Đọc hiểu Đánh thức khát vọng (First News tổng hợp) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9
Để trưởng thành, tất cả chúng ta đều phải trải qua hai cuộc đấu tranh: một cuộc đấu tranh bên ngoài và một cuộc đấu tranh ngay trong tâm trí mỗi người. Nhưng cuộc đấu tranh quan trọng nhất và có ý nghĩa nhất chính là cuộc đấu tranh diễn ra ngay trong tâm hồn mỗi người. Đó là cuộc đấu tranh chống lại những thói quen không lành mạnh, những cơn nóng giận sắp bùng phát, những lời gian dối chực trào, những phán xét thiếu cơ sở và cả những căn bệnh hiểm nghèo...
Quảng cáo
Câu hỏi
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
(1) Để trưởng thành, tất cả chúng ta đều phải trải qua hai cuộc đấu tranh: một cuộc đấu tranh bên ngoài và một cuộc đấu tranh ngay trong tâm trí mỗi người. Nhưng cuộc đấu tranh quan trọng nhất và có ý nghĩa nhất chính là cuộc đấu tranh diễn ra ngay trong tâm hồn mỗi người. Đó là cuộc đấu tranh chống lại những thói quen không lành mạnh, những cơn nóng giận sắp bùng phát, những lời gian dối chực trào, những phán xét thiếu cơ sở và cả những căn bệnh hiểm nghèo... Những cuộc đấu tranh như thế diễn ra liên tục và thật sự rất gian khó, nhưng lại là điều kiện giúp bạn nhận ra cảnh giới cao nhất của mình.
(2) Hãy luôn cẩn trọng và can đảm. Hãy tiếp thu ý kiến những người xung quanh nhưng đừng để họ chi phối quá nhiều đến cuộc đời bạn. Hãy giải quyết những bất đồng trong khả năng của mình nhưng đừng quên đầu tranh đến cùng để hoàn thành mục tiêu đề ra. Đừng để bóng đen của nỗi lo sợ bao trùm đến cuộc sống của bạn.
(3) Bạn phải hiểu rằng, dù có thất bại thảm hại đến mấy chăng nữa thì bạn cũng đã học hỏi được điều gì đó bổ ích cho mình. Vì vậy, hãy tin tưởng vào con đường mình đang đi và vững vàng trong cuộc đấu tranh vì những mục tiêu cao cả.
(4) Với sự hi sinh, lòng kiên trì, quyết tâm nỗ lực không mệt mỏi và tính tự chủ của mình, nhất định bạn sẽ thành công. Bạn chính là người làm chủ số phận của mình..."
(Trích Đánh thức khát vọng, nhiều tác giả, First News tổng hợp NXB Hồng Đức, 2017, tr.67,78)
Câu 1
Em hãy chỉ ra những bằng chứng để làm sáng tỏ lí lẽ về "cuộc đấu tranh diễn ra ngay trong tâm hồn mỗi người"? ở đoạn (1).
Xem lời giải
Phương pháp giải
Dựa vào đặc trưng thể loại, xác định bằng chứng làm sáng tỏ lí lẽ
Lời giải chi tiết
Những bằng chứng:
- Cuộc đấu tranh chống lại những thói quen không lành mạnh, những cơn nóng giận sắp bùng phát.
- Cuộc đấu tranh với những lời gian dối chực trào, những phán xét thiếu cơ sở.
- Cuộc đấu tranh chống lại những căn bệnh hiểm nghèo.
Giải thích:
Các bằng chứng này được tác giả trích xuất từ chính thực tế đời sống tâm lý và thể chất thường nhật của con người.
Mở rộng
- Văn bản nghị luận văn học là loại văn bản nghị luận trong đó người viết trình bày quan điểm, đánh giá của mình về một vấn đề thuộc lĩnh vực văn học (tác phẩm, tác giả, thể loại,...).
- Luận đề trong văn bản nghị luận là vấn đề chính (về tác phẩm, tác giả, thể loại,…) được bàn luận trong văn bản, thường thể hiện ở nhan đề, phần mở đầu hoặc được suy luận từ toàn bộ văn bản.
- Luận điểm trong văn bản nghị luận là những ý chính được triển khai nhằm cụ thể hoá luận đề, dựa trên đặc điểm của đối tượng được bàn luận
- Lí lẽ trong văn bản nghị luận là những điều được nêu ra một cách có căn cứ, hợp lô-gic để làm rõ tính đúng đắn của luận điểm. Có thể đan xen yếu tố biểu cảm, nhưng cần chặt chẽ, khúc chiết, sắc bén, tránh dài dòng và cảm tính
- Bằng chứng trong văn bản nghị luận là những câu văn, đoạn văn, dòng thơ, chi tiết, hình ảnh,… được dẫn từ tác phẩm văn học; hoặc những tài liệu, trích dẫn liên quan được dùng để làm
Từ những luận điểm, lí lẽ, bằng chứng, tác giả nhằm khẳng định vấn đề gì?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Xác định được luận điểm, lí lẽ, bằng chứng
Lời giải chi tiết
Mỗi chúng ta (bạn) chính là người làm chủ số phận của mình.
Giải thích:
Tất cả những lý lẽ này đều hướng tới một cái đích duy nhất: Khẳng định quyền tự quyết và trách nhiệm tối cao của mỗi cá nhân đối với cuộc đời mình.
Mở rộng
- Văn bản nghị luận văn học là loại văn bản nghị luận trong đó người viết trình bày quan điểm, đánh giá của mình về một vấn đề thuộc lĩnh vực văn học (tác phẩm, tác giả, thể loại,...).
- Luận đề trong văn bản nghị luận là vấn đề chính (về tác phẩm, tác giả, thể loại,…) được bàn luận trong văn bản, thường thể hiện ở nhan đề, phần mở đầu hoặc được suy luận từ toàn bộ văn bản.
- Luận điểm trong văn bản nghị luận là những ý chính được triển khai nhằm cụ thể hoá luận đề, dựa trên đặc điểm của đối tượng được bàn luận
- Lí lẽ trong văn bản nghị luận là những điều được nêu ra một cách có căn cứ, hợp lô-gic để làm rõ tính đúng đắn của luận điểm. Có thể đan xen yếu tố biểu cảm, nhưng cần chặt chẽ, khúc chiết, sắc bén, tránh dài dòng và cảm tính
- Bằng chứng trong văn bản nghị luận là những câu văn, đoạn văn, dòng thơ, chi tiết, hình ảnh,… được dẫn từ tác phẩm văn học; hoặc những tài liệu, trích dẫn liên quan được dùng để làm
Phân tích hiệu quả của biện pháp tu từ trong những câu văn: “Hãy luôn cẩn trọng và can đảm. Hãy tiếp thu ý kiến những người xung quanh nhưng đừng để họ chi phối quá nhiều đến cuộc đời bạn. Hãy giải quyết những bất đồng trong khả năng của mình nhưng đừng quên đầu tranh đến cùng để hoàn thành mục tiêu đề ra".
Xem lời giải
Phương pháp giải
Vận dụng kiến thức về biện pháp điệp ngữ
Lời giải chi tiết
- Biện pháp tu từ: Điệp cấu trúc (Hãy… nhưng…)
- Hiệu quả:
+ Nhấn mạnh cần cân bằng giữa việc giải quyết những vấn đề, những tác động từ bên ngoài với các vấn đề nội tại mỗi cá nhân.
+ Tạo âm hưởng, nhịp điệu, tăng sức gợi cảm cho câu văn.
+ Thể hiện ý chí kiên định và khuyến khích hành động mạnh mẽ.
Giải thích:
Từ "Hãy" mở ra lời khuyên về sự chủ động, tương tác và tiếp thu thế giới khách quan; trong khi từ "nhưng" ngay sau đó đóng vai trò như một cái phanh lý trí, giữ cho bản ngã không bị hòa tan hay đánh mất phương hướng ban đầu.
Mở rộng
- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.
- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.
Em hiểu như thế nào về ý kiến: “Dù có thất bại thảm hại đến mấy chăng nữa thì bạn cũng đã học hỏi được một điều gì đó bổ ích cho mình”.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Dựa vào ngữ cảnh để xác định
Lời giải chi tiết
- Nội dung: Thất bại là cơ hội để rút ra kinh nghiệm, bài học xương máu, giúp bản thân hoàn thiện hơn.
- Quan điểm:
+ Đừng ngại vấp ngã, đừng sợ thất bại.
+ Hãy đứng dậy từ mỗi lần vấp ngã với bài học và kinh nghiệm đúc kết được.
+ Thất bại chính là động lực để nỗ lực không ngừng.
Giải thích:
Thất bại thực chất không phải là sự đối lập của thành công, mà là một bước đệm bắt buộc của thành công. Nó mang giá trị thông tin rất cao vì nó chỉ rõ cho chúng ta thấy đâu là lỗ hổng trong kiến thức, phương pháp hay tư duy. Người có bản lĩnh sẽ biết biến những tổn thất tạm thời thành vốn sống quý báu.
Mở rộng
- Văn nghị luận là thể loại văn được viết ra nhằm xác lập cho người đọc, người nghe một tư tưởng, tưởng tượng nào đó đối với các sự việc, hiện tượng trong đời sống hay trong văn học bằng các lập luận
- Mục đích của văn bản nghị luận là để thuyết phục người đọc, người nghe về ý kiến, quan điểm của người viết trước một vấn đề đời sống hoặc văn học.
- Nội dung chính của văn bản nghị luận là ý kiến, quan điểm mà người viết muốn thuyết phục người đọc.
- Mọi vấn đề của đời sống xã hội, văn học, nghệ thuật, khoa học,… đều có thể được nêu ra để bàn trong văn bản nghị luận.
- Trong văn bản nghị luận, phương thức biểu đạt chính là nghị luận
Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Căn cứ vào mục đích của văn bản và hệ thống ngôn từ
Lời giải chi tiết
Phương thức biểu đạt chính: Nghị luận
Giải thích:
Toàn bộ đoạn trích tập trung đưa ra các tư tưởng, quan điểm mang tính triết lý về sự trưởng thành, tính tự chủ và khả năng làm chủ số phận nhằm thuyết phục người đọc thay đổi nhận thức và hành động
Mở rộng
Nghị luận là phương thức chủ yếu được dùng để bàn bạc phải trái, đúng sai nhằm bộc lộ rõ chủ kiến, thái độ của người nói, người viết rồi dẫn dắt, thuyết phục người khác đồng tình với ý kiến của mình.
Theo tác giả, “Cuộc đấu tranh quan trọng nhất và có ý nghĩa nhất” là gì?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Sử dụng kỹ năng đọc quét để tìm câu văn chứa từ khóa tương ứng ngay trong đoạn (1)
Lời giải chi tiết
Là cuộc đấu tranh diễn ra ngay trong tâm hồn mỗi người
Giải thích:
Tác giả khẳng định điều này ngay từ đầu để thiết lập một nền tảng tư duy đúng đắn cho người đọc. Bản chất của sự trưởng thành không được đo bằng việc bạn vượt qua bao nhiêu người, mà được đo bằng việc bạn đã chiến thắng những phần bản năng, thói xấu của chính mình bao nhiêu lần.
Mở rộng
- Văn nghị luận là thể loại văn được viết ra nhằm xác lập cho người đọc, người nghe một tư tưởng, tưởng tượng nào đó đối với các sự việc, hiện tượng trong đời sống hay trong văn học bằng các lập luận
- Mục đích của văn bản nghị luận là để thuyết phục người đọc, người nghe về ý kiến, quan điểm của người viết trước một vấn đề đời sống hoặc văn học.
- Nội dung chính của văn bản nghị luận là ý kiến, quan điểm mà người viết muốn thuyết phục người đọc.
- Mọi vấn đề của đời sống xã hội, văn học, nghệ thuật, khoa học,… đều có thể được nêu ra để bàn trong văn bản nghị luận.
- Trong văn bản nghị luận, phương thức biểu đạt chính là nghị luận
Phân tích hiệu quả của biện pháp tu từ liệt kê được sử dụng trong câu: Đó là cuộc đấu tranh chống lại những thói quen không lành mạnh, những cơn nóng giận sắp bùng phát, những lời gian dối chực trào, những phán xét thiếu cơ sở và cả những căn bệnh hiểm nghèo.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Chỉ ra các yếu tố liệt kê trong câu và phân tích tác dụng của chúng đối với việc biểu đạt nội dung ý nghĩa của câu văn.
Lời giải chi tiết
- Biện pháp: Liệt kê: những thói quen không lành mạnh, những cơn nóng giận sắp bùng phát, những lời gian dối chực trào, những phán xét thiếu cơ sở và cả những căn bệnh hiểm nghèo...
- Hiệu quả:
+ Nhấn mạnh các biểu hiện cụ thể giúp người đọc dễ hiểu, dễ hình dung ra cuộc đấu tranh diễn ra trong tâm hồn mỗi người.
+ Nhấn mạnh tính chất cấp thiết, thường xuyên, liên tục phải đấu tranh chống lại thói hư tật xấu ở bên trong mỗi người.
+ Câu văn thêm sinh động, hấp dẫn.
Giải thích:
Phép liệt kê kết hợp với nhịp điệu dồn dập giúp bao quát trọn vẹn các khía cạnh tiêu cực có thể phát sinh trong một con người
Mở rộng
Liệt kê là biện pháp tu từ mà người nói, người viết kể ra nhiều sự vật, sự việc, hoạt động, tính chất, trạng thái,... trong cùng một câu, một đoạn để tạo nên ấn tượng mạnh, hiệu quả cao trong miêu tả, kể chuyện hoặc biểu lộ tình cảm, cảm xúc.
Vì sao tác giả cho rằng: Hãy tiếp thu ý kiến những người xung quanh nhưng đừng để họ chi phối quá nhiều đến cuộc đời bạn?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Phân tích tính hai mặt của mối quan hệ giữa cá nhân và cộng đồng
Lời giải chi tiết
- Những người xung quanh thường sáng suốt, khách quan hơn khi nhìn nhận vấn đề. Ý kiến của họ là một kênh thông tin hữu ích giúp chúng ta tham khảo, có cái nhìn đa chiều về vấn đề còn quyết định phải ở bản thân mỗi người.
- Bản thân mỗi người cần phải làm chủ tình cảm, hành động của mình bởi chỉ bản thân mình mới hiểu rõ năng lực, hạn chế cũng như mong muốn, nguyện vọng. Chỉ khi tự quyết định cuộc sống của chính mình, bạn mới có niềm tin và động lực vươn lên, mới nhận ra niềm vui, hạnh phúc và giá trị của chính mình.
Giải thích:
Ý kiến của tác giả vạch rõ lằn ranh giữa "sự cầu thị" và "sự đánh mất mình".
Mở rộng
- Văn nghị luận là thể loại văn được viết ra nhằm xác lập cho người đọc, người nghe một tư tưởng, tưởng tượng nào đó đối với các sự việc, hiện tượng trong đời sống hay trong văn học bằng các lập luận
- Mục đích của văn bản nghị luận là để thuyết phục người đọc, người nghe về ý kiến, quan điểm của người viết trước một vấn đề đời sống hoặc văn học.
- Nội dung chính của văn bản nghị luận là ý kiến, quan điểm mà người viết muốn thuyết phục người đọc.
- Mọi vấn đề của đời sống xã hội, văn học, nghệ thuật, khoa học,… đều có thể được nêu ra để bàn trong văn bản nghị luận.
- Trong văn bản nghị luận, phương thức biểu đạt chính là nghị luận
Cơn bão số 4 (Noru) đổ bộ vào các tỉnh miền Trung vừa qua đã gây thiệt hại vô cùng nặng nề. Nhiều tuyến đường bị ngập sâu trong nước, giao thông bị chia cắt nghiêm trọng. Hàng trăm nghìn nhà dân bị tốc mái, phải đi sơ tán, bỏ lại tài sản, hoa màu, vật nuôi dưới dòng lũ dữ.
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: Tình người trong bão, lũ
Siêu bão Yagi đã và đang gây ra những thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản, ảnh hưởng đến công việc và đời sống sinh hoạt của người dân. Trước sức tàn phá của thiên nhiên, sức mạnh tinh thần tương thân tương ái của người Việt Nam như được nhân lên gấp bội, những câu chuyện ấm tình người hiện diện khắp nơi.
Sức mạnh của niềm tin không có gì là ma thuật hay bí ẩn cả. Niềm tin, tức thái độ “Tôi-tin-là-tôi-có-thể”, luôn lan tỏa một sức mạnh, khơi dậy những khả năng tiềm ẩn và tiếp thêm nghị lực cho ta. Khi bạn tin rằng tôi-có-thể-làm-được thì cách-thức-thực-hiện sẽ xuất hiện.
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
Người có tính khiêm tốn thường hay tự cho mình là kém, còn phải phấn đấu thêm, trau dồi thêm, cần được trao đổi, học hỏi nhiều thêm nữa. Người có tính khiêm tốn không bao giờ chịu chấp nhận sự thành công của cá nhân mình trong hoàn cảnh hiện tại, lúc nào cũng cho sự thành công của mình là tầm thường, không đáng kể, luôn luôn tìm cách để học hỏi thêm nữa.
“Nhà” chỉ là một từ ngắn ngủi, nó không đồng nghĩa với sự bình yên, nhưng chúng ta vẫn luôn khao khát rằng nó gắn với sự bình yên. Và khi nào “nhà” trái nghĩa với bình yên thì đó là khởi đầu của sự bất hạnh.
Danh sách bình luận