Đọc hiểu Đi qua đời con (Bình Nguyên Trang) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

- Nhân vật trữ tình: người con.
- Cảm xúc chủ đạo: khao khát hiểu mình, được cha mẹ thấu hiểu.

Giải thích:

Nhân vật “con” trực tiếp bộc lộ cảm xúc qua các câu thơ: “Con đợi mẹ về”, “Con gào lên vô thanh trong lặng im”, “con lạc dòng mười tám tuổi”, cho thấy sự cô đơn, lạc lõng và khao khát được cha mẹ thấu hiểu. Hình ảnh “Cha không thấy con”, “Mẹ không thấy con” càng nhấn mạnh khoảng cách giữa người con và cha mẹ.

- Hiểu về tuổi thơ của nhân vật trữ tình
+ Mải miết đi tìm khát vọng, ước mơ cho mình; Đã từng chìm trong nỗi buồn: Đã từng lạc bước.
+ Cha con chưa hiểu nhau, cả 2 đều rất buồn.
- Từ ngữ, hình ảnh tiêu biểu:
+ Lối quen đá sỏi gỗ ghé; hai bờ toàn hoa dại
+ Lạc một dòng sông con chẳng có thuyền về
+ Cổ tích buồn; Màu tím buồn

Giải thích:

Những hình ảnh “đá sỏi gồ ghề”, “hoa dại”, “dòng sông”, “cổ tích buồn” gợi một hành trình tuổi thơ không bằng phẳng, nhiều cô đơn và mất mát. Hình ảnh người cha “đi tìm con” nhưng “loài dế trầm ngâm không hát”, “hoa bìm rất nhạt” lại tạo nên không khí buồn bã, cho thấy sự chờ đợi, xa cách và nỗi buồn trong mối quan hệ cha con.

- Khao khát của nhân vật trữ tình: Sự khao khát cháy bỏng được thấu hiểu sẻ chia, được cha mẹ nâng đỡ, vỗ về…
=> Khẳng định vai trò quan trọng của cha mẹ trên hành trình tìm khát vọng của con…
- Các cung bậc cảm xúc của nhân vật trữ tình: Chờ đợi - buồn - thất vọng - khao khát - nhận thức về cuộc sống (Rồi mùa thu đi qua, rồi mùa thu lặng lẽ)
- Giả lấy niềm riêng (Thả nỗi niềm riêng lên gió máy).

Giải thích:

Các câu thơ “Con gào lên vô thanh trong lặng im”, “Cha không thấy con”, “Mẹ không thấy con” cho thấy nhân vật “con” rất cần sự quan tâm nhưng lại không được cha mẹ nhận ra, từ đó nảy sinh cảm giác cô đơn, bất lực. Đến cuối bài, “thả nỗi niềm riêng lên gió mây” cho thấy nhân vật dần lắng lại, gửi những tâm tư riêng vào không gian rộng lớn.

- Chủ đề: Tuổi trẻ luôn khao khát thấu hiểu bản thân, sự chia sẻ/gắn kết giữa cha mẹ và con cái.
- Bức thông điệp:
+ Những đứa con luôn khao khát sự thấu hiểu, định hướng từ cha mẹ.

+ Cha mẹ hãy gần gũi, thấu hiểu, sẻ chia, cổ vũ con cái, vì không có sự đồng cảm, thấu hiểu của cha mẹ, con cũng không thể sống trọn vẹn niềm vui tuổi thơ (mầm ngầm không hát),
+ Mỗi người con, nhất là những người trẻ cần nuôi khát vọng hiểu thấu bản thân mình để phát huy năng lực bản thân, để sống tự lập, có mục tiêu.
+ Hành trình kiếm tìm, hiểu thấu bản thân luôn thật chông gai, thách thức, mỗi con người cần nuôi dưỡng sự kiên trì, niềm tin vào chính mình, vào điểm tựa gia đình.

Giải thích:

Hình ảnh “con lạc dòng mười tám tuổi”, “một mình rong ruổi”, cùng lời “Cha không thấy con”, “Mẹ không thấy con” cho thấy người con đang trải qua cảm giác cô đơn và thiếu sự đồng hành. Vì vậy, bài thơ nhắc nhở cha mẹ hãy lắng nghe, thấu hiểu con cái; đồng thời người con cũng cần chủ động chia sẻ để khoảng cách trong gia đình được thu hẹp.