Đọc hiểu Phím tắt (Trần Hà Yên) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

PHÍM TẮT

Trần Hà Yên

Bảo Long, cậu bé có thân hình nhỏ nhắn của lớp 9A, nổi tiếng khắp trường không phải vì đá bóng hay hát hay, mà vì một thứ đặc biệt hơn: Cậu là “cao thủ phím tắt”. Từ Word, Excel đến trình duyệt, AI, phần mềm tóm tắt, phần mềm chuyển giọng nói thành văn bản… chỉ cần vài phím, với thao tác nhanh gọn, mượt mà, như thể từng câu lệnh là phản xạ tự nhiên của mình, Long đã có ngay những câu trả lời, những kết quả mà bạn bè đang mong chờ.

(Tóm lược: Khi có bài tập nhóm, các bạn trong lớp liên tục nài nỉ và nhờ vả Long sử dụng các công cụ như AI hay ChatBot để làm hộ bài tập và soạn bài thuyết trình. Long thích cảm giác được ngưỡng mộ. Nhưng cậu không nhận ra, mình đang dần mất dần điều gì đó.)

Một buổi sáng đầu đông, trời lất phất mưa, sân trường phủ đầy sương mỏng. Trong tiết dạy Toán ở lớp 9A, cô Lan vừa giảng xong phần lí thuyết về toán thực tế. Cô mỉm cười, nụ cười có vẻ bí ẩn:

- Cả lớp làm bài tập nào! Bài tập hôm nay không có trong sách giáo khoa đâu nhé. Cô muốn các em tưởng tượng và giải quyết tình huống sau: Nếu một ngày em bị trễ xe buýt, không có sách vở, lại đúng lúc mất điện thoại… Em sẽ xoay xở thế nào để đến lớp đúng giờ?

Không khí trong lớp sôi động hẳn lên. Tiếng bút viết rào rào, tiếng ghế kéo sột soạt, các bạn xì xào trao đổi. Còn Long, cậu ngồi lặng yên, ánh mắt hoang mang. Long đưa tay lần vào túi quần. Điện thoại không có, vì theo quy định, học sinh không được mang vào lớp. Trên bàn học cũng chẳng có laptop. Cậu nhíu mày, nhìn tờ giấy trắng trước mặt, không biết bắt đầu từ đâu. Không có từ khóa để gõ, không có công cụ nào để tra. Trong đầu cậu lúc này chỉ là một khoảng trắng trống rỗng. Làm sao bây giờ?

Long tự nhủ: “Mình chỉ cần tưởng tượng thôi mà, có gì khó đâu!”. Nhưng đã từ lâu rồi cậu không biết làm điều đó nữa.

(Tóm lược: Buổi chiều, trước khi đi làm, mẹ dặn Long đi bộ đón em gái ở trường mẫu giáo Măng Non. Long hơi lo vì chỉ mới đến đó một lần duy nhất khi ngồi sau xe bố. Theo thói quen, Long cầm điện thoại lên, nhưng rồi rất nhanh, cậu lại bỏ điện thoại xuống: “Lần này… mình thử không dùng bản đồ xem sao!”. Dọc đường đi, thay vì phụ thuộc vào ứng dụng chỉ đường, Long bắt đầu quan sát xung quanh và cố nhớ lại các cột mốc quen thuộc như quán bánh căn, tiệm thuốc, cây me to. Cuối cùng, cậu đã tìm được trường em gái nằm sát bên một tiệm may.)

Cậu tự khen: “Mình cũng thông minh đấy chứ! Hôm nay không có điện thoại mà vẫn tìm ra trường con bé được”. Và một suy nghĩ nữa thoáng qua rất nhanh trong đầu “Mà tại sao mình lại cứ hay dùng phím tắt nhỉ?”.

Tối ấy, Long về phòng. Cậu nhìn vào màn hình máy tính, rồi khẽ tắt đi. Trên bàn học là tờ giấy trắng, cây bút mực xanh đã lâu không dùng. Cậu viết, chậm rãi: “Nếu em quên đồ, không có mạng, em sẽ mượn xe đạp bạn gần nhà. Đến trường, em xin cô mượn sách. Có thể không trơn tru, nhưng em không bỏ cuộc, có lúc, không có phím tắt và chỉ còn cách: tự bước bằng đôi chân của chính mình!”

Hôm trả bài, cô giáo nhìn quanh lớp rồi cầm một tờ giấy lên. Giọng cô ấm áp:

- Có một bài viết tay, nộp muộn, chữ không đẹp… nhưng lại khiến cô xúc động nhất!

Khi cô bắt đầu đọc, cả lớp im lặng. Khi đến câu cuối, cô ngẩng lên, ánh mắt dịu dàng:

- Long, bài làm của em thật đặc biệt. Cô thấy em có tiến bộ rồi đấy, nhưng không phải vì lời văn, mà vì em đã có những suy nghĩ rất thật. Em có tư duy và đó là thứ không máy móc nào làm thay em được. Cô rất vui vì em hiểu ra được điều này!

(Tóm lược: Từ đó, Long thay đổi thói quen. Cậu vẫn dùng công nghệ nhưng luôn ưu tiên việc tự suy nghĩ, tự viết tay và làm bài trước khi tra cứu AI.)

Trên bàn học của mình, Long dán một mảnh giấy nhỏ với những dòng chữ đơn giản: “Công nghệ là xe đạp trợ lực, không phải xe tự lái. Nếu mình không đạp, bánh xe cũng không lăn.”

(Theo Văn học thiếu nhi, NXB Hội nhà văn, tập 2/2025)