Đọc hiểu Lục bát về cha (Thích Nhuận Hạnh) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Cánh cò cõng nắng qua sông Chở luôn nước mắt cay nồng của cha Cha là một dải ngân hà Con là giọt nước sinh ra từ nguồn.

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

LỤC BÁT VỀ CHA

Cánh cò cõng nắng qua sông

Chở luôn nước mắt cay nồng của cha

Cha là một dải ngân hà

Con là giọt nước sinh ra từ nguồn.

 

Quê nghèo mưa nắng trào tuôn

Câu thơ cha dệt từ muôn thăng trầm

Thương con cha ráng sức ngâm

Khổ đau, hạnh phúc nảy mầm từ hoa.

 

Lúa xanh, xanh mướt đồng xa

Dáng quê hòa với dáng cha hao gầy

Cánh diều con lướt trời mây

Chở câu lục bát hao gầy tình cha.

Thích Nhuận Hạnh

Câu 1

Xác định thể thơ được sử dụng trong đoạn thơ.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào số tiếng trong mỗi dòng thơ và cách gieo vần.

Lời giải chi tiết

Thể thơ lục bát.

Giải thích:

Các cặp câu thơ gồm một câu 6 tiếng và một câu 8 tiếng, gieo vần theo quy luật của thể thơ lục bát.

Mở rộng

Thơ lục bát (6 – 8) là thể thơ có từ lâu đời của dân tộc Việt Nam. Một cặp câu lục bát gồm một dòng 6 tiếng (dòng lục) và một dòng 8 tiếng (dòng bát)

Link tham khảo: Thơ lục bát và đặc điểm của thơ lục bát

Câu 2

Em hiểu gì về ý nghĩa của từ “hao gầy” trong bài thơ?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đặt từ ngữ trong ngữ cảnh của bài thơ để hiểu ý nghĩa.

Lời giải chi tiết

“Hao gầy” miêu tả hình dáng cha với vóc dáng gầy gò, cho thấy cha đã già, sức khỏe yếu nhưng vẫn hi sinh cả cuộc đời mình cho con.

Giải thích:

“Hao gầy” miêu tả hình dáng gầy gò, tiều tụy của người cha do phải trải qua nhiều vất vả, hi sinh vì gia đình và con cái.

Mở rộng

Từ ngữ trong thơ có tính gợi hình, gợi cảm, đa nghĩa. Từ ngữ trong thơ thiên về khơi gợi, đòi hỏi người đọc phải chủ động liên tưởng, tưởng tượng để hiểu hết sự phong phú của ý thơ.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 3

Chỉ ra tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong hai câu thơ:

“Cha là một dải ngân hà

Con là giọt nước sinh ra từ nguồn.”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định hình ảnh được so sánh và nêu tác dụng với với việc biểu đạt nội dung và cảm xúc.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ so sánh: “cha - dải ngân hà”; “con - giọt nước sinh ra từ nguồn”.

- Tác dụng:

+ Làm cho câu thơ trở nên sinh động hơn, giúp người đọc dễ dàng hình dung và cảm nhận sâu sắc về tình cha con. Hình ảnh dải ngân hà rộng lớn và giọt nước nhỏ bé nhưng quan trọng giúp thể hiện tình cha con một cách trọn vẹn.

+ Khắc họa sự gắn bó mật thiết giữa hai thế hệ. Dải ngân hà là một hình ảnh rộng lớn, bao la, tượng trưng cho sự bao bọc, che chở của người cha. Giọt nước sinh ra từ nguồn cho thấy conn là một phần không thể tách rời từ cha, là kết quả của tình yêu và sự chăm sóc.

+ Thể hiện tình cảm yêu mến, kính trọng và biết ơn của nhà thơ dành cho cha.

Giải thích:

Dải ngân hà gợi sự rộng lớn, vô tận như tình yêu của cha; giọt nước từ nguồn cho thấy con được sinh ra, lớn lên từ sự nuôi dưỡng và chở che của cha.

Mở rộng

- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.

- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2

- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:

+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...

+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..

Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:

+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...

+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?

+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?

Một số link tham khảo:

Biện pháp So sánh

Bài tập trắc nghiệm Tìm hiểu biện pháp So sánh

Câu 4

Đoạn thơ thể hiện tình cảm của tác giả như thế nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào nội dung và cảm xúc được thể hiện trong bài thơ.

Lời giải chi tiết

Đoạn thơ thể hiện tình cảm yêu thương, lòng biết ơn, kính trọng của tác giả dành cho cha của mình:

- Tình cảm ấy dù không được bộc lộ trực tiếp nhưng được thể hiện một cách gián tiếp qua những lời thơ giản dị.

- Thể thơ lục bát gợi cảm cùng với giọng điệu trầm ấm dịu dàng cũng đã góp phần cho thấy tình cảm của tác giả dành cho cha.

- Hình ảnh người cha là hình ảnh xuyên suốt bài thơ, được nhà thơ gợi lên qua những phép so sánh.

- Bài thơ gợi lên hình ảnh một người cha tần tảo, lo lắng cho gia đình, cho con cái.

Giải thích:

Qua những hình ảnh giàu ý nghĩa, tác giả đã khắc họa sự hi sinh thầm lặng và tình yêu thương vô bờ của cha dành cho con.

Mở rộng

- Tình cảm, cảm xúc trong thơ là những rung động nội tâm, những cảm nhận của nhà thơ về cuộc sống. Tình cảm, cảm xúc trong thơ đánh thức những rung động tinh tế trong trái tim người đọc.

- Những cảm xúc này có thể là: Niềm vui, hạnh phúc; nỗi buồn, đau khổ; nỗi nhớ, hoài niệm; tình yêu (đôi lứa, gia đình, quê hương);...

- Những cảm xúc này không chỉ được thể hiện trực tiếp qua các từ ngữ miêu tả mà còn được biểu đạt gián tiếp thông qua hình ảnh, ẩn dụ, so sánh, và nhịp điệu của bài thơ.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 5

Qua đoạn thơ, em có cảm nhận như thế nào về hình ảnh người cha?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Phân tích các chi tiết, hình ảnh miêu tả người cha trong bài thơ.

Lời giải chi tiết

Người cha được miêu tả với nhiều phẩm chất đáng quý, mang trong mình tình yêu thương vô bờ bến dành cho con cái và gia đình.

- Cha giàu đức hi sinh và chịu đựng. Cha không chỉ chịu đựng nắng mưa của cuộc sống mà còn mang theo nỗi buồn, nỗi đau trong lòng, nhưng vẫn gắng gượng để lo cho gia đình.

- Cha dành cho con tình yêu thương vô bờ bến. Dù gian truân, cha vẫn kiên trì, vững vàng để nuôi dưỡng con cái, truyền lại những giá trị tốt đẹp qua từng câu thơ, từng lời dạy vảo. Từ những khó khăn, người cha vẫn tìm thấy niềm vui, hạnh phúc trong sự trưởng thành và hạnh phúc của con.

Giải thích:

Hình ảnh "cõng nắng qua sông", "hao gầy", "câu thơ cha dệt từ muôn thăng trầm" cho thấy cuộc đời nhiều gian khó của cha nhưng cha vẫn luôn dành tất cả những điều tốt đẹp nhất cho con.

Mở rộng

Hình ảnh thơ: là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định với người đọc.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close