy tình cảm sâu sắc và chân thành của người chiến sĩ.
Mở rộng
Nhân vật trữ tình (còn gọi là chủ thể trữ tình) là người trực tiếp bộc lộ rung động và tình cảm trong bài thơ trước một khung cảnh hoặc sự tình nào đó. Nhân vật trữ tình có mối liên hệ mật thiết với tác giả song không hoàn toàn đồng nhất với tác giả.
Từ nội dung của văn bản, em hãy trình bày suy nghĩ của mình về trách nhiệm của thế hệ trẻ hôm nay đối với đất nước (Bằng một đoạn văn từ 5-7 dòng).
Xem lời giải
Phương pháp giải
Từ nội dung bài thơ về tình yêu đất nước và tinh thần chiến đấu của người chiến sĩ, liên hệ thực tế để trình bày suy nghĩ về trách nhiệm của thế hệ trẻ hiện nay.
Lời giải chi tiết
Thế hệ trẻ hôm nay có vai trò và trách nhiệm lớn lao trong việc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc. Mỗi người cần có lòng yêu nước, ý thức gìn giữ hòa bình và phát triển đất nước bằng tri thức, năng lực và hành động cụ thể. Trong thời đại mới, thanh niên phải sống có hoài bão, dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới sáng tạo. Đồng thời, cần biết kế thừa và phát huy truyền thống kiên cường, bất khuất của cha ông. Khi thế hệ trẻ sống trách nhiệm và cống hiến, đất nước sẽ ngày càng giàu mạnh, văn minh hơn.
Giải thích: Bài thơ không chỉ ca ngợi tình yêu của người chiến sĩ mà còn khơi gợi tinh thần yêu nước, ý thức trách nhiệm và khát vọng cống hiến đối với mỗi con người.
Mở rộng
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Đếm số tiếng trong mỗi dòng thơ và quan sát cách tổ chức các câu thơ.
Lời giải chi tiết
Thể thơ 8 chữ.
Giải thích:
Các dòng thơ trong bài đều có 8 tiếng. Đây là đặc điểm tiêu biểu của thể thơ tám chữ.
Mở rộng
- Thơ tám chữ là thể thơ trong đó mỗi dòng thơ có tám chữ (tiếng), thường được sử dụng để diễn đạt tình cảm, miêu tả cảnh vật, hoặc kể chuyện, mang tính nhạc và dễ nhớ.
- Đặc điểm thơ tám chữ:
+ Mỗi dòng thơ có 8 chữ.
+ Không giới hạn số câu trong một bài thơ.
+ Thường gieo vần chân (vần ở cuối câu), nhưng cũng có thể gieo vần ở các vị trí khác trong câu.
+ Nhịp điệu có thể thay đổi, đa dạng, nhưng thường có nhịp 3/3/2, hoặc 4/4
Khái quát nội dung, cảm xúc bao trùm toàn bài thơ.
Lời giải chi tiết
thân yêu. Tình cảm đó được hòa quyện với nhau tạo nên sức mạnh của con người Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Pháp.
Giải thích:
Bài thơ thể hiện nỗi nhớ thương sâu sắc của người chiến sĩ dành cho người yêu. Tuy nhiên, tình yêu ấy không tách rời mà gắn bó chặt chẽ với tình yêu đất nước, trở thành nguồn động lực tinh thần giúp người chiến sĩ vượt qua gian khổ và kiên cường chiến đấu vì Tổ quốc.
Mở rộng
- Cảm hứng chủ đạo là tình cảm, thái độ được thể hiện xuyên suốt tác phẩm đối với những vấn đề cuộc sống được nêu ra
- Cách xác định cảm hứng chủ đạo:
+ Thường được thể hiện qua các hình ảnh, từ ngữ và cảm xúc trong tác phẩm
+ Thường gắn liền với một tư tưởng hoặc thông điệp cụ thể mà tác giả muốn truyền tải.
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: GỬI MẸ (Bình Nguyên Trang)
Những ngày mưa con rất buồn mẹ ạ
Mơ xa xôi bóng dáng một mái nhà
Thềm rêu cũ cỏ vườn lên xanh biếc
Mắt mẹ yên lành như tiếng mùa thu
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
Làng ta đó giống bao làng quê Việt
Bờ tre xanh, giếng nước, mái đình cong
Có thể khác ở cái nghèo cay nghiệt
Theo ta hoài với đồng trắng nước trong
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: ĐÂY THÔN VĨ DẠ
Sao anh không về chơi thôn Vĩ?
Nhìn nắng hàng cau nắng mới lên.
Vườn ai mướt quá, xanh như ngọc
Lá trúc che ngang mặt chữ điền.
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: YÊU TIẾNG VIỆT (Huy Cận)
Thuở nhỏ giờ anh học Quốc văn
Là thương vô hạn, tủi vô ngần
Tiếng là tiếng mẹ con ngồi học
Mà ở chương trình học ngoại văn ...
Danh sách bình luận