Đọc hiểu Đất nước (Nguyễn Đình Thi) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9
ĐẤT NƯỚC
(Nguyễn Đình Thi)
Sáng mát trong như sáng năm xưa
Gió thổi mùa thu hương cốm mới
Tôi nhớ những ngày thu đã xa
Quảng cáo
Câu hỏi
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
ĐẤT NƯỚC
(Nguyễn Đình Thi)
Sáng mát trong như sáng năm xưa Gió thổi mùa thu hương cốm mới Tôi nhớ những ngày thu đã xa Sáng chớm lạnh trong lòng Hà Nội Những phố dài xao xác hơi may Người ra đi đầu không ngoảnh lại Sau lưng thềm nắng lá rơi đầy.
Mùa thu nay khác rồi Tôi đứng vui nghe giữa núi đồi Gió thổi rừng tre phấp phới Trời thu thay áo mới Trong biếc nói cười thiết tha! Trời xanh đây là của chúng ta Núi rừng đây là của chúng ta Những cánh đồng thơm mát Những ngả đường bát ngát Những dòng sông đỏ nặng phù sa
Nước chúng ta Nước những người chưa bao giờ khuất Đêm đêm rì rầm trong tiếng đất Những buổi ngày xưa vọng nói về! Ôi những cánh đồng quê chảy máu Dây thép gai đâm nát trời chiều Những đêm dài hành quân nung nấu Bỗng bồn chồn nhớ mắt người yêu. Từ những năm đau thương chiến đấu Đã ngời lên nét mặt quê hương Từ gốc lúa bờ tre hồn hậu Đã bật lên những tiếng căm hờn
Bát cơm chan đầy nước mắt Bay còn giằng khỏi miệng ta Thằng giặc Tây, thằng chúa đất Đứa đè cổ, đứa lột da...
Xiềng xích chúng bay không khoá được Trời đầy chim và đất đầy hoa Súng đạn chúng bay không bắn được Lòng dân ta yêu nước thương nhà!
Khói nhà máy cuộn trong sương núi Kèn gọi quân văng vẳng cánh đồng Ôm đất nước những người áo vải Đã đứng lên thành những anh hùng.
Ngày nắng đốt theo đêm mưa dội Mỗi bước đường mỗi bước hy sinh Trán cháy rực nghĩ trời đất mới Lòng ta bát ngát ánh bình minh.
Súng nổ rung trời giận dữ Người lên như nước vỡ bờ Nước Việt Nam từ máu lửa Rũ bùn đứng dậy sáng loà.
1948-1955
(Nguyễn Đức Nam (Chủ biên), Trích Đất nước – Nguyễn Đình Thi, Thơ Việt Nam 1945-1985, NXB Giáo dục, 1985)
Câu 1
Bài thơ “Đất nước” của Nguyễn Đình Thi được viết theo thể thơ gì?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Dựa vào số tiếng trong mỗi dòng thơ và cách ngắt nhịp để xác định thể thơ. Nếu số chữ ở các dòng không cố định, nhịp thơ linh hoạt thì đó là thơ tự do.
Lời giải chi tiết
Bài thơ được viết theo thể thơ tự do.
Giải thích: Các dòng thơ trong đoạn trích có số chữ không đều nhau, cách ngắt nhịp linh hoạt, phù hợp để thể hiện cảm xúc dạt dào, mạnh mẽ của tác giả về đất nước và con người Việt Nam trong chiến đấu.
Câu 2
Tìm những hình ảnh thể hiện vẻ đẹp của đất nước trong mùa thu mới ở đoạn thơ thứ hai.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Đọc kĩ đoạn thơ thứ hai, chú ý các hình ảnh thiên nhiên, cảnh vật được tác giả miêu tả để làm nổi bật vẻ đẹp của đất nước.
Lời giải chi tiết
Những hình ảnh thể hiện vẻ đẹp của đất nước trong mùa thu mới là:
+ “Gió thổi rừng tre phấp phới”
+ “Trời thu thay áo mới”
+ “Trong biếc nói cười thiết tha”
+ “Trời xanh đây là của chúng ta”
+ “Núi rừng đây là của chúng ta”
+ “Những cánh đồng thơm mát”
+ “Những ngả đường bát ngát”
+ “Những dòng sông đỏ nặng phù sa”
Giải thích: Các hình ảnh thiên nhiên hiện lên tươi sáng, rộng lớn, giàu sức sống và đậm chất Việt Nam. Qua đó thể hiện niềm vui, niềm tự hào của tác giả trước đất nước hòa vào không khí tự do, độc lập.
Câu 3
Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ trong những câu thơ sau: “Xiềng xích chúng bay không khoá được Trời đầy chim và đất đầy hoa Súng đạn chúng bay không bắn được Lòng dân ta yêu nước thương nhà!”
Xem lời giải
Phương pháp giải
Đọc kĩ các câu thơ, xác định các từ ngữ được lặp lại hoặc cách diễn đạt đặc biệt để nhận diện biện pháp tu từ, sau đó phân tích tác dụng biểu đạt.
Lời giải chi tiết
+ Biện pháp tu từ: Điệp ngữ (“không”, “chúng bay”), đối lập giữa bạo lực của kẻ thù với sức mạnh tinh thần của nhân dân.
+ Tác dụng:
Nhấn mạnh sự bất lực của kẻ thù trước tinh thần yêu nước của nhân dân Việt Nam.
Khẳng định sức sống mãnh liệt, lòng yêu nước và ý chí kiên cường của dân tộc.
Làm cho lời thơ giàu nhịp điệu, mạnh mẽ, hào hùng và giàu cảm xúc.
Giải thích: Dù kẻ thù có xiềng xích, súng đạn nhưng không thể khuất phục được tinh thần yêu nước, khát vọng tự do của nhân dân Việt Nam.
Câu 4
Em hiểu như thế nào về câu thơ: “Nước Việt Nam từ máu lửa / Rũ bùn đứng dậy sáng loà”?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Kết hợp phân tích hình ảnh thơ với hoàn cảnh lịch sử của đất nước để làm rõ ý nghĩa câu thơ.
Lời giải chi tiết
Câu thơ “Nước Việt Nam từ máu lửa / Rũ bùn đứng dậy sáng loà” thể hiện hình ảnh đất nước Việt Nam vươn lên mạnh mẽ sau chiến tranh, đau thương và mất mát. “Máu lửa” tượng trưng cho những năm tháng chiến đấu gian khổ, còn “rũ bùn đứng dậy sáng loà” diễn tả tư thế hiên ngang, kiêu hãnh của dân tộc khi giành được độc lập, tự do.
Giải thích: Hình ảnh thơ vừa mang ý nghĩa hiện thực vừa mang ý nghĩa biểu tượng. Đó là sự hồi sinh lớn lao của đất nước và con người Việt Nam sau những năm tháng bị áp bức, nô lệ.
Câu 5
Qua đoạn trích, em cảm nhận được tình cảm gì của tác giả đối với đất nước Việt Nam?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Đọc toàn bộ đoạn thơ, chú ý những từ ngữ, hình ảnh thể hiện cảm xúc, thái độ và suy nghĩ của tác giả về đất nước để khái quát nội dung.
Lời giải chi tiết
Qua đoạn trích, em cảm nhận được tình yêu quê hương đất nước tha thiết của Nguyễn Đình Thi. Nhà thơ tự hào trước vẻ đẹp giàu đẹp, rộng lớn của đất nước Việt Nam và xúc động trước truyền thống kiên cường, bất khuất của dân tộc trong chiến đấu. Bên cạnh đó còn là niềm tin mãnh liệt vào sức sống và tương lai tươi sáng của đất nước sau những năm tháng đau thương, mất mát.
Giải thích: Tình cảm ấy được thể hiện qua những hình ảnh mùa thu đẹp đẽ, qua niềm tự hào “Trời xanh đây là của chúng ta” và đặc biệt là hình ảnh đất nước “rũ bùn đứng dậy sáng loà”.
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: THÁNG TƯ HOÀI NIỆM
Bắt đầu từ con tu hú kêu
Lúa căng sữa và trời đang nhen nắng
Hoa gạo đỏ chỗ nẻo đường đất vắng
Sấm chuyển mùa. Tháng Tư.
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: KHÓI BẾP (Trần Văn Lợi)
Thả lên trời những cọng khói nhăn nheo
Mẹ ngồi nhóm hương trời, hương cỏ nội
Ngọn lửa tảo tần sớm khuya mòn mỏi
Giữ niềm tin qua nắng dội mưa dầm.
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: SÔNG
Một đời sinh ra để chảy
Băng qua tất cả mọi thác ghềnh
Một khát vọng mang theo như định mệnh
Một nét trời sinh không cưỡng nổi mình
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
NƯỚC VỐI QUÊ HƯƠNG
Ôi nhớ sao,
Mảnh vườn quê hương ta đó
Cây vối già bạc phếch nắng mưa
Mỗi nhánh mốc gầy đều in dấu tuổi thơ
Danh sách bình luận