Đọc hiểu Cung oán ngâm khúc (Nguyễn Gia Thiều) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Trong cung quế âm thầm chiếc bóng Đêm năm canh trông ngóng lần lần,

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:

1. Trong cung quế âm thầm chiếc bóng

Đêm năm canh trông ngóng lần lần,

Khoảnh làm chi, bấy chúa xuân

Chơi hoa cho rữa nhụy dần lại thôi.

5. Lầu đãi nguyệt đứng ngồi dạ vũ

Gác thừa lương thức ngủ thu phong,

Phòng tiêu lạnh ngắt như đồng

Gương loan bẻ nửa, dải đồng xẻ đôi,

Chiều ủ dột giấc mai khuya sớm

10. Vẻ bâng khuâng hồn bướm vẩn vơ

Thâm khuê vắng ngắt như tờ,

Cửa châu gió lọt, rèm ngà sương gieo.

Ngấn phượng liễn chòm rêu lỗ chỗ,

Dấu dương xa đám cỏ quanh co

15. Lầu Tần chiều nhạt vẻ thu,

Gối loan tuyết đóng, chăn cù giá đông.

(Những khúc ngâm chọn lọc, tập I, NXB Giáo dục, 1994, tr.153-154)

Câu 1

Chỉ ra đặc trưng của thể thơ song thất lục bát được thể hiện trong khổ một của đoạn trích trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Quan sát khổ 1 (4 dòng đầu), đếm số tiếng từng câu và nhận dạng quy luật (7–7–6–8). Đồng thời chú ý cách gieo vần giữa các câu để xác định thể thơ.

Lời giải chi tiết

- Thể thơ: Song thất lục bát

- Số tiếng: 2 câu thất ngôn (7 tiếng) đan xen với 2 câu lục bát (6 tiếng và 8 tiếng)

- Vần: gieo vần chân, vần lưng. Hiệp vần theo quy định: tiếng cuối của câu thất thứ nhất hiệp vần với tiếng thứ năm của câu thất hai (bóng - ngóng); tiếng cuối của câu thất 2 sẽ hiệp vần với tiếng thứ 6 của câu lục và tiếng thứ 6 của bát (Ví dụ: lần – xuân – dần)

- Thanh điệu: Tuân thủ quy định về thanh điệu ở vị trí một số tiếng nhất định

- Nhịp: câu thất ngôn ngắt nhịp lẻ trước ¾; câu lục bát ngắt nhịp chẵn 2/4 và 4/4…

Giải thích:

Khổ thơ có 2 câu 7 chữ + 1 câu 6 + 1 câu 8 => đúng đặc trưng song thất lục bát.

Các tiếng “bóng – ngóng – lần – xuân – dần” hiệp vần theo luật

Câu 2

Em hiểu hai câu thơ sau như thế nào? 

Ngấn phượng liễn chòm rêu lỗ chỗ, 

Dấu dương xa đám cỏ quanh co

Xem lời giải
Phương pháp giải

Chú ý 2 câu ở dòng 13–14, giải nghĩa hình ảnh (xe vua, dấu vết)

Suy ra ý nghĩa ẩn dụ về hoàn cảnh nhân vật.

Lời giải chi tiết

- Giải thích nghĩa từng câu:

+ “Ngấn phượng liễn chòm rêu lỗ chỗ”: dấu xe phượng, cỗ xe chở nhà vua đến với người cung nữ giờ rêu đã lên lỗ chỗ;

+ “Dấu dương xa đám cỏ quanh co”: dấu vết bánh xe dê kéo nhà vua đến với phi tần cỏ cũng đã mọc quanh co;

- Nghĩa cả hai câu: 

+ Người cung nữ đã một thời được sủng ái, được nhà vui năng tới lui sủng hạnh nhưng đã rất lâu rồi nhà vua không còn ghé tới, không còn đoái thương, nàng cung nữ đã bị thất sủng 

+ Hai câu thơ bộc lộ nỗi xót xa, bẽ bàng, tủi hổ của người cung nữ khi chỉ biết sống trong cô đơn mỏi mỏi, đợi mong vô vọng. 

+ Qua đó thể hiện tấm lòng đồng cảm, xót thương của nhà văn trước số phận đáng thương của những người cung nữ bị thất sủng.

Giải thích:

“Rêu lỗ chỗ”, “cỏ quanh co” cho thấy dấu vết xưa đã bị thời gian phủ kín => chứng tỏ nhà vua không còn lui tới.

Câu 3

Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ được thể hiện trong hai câu thơ:

Phòng tiêu lạnh ngắt như đồng

Gương loan bẻ nửa, dải đồng xẻ đôi

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm từ ngữ có dấu hiệu tu từ trong dòng 7–8 (“như”, hình ảnh đặc biệt)

Nhận diện tên biện pháp, nêu tác dụng gắn với nội dung

Lời giải chi tiết

- Biện pháp so sánh: “phòng tiêu lạnh ngắt như đồng”

- Tác dụng:

+ Cách ví von, so sánh giúp cho câu thơ trở nên giàu hình ảnh, tăng sức gợi cảm và sinh động

+ Gợi hình dung căn phòng của người cung nữ trở nên vô cùng lạnh lẽo à từ đó làm nổi bật tâm trạng cô đơn, sầu tủi khi bị thất sủng, bị nhà vua quên lãng.

+ Tác giả bộc lộ niềm cảm thông, thương cảm với số phận bất hạnh của người cung nữ

Giải thích:

“Lạnh ngắt như đồng” là so sánh làm nổi bật cái lạnh ghê gớm của không gian. Kết hợp “gương loan bẻ nửa” (chia lìa) => càng nhấn mạnh nỗi cô đơn, bất hạnh của cung nữ nên cách trả lời là đúng.

Câu 4

Kể tên một văn bản khác có cùng thể thơ với đoạn trích trên. 

Xem lời giải
Phương pháp giải

Nhớ lại các tác phẩm đã học có cùng thể song thất lục bát, thường là các khúc ngâm

Lời giải chi tiết

Nỗi niềm chinh phụ (Chinh phụ ngâm – Đặng Trần Côn)

Tiếng đàn mưa (Bích Khê)

Giải thích:

Chinh phụ ngâm là tác phẩm nổi bật nhất viết bằng thể này, cùng kiểu diễn tả nỗi buồn, cô đơn

Tham Gia Group Dành Cho Lớp 9 - Ôn Thi Vào Lớp 10 Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close