Đọc hiểu Đất nước (Nguyễn Đình Thi) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

ĐẤT NƯỚC (Nguyễn Đình Thi) Sáng mát trong như sáng năm xưa Gió thổi mùa thu hương cốm mới Tôi nhớ những ngày thu đã xa

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

ĐẤT NƯỚC

(Nguyễn Đình Thi)

Sáng mát trong như sáng năm xưa
Gió thổi mùa thu hương cốm mới
Tôi nhớ những ngày thu đã xa
Sáng chớm lạnh trong lòng Hà Nội
Những phố dài xao xác hơi may
Người ra đi đầu không ngoảnh lại
Sau lưng thềm nắng lá rơi đầy.

Mùa thu nay khác rồi
Tôi đứng vui nghe giữa núi đồi
Gió thổi rừng tre phấp phới
Trời thu thay áo mới
Trong biếc nói cười thiết tha!
Trời xanh đây là của chúng ta
Núi rừng đây là của chúng ta
Những cánh đồng thơm mát
Những ngả đường bát ngát
Những dòng sông đỏ nặng phù sa

Nước chúng ta
Nước những người chưa bao giờ khuất
Đêm đêm 
rì rầm trong tiếng đất
Những buổi ngày xưa vọng nói về!
Ôi những cánh đồng quê chảy máu
Dây thép gai đâm nát trời chiều
Những đêm dài hành quân nung nấu
Bỗng bồn chồn nhớ mắt người yêu.
Từ những năm đau thương chiến đấu
Đã ngời lên nét mặt quê hương
Từ gốc lúa bờ tre hồn hậu
Đã bật lên những tiếng căm hờn

Bát cơm chan đầy nước mắt
Bay còn giằng khỏi miệng ta
Thằng giặc Tây, thằng chúa đất
Đứa đè cổ, đứa lột da...

Xiềng xích chúng bay không khoá được
Trời đầy chim và đất đầy hoa
Súng đạn chúng bay không bắn được
Lòng dân ta yêu nước thương nhà!

Khói nhà máy cuộn trong sương núi
Kèn gọi quân văng vẳng cánh đồng
Ôm đất nước những người áo vải
Đã đứng lên thành những anh hùng.

Ngày nắng đốt theo đêm mưa dội
Mỗi bước đường mỗi bước hy sinh
Trán cháy rực nghĩ trời đất mới
Lòng ta bát ngát ánh bình minh.

Súng nổ rung trời giận dữ
Người lên như nước vỡ bờ
Nước Việt Nam từ máu lửa
Rũ bùn đứng dậy sáng loà.

1948-1955

(Nguyễn Đức Nam (Chủ biên), Trích Đất nước – Nguyễn Đình Thi, Thơ Việt Nam 1945-1985, NXB Giáo dục, 1985)

Câu 1

 Bài thơ “Đất nước” của Nguyễn Đình Thi được viết theo thể thơ gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải


Dựa vào số tiếng trong mỗi dòng thơ và cách ngắt nhịp để xác định thể thơ. Nếu số chữ ở các dòng không cố định, nhịp thơ linh hoạt thì đó là thơ tự do.

Lời giải chi tiết


Bài thơ được viết theo thể thơ tự do.

Giải thích:
Các dòng thơ trong đoạn trích có số chữ không đều nhau, cách ngắt nhịp linh hoạt, phù hợp để thể hiện cảm xúc dạt dào, mạnh mẽ của tác giả về đất nước và con người Việt Nam trong chiến đấu.

Câu 2

 Tìm những hình ảnh thể hiện vẻ đẹp của đất nước trong mùa thu mới ở đoạn thơ thứ hai.

Xem lời giải
Phương pháp giải


Đọc kĩ đoạn thơ thứ hai, chú ý các hình ảnh thiên nhiên, cảnh vật được tác giả miêu tả để làm nổi bật vẻ đẹp của đất nước.

Lời giải chi tiết


Những hình ảnh thể hiện vẻ đẹp của đất nước trong mùa thu mới là:

+ “Gió thổi rừng tre phấp phới”

+ “Trời thu thay áo mới”

+ “Trong biếc nói cười thiết tha”

+ “Trời xanh đây là của chúng ta”

+ “Núi rừng đây là của chúng ta”

+ “Những cánh đồng thơm mát”

+ “Những ngả đường bát ngát”

+ “Những dòng sông đỏ nặng phù sa”

Giải thích:
Các hình ảnh thiên nhiên hiện lên tươi sáng, rộng lớn, giàu sức sống và đậm chất Việt Nam. Qua đó thể hiện niềm vui, niềm tự hào của tác giả trước đất nước hòa vào không khí tự do, độc lập.

Câu 3

 Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ trong những câu thơ sau:
“Xiềng xích chúng bay không khoá được
Trời đầy chim và đất đầy hoa
Súng đạn chúng bay không bắn được
Lòng dân ta yêu nước thương nhà!”

Xem lời giải
Phương pháp giải


Đọc kĩ các câu thơ, xác định các từ ngữ được lặp lại hoặc cách diễn đạt đặc biệt để nhận diện biện pháp tu từ, sau đó phân tích tác dụng biểu đạt.

Lời giải chi tiết

+ Biện pháp tu từ: Điệp ngữ (“không”, “chúng bay”), đối lập giữa bạo lực của kẻ thù với sức mạnh tinh thần của nhân dân.

+ Tác dụng:

Nhấn mạnh sự bất lực của kẻ thù trước tinh thần yêu nước của nhân dân Việt Nam.

Khẳng định sức sống mãnh liệt, lòng yêu nước và ý chí kiên cường của dân tộc.

Làm cho lời thơ giàu nhịp điệu, mạnh mẽ, hào hùng và giàu cảm xúc.

Giải thích:
Dù kẻ thù có xiềng xích, súng đạn nhưng không thể khuất phục được tinh thần yêu nước, khát vọng tự do của nhân dân Việt Nam.

Câu 4

 Em hiểu như thế nào về câu thơ: “Nước Việt Nam từ máu lửa / Rũ bùn đứng dậy sáng loà”?

Xem lời giải
Phương pháp giải


Kết hợp phân tích hình ảnh thơ với hoàn cảnh lịch sử của đất nước để làm rõ ý nghĩa câu thơ.

Lời giải chi tiết


Câu thơ “Nước Việt Nam từ máu lửa / Rũ bùn đứng dậy sáng loà” thể hiện hình ảnh đất nước Việt Nam vươn lên mạnh mẽ sau chiến tranh, đau thương và mất mát. “Máu lửa” tượng trưng cho những năm tháng chiến đấu gian khổ, còn “rũ bùn đứng dậy sáng loà” diễn tả tư thế hiên ngang, kiêu hãnh của dân tộc khi giành được độc lập, tự do.

Giải thích:
Hình ảnh thơ vừa mang ý nghĩa hiện thực vừa mang ý nghĩa biểu tượng. Đó là sự hồi sinh lớn lao của đất nước và con người Việt Nam sau những năm tháng bị áp bức, nô lệ.

Câu 5

 Qua đoạn trích, em cảm nhận được tình cảm gì của tác giả đối với đất nước Việt Nam?

Xem lời giải
Phương pháp giải


Đọc toàn bộ đoạn thơ, chú ý những từ ngữ, hình ảnh thể hiện cảm xúc, thái độ và suy nghĩ của tác giả về đất nước để khái quát nội dung.

Lời giải chi tiết


Qua đoạn trích, em cảm nhận được tình yêu quê hương đất nước tha thiết của Nguyễn Đình Thi. Nhà thơ tự hào trước vẻ đẹp giàu đẹp, rộng lớn của đất nước Việt Nam và xúc động trước truyền thống kiên cường, bất khuất của dân tộc trong chiến đấu. Bên cạnh đó còn là niềm tin mãnh liệt vào sức sống và tương lai tươi sáng của đất nước sau những năm tháng đau thương, mất mát.

Giải thích:
Tình cảm ấy được thể hiện qua những hình ảnh mùa thu đẹp đẽ, qua niềm tự hào “Trời xanh đây là của chúng ta” và đặc biệt là hình ảnh đất nước “rũ bùn đứng dậy sáng loà”.

Tham Gia Group Dành Cho Lớp 9 - Ôn Thi Vào Lớp 10 Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close