Đọc hiểu Tháng Tư hoài niệm (Bình Nguyên Trang) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: THÁNG TƯ HOÀI NIỆM Bắt đầu từ con tu hú kêu Lúa căng sữa và trời đang nhen nắng Hoa gạo đỏ chỗ nẻo đường đất vắng Sấm chuyển mùa. Tháng Tư.

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

THÁNG TƯ HOÀI NIỆM

Bắt đầu từ con tu hú kêu

Lúa căng sữa và trời đang nhen nắng

Hoa gạo đỏ chỗ nẻo đường đất vắng

Sấm chuyển mùa. Tháng Tư.

 

Nước trôi hiên như là đang mùa thu

Bà mừng lắm, rét nàng Bân đã hết

Tháng Tư mở đầu, tháng Tư kết thúc

Xuân xuống thuyền sang hạ phía bờ kia.

 

Ta nhớ tháng Tư vì có một miền quê

Mẹ hoài thai ta giữa mùa hoa rất đỏ

Bạc phếch áo cha những ngày nắng gió

Ta sinh ra lúc lúa trổ đòng đòng.

 

Đã tắm bốn mùa trên một dòng sông

Đã lớn theo con nước ròng nước cạn

Đã trót nhận con bướm vàng làm bạn

Đã viết nốt trầm giai điệu Tháng Tư

 

Nên trở về không phải khách lãng du

Là máu thịt thứ tình quê không mất

Bà đã đi xa. Tháng Tư giờ tất bật

Cây lúa gù lưng cõng nắng qua mùa.

(In trong tập thơ Bài hát ngày trở về, NXB Văn học năm 2024)

Chú thích:

Bình Nguyên Trang tên thật là Vũ Thị Quỳnh Trang, sinh năm 1977, quê ở Nam Định; từng công tác tại các báo Tiền phong, Hoa học trò, Công an nhân dân, hiện làm việc tại Báo Nhân dân. Chị đoạt giải Nhất Tác phẩm tuổi xanh Báo Tiền phong (1997); Giải B Liên hiệp các hội văn học nghệ thuật Việt Nam cho tập thơ Những bông hoa đang thiền (2012),… “Thơ Bình Nguyên Trang ý vị, đậm nữ tính, giàu nội tâm, đôi khi man mác nỗi u hoài xa vắng. Chị sống chân thành, viết chân thành, thơ như chính con người chị, tinh khôi mà da diết nỗi người, nỗi đời.” (Dẫn lời nhà thơ Trần Anh Thái)

Câu 1

Xác định phương thức biểu đạt chính của bài thơ.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc toàn bài thơ, xác định kiểu biểu đạt nổi bật nhất mà tác giả sử dụng để thể hiện cảm xúc, suy nghĩ.

Lời giải chi tiết

Phương thức biểu đạt chính: Biểu cảm.

Giải thích:

Bài thơ chủ yếu bộc lộ cảm xúc, nỗi nhớ và tình yêu quê hương tha thiết của tác giả qua những hình ảnh gợi nhớ tháng Tư quê nhà.

Mở rộng

PTBĐ miêu tả là dùng ngôn ngữ làm cho người nghe, người đọc có thể hình dung được cụ thể sự vật, sự việc như đang hiện ra trước mắt hoặc nhận biết được thế giới nội tâm của con người

Link tham khảo: Các phương thức biểu đạt trong văn bản

Câu 2

Trong khổ thơ đầu, tác giả đã nhắc đến những hình ảnh nào đặc trưng của tháng Tư?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ khổ thơ đầu, tìm các hình ảnh thiên nhiên được nhắc tới.

Lời giải chi tiết

Những hình ảnh đặc trưng của tháng Tư gồm: “con tu hú kêu”, “lúa căng sữa”, “trời đang nhen nắng”, “hoa gạo đỏ”, “sấm chuyển mùa”.

Giải thích:

Đây đều là những dấu hiệu quen thuộc của thời điểm giao mùa từ xuân sang hạ ở làng quê Việt Nam.

Mở rộng

Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

Câu 3

Chỉ ra một biện pháp tu từ được sử dụng trong câu thơ: “Cây lúa gù lưng cõng nắng qua mùa.”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định những từ ngữ miêu tả sự vật mang đặc điểm, hành động của con người.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ nhân hóa: cây lúa có hành động như con người

- Từ ngữ nhân hóa: “gù lưng”, “cõng nắng”.

Giải thích:

Tác giả gán cho cây lúa những hành động của con người, làm hình ảnh cây lúa trở nên sinh động, gợi sự vất vả, nhọc nhằn của quê hương trong nắng gió.

Mở rộng

- Nhân hoá là gọi vật hoặc tả con vật, cây cối, đồ vật,… bằng những từ ngữ vốn được dùng để gọi hoặc tả con người làm cho thế giới loài vật, đồ vật, cây cối,… trở nên gần gũi với con người, đồng thời biểu thị được những suy nghĩ, tình cảm của con người.

- Có ba kiểu nhân hoá thường gặp là:

+ Dùng những từ ngữ vốn gọi người để gọi vật.

+ Dùng những từ vốn chỉ hoạt động, tính chất của người để chỉ hoạt động, tính chất của vật.

+ Trò chuyện, xưng hô với vật như đối với người.

Link tham khảo: Biện pháp tu từ nhân hoá

Câu 4

Vì sao tác giả viết:

“Nên trở về không phải khách lãng du

Là máu thịt thứ tình quê không mất”?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Liên hệ các chi tiết trong bài thơ để lí giải nguyên nhân khiến tác giả có cảm xúc ấy.

Lời giải chi tiết

Tác giả viết như vậy vì quê hương là nơi gắn bó máu thịt với tuổi thơ, gia đình và những kỉ niệm sâu sắc của mình. Dù đi xa, tác giả vẫn luôn hướng về quê hương nên khi trở về không cảm thấy mình là người xa lạ.

Giải thích:

Những hình ảnh như “mẹ hoài thai ta”, “bạc phếch áo cha”, “đã tắm bốn mùa trên một dòng sông” cho thấy quê hương đã nuôi dưỡng và trở thành một phần không thể tách rời trong tâm hồn tác giả.

Mở rộng

Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

Câu 5

Qua bài thơ, em cảm nhận được tình cảm của tác giả đối với quê hương như thế nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc toàn bài thơ, chú ý những từ ngữ, hình ảnh thể hiện cảm xúc của tác giả đối với quê hương.

Lời giải chi tiết

Qua bài thơ, em cảm nhận được tác giả có tình yêu quê hương sâu nặng, tha thiết và đầy gắn bó. Tác giả luôn nhớ về những cảnh vật bình dị, những người thân yêu và những kỉ niệm tuổi thơ nơi quê nhà.

Giải thích:

Các hình ảnh thiên nhiên gần gũi cùng những kỉ niệm về bà, cha mẹ và tuổi thơ đã thể hiện nỗi nhớ da diết cũng như sự trân trọng của tác giả đối với quê hương.

Mở rộng

- Thơ trữ tình thể hiện cảm xúc của nhà thơ trước một đối tượng nào đó.

=> Cảm xúc là yếu tố đầu tiên, quan trọng nhất của thơ trữ tình.

- Cảm xúc vận động theo một trình tự và phát triển thành mạch. Mạch cảm xúc có nhiều cung bậc và sắc thái, chi phối các yếu tố nội dung và hình thức của một bài thơ trữ tình.

Link tham khảo: Mạch cảm xúc trong thơ

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close