Đọc hiểu Mùa xa (Nông Quang Khiêm) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Mùa xa… Mẹ cõng con lên nương Câu hát ru đan tiếng chim rừng Cái núi cúi như mẹ Bốn mùa tuột qua lưng…

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

MÙA XA

Nông Quang Khiêm

Mùa xa…

Mẹ cõng con lên nương

Câu hát ru đan tiếng chim rừng

Cái núi cúi như mẹ

Bốn mùa tuột qua lưng…

 

Mùa xa…

Con theo mẹ lên nương

Bàn chân quen từng hòn sỏi

Mẹ ở phía mặt trời

Giọt mồ hôi không kịp oằn trên đất khát

Niềm vui được mùa không vùi kín nỗi lo toan…

 

Mùa xa…

Ước mơ của mẹ vùi dưới lớp tro than

Nương xanh

Nương xanh

Con lớn lên

Mang hoài bão con đi…

Bỏ lại sau những mùa nương…

 

Những mùa nương

Mẹ bỏ quên tuổi của mình…

Câu 1

Xác định thể thơ của văn bản trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Quan sát số tiếng trong mỗi dòng thơ và cách tổ chức câu thơ.

Lời giải chi tiết

Thể thơ tự do.

Giải thích:

Các dòng thơ có số chữ dài ngắn khác nhau, không tuân theo khuôn mẫu cố định.

Mở rộng

Thơ tự do là thể thơ không có quy định bắt buộc về số dòng trong bài, số chữ ở mỗi dòng, về vần, luật bằng trắc và nhịp điệu. Tất cả các yếu tố này đều có thể thay đổi tuỳ thuộc vào mục đích của người viết.

Link tham khảo: Thể thơ tự do

Câu 2

Liệt kê 02 yếu tố miêu tả được sử dụng trong văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm những câu thơ tái hiện hình ảnh, hoạt động hoặc cảnh vật cụ thể.

Lời giải chi tiết

Gợi ý:

- “Mùa xa…/Mẹ cõng con lên nương/ Câu hát ru đan tiếng chim rừng”

- “Mẹ ở phía mặt trời/ Giọt mồ hôi không kịp oằn trên đất khát”

- “Nương xanh”

-...

Giải thích:

Những câu thơ trên đã miêu tả hình ảnh người mẹ lao động vất vả trên nương và khung cảnh núi rừng quen thuộc gắn liền với tuổi thơ của người con.

Mở rộng

Miêu tả là tái hiện sự vật, làm cho sự vật hiện lên sinh động với những chi tiết về hình dáng, kích thước, khối lượng, màu sắc, âm thanh... như nó vốn có trong cuộc sống để người đọc (người nghe) như được nhìn thấy, nghe thấy, ngửi thấy... đối tượng miêu tả một cách cụ thể, sinh động.

Câu 3

Nêu tác dụng của 01 biện pháp tu từ trong đoạn thơ:

“Mùa xa…

Ước mơ của mẹ vùi dưới lớp tro than

Nương xanh

Nương xanh

Con lớn lên

Mang hoài bão con đi…

Bỏ lại sau những mùa nương…”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định biện pháp tu từ nổi bật và phân tích tác dụng đối với nội dung, cảm xúc của đoạn thơ.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ điệp ngữ: “Nương xanh, những mùa nương”.

- Tác dụng:

+ Nhấn mạnh, làm nổi bật hình ảnh nương xanh trong cảm nhận của người con.

+ Thể hiện sự quan sát, cảm nhận tinh tế, nhạy cảm; sự thấu hiểu của con về công việc làm rẫy và những vất vả của người mẹ khi làm nương.

Giải thích:

Việc lặp lại từ ngữ “Nương xanh” làm nổi bật không gian lao động quen thuộc của mẹ, nơi đã nuôi dưỡng con khôn lớn và chắp cánh cho những ước mơ, hoài bão của con.

Mở rộng

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.

- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.

- Phân loại điệp ngữ:

+ Điệp ngữ cách quãng

+ Điệp ngữ nối tiếp

+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)

Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ

Câu 4

Em hiểu như thế nào về ý thơ:

“Những mùa nương

Mẹ bỏ quên tuổi của mình…”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Liên hệ hình ảnh người mẹ trong toàn bài thơ để làm rõ ý nghĩa của câu thơ.

Lời giải chi tiết

Ý thơ trên viết về những cảm nhận của người con về hình ảnh mẹ trong những mùa nương. Trong cảm nhận của người con, qua những mùa nương vất vả, người mẹ đã bỏ quên tuổi thanh xuân, vất vả tần tảo nuôi con trưởng thành…

Giải thích:

Cụm từ “bỏ quên tuổi của mình” cho thấy mẹ không nghĩ đến bản thân mà chỉ lo làm lụng, hi sinh cho gia đình và tương lai của con.

Câu 5

Khái quát cảm xúc của người con trong văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc toàn bài thơ, xác định những tình cảm mà người con bộc lộ khi nhớ về mẹ.

Lời giải chi tiết

Bài thơ thể hiện nỗi niềm xúc động của người con khi cảm nhận được nỗi vất vả, cực nhọc của người mẹ qua những mùa nương để con có thể trưởng thành “mang hoài bão con đi”; từ đó thể hiện tình yêu sâu sắc, sự thấu hiểu, xót xa, lòng biết ơn của người con dành cho mẹ.

Giải thích:

Qua những hình ảnh như “Mẹ cõng con lên nương”, “Giọt mồ hôi không kịp oằn trên đất khát”, “Mẹ bỏ quên tuổi của mình”, người con nhận ra những hi sinh âm thầm của mẹ. Vì vậy, người con vừa xúc động, thương mẹ, vừa biết ơn sâu sắc trước công lao dưỡng dục và sự hi sinh của mẹ dành cho mình.

Mở rộng

- Tình cảm, cảm xúc trong thơ là những rung động nội tâm, những cảm nhận của nhà thơ về cuộc sống. Tình cảm, cảm xúc trong thơ đánh thức những rung động tinh tế trong trái tim người đọc.

- Những cảm xúc này có thể là: Niềm vui, hạnh phúc; nỗi buồn, đau khổ; nỗi nhớ, hoài niệm; tình yêu (đôi lứa, gia đình, quê hương);...

- Những cảm xúc này không chỉ được thể hiện trực tiếp qua các từ ngữ miêu tả mà còn được biểu đạt gián tiếp thông qua hình ảnh, ẩn dụ, so sánh, và nhịp điệu của bài thơ.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close