Đọc hiểu Tuổi thơ im lặng (Duy Khán) - Đề 1 | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Bà như một chiếc bóng lặng lẽ, đi không ai biết, về không ai hay. Bà tất bật, khi đi giống sắn ở trại, khi đi bắt cua bán, lúc đi cấy thuê

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc phần trích sau và trả lời câu hỏi:

Bố đi chân đất. Bố đi ngang dọc đông tây đâu đâu con không hiểu. Con chỉ thấy ngày nào bố cũng ngâm chân xuống nước, xuống bùn để câu quăng. Bố tất bật đi từ khi ngọn cỏ còn đẫm sương đêm. Khi bố về cũng là lúc ngọn cỏ đã đẫm sương đêm. Cái thùng câu bao lần chà đi, xát lại bằng sắn thuyền, cái ống câu nhẵn mòn, cái cần câu bóng dấu tay cầm… Con chỉ biết cái hòm đồ nghề cắt tóc sực mùi dầu máy tra tông-đơ, cái xếp ghế bao lần thay vải nó theo bố đi xa lắm.

Bố ơi! Bố chữa làm sao được lành lặn đôi bàn chân ấy…đôi bàn chân dầm sương dãi nắng đã thành bệnh…

(Tuổi Thơ im lặng, Duy Khán)

Câu 1

Đoạn trích trên đã sử dụng phương thức biểu đạt chính nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc toàn bộ đoạn thơ và xác định mục đích chính của người viết là bộc lộ cảm xúc, kể chuyện hay miêu tả.

Lời giải chi tiết

PTBĐ chính: biểu cảm

Giải thích:

Đoạn trích chủ yếu thể hiện tình yêu thương, sự kính trọng và niềm xúc động của người con đối với người bố qua những hình ảnh về công việc vất vả, sự hi sinh âm thầm của bố. Câu cảm thán ở cuối đoạn thể hiện trực tiếp tình cảm của người con.

Mở rộng

PTBĐ biểu cảm là một nhu cầu của con người trong cuộc sống bởi trong thực tế sống luôn có những điều khiến ta rung động (cảm) và muốn bộc lộ (biểu) ra với một hay nhiều người khác. Phương thức biểu cảm là dùng ngôn ngữ để bộc lộ tình cảm, cảm xúc của mình về thế giới xung quanh.

Link tham khảo: Các phương thức biểu đạt trong văn bản

Câu 2

Các từ: "đâu đâu, tất bật, lành lặn" thuộc loại từ gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức về từ loại

Lời giải chi tiết

Các từ: "đâu đâu, tất bật, lành lặn" thuộc từ láy

Giải thích:

Các từ trên đều được tạo thành từ hai tiếng có sự lặp lại về âm hoặc vần. “Đâu đâu” là từ láy toàn bộ; “tất bật” và “lành lặn” là từ láy bộ phận. 

Mở rộng

- Từ láy là cấu tạo đặc biệt của từ phức, được tạo thành bởi hai tiếng trở lên, trong đó phối hợp những tiếng có âm đầu hoặc vần hoặc cả âm đầu và vần.

- Trong tiếng Việt, từ láy có độ dài tối thiểu là hai tiếng, tối đa là bốn tiếng. Tuy nhiên, láy hai tiếng là loại từ láy tiêu biểu của tiếng Việt.

- Từ láy được chia thành 2 loại:

+ Từ láy toàn bộ: Là loại từ được láy giống nhau cả phần âm, vần, dấu câu.

+ Từ láy bộ phận: Là loại từ được láy giống phần âm hoặc phần vần, dấu câu có thể giống hoặc khác tuỳ vào cách người dùng muốn

- Tác dụng của từ láy được dùng để miêu tả nhấn mạnh vẻ đẹp của phong cảnh, hình dáng của sự vật hoặc diễn đạt cảm xúc, tâm trạng, trình trạng, âm thanh … của con người, của sự vật và hiện tượng trong cuộc sống. Từ đó, mang đến cho con người một cái nhìn đa chiều và sâu sắc đối với vấn đề được nói đến.

Link tham khảo:

Từ láy là gì? Tác dụng của từ láy

Bài tập trắc nghiệm từ láy

Câu 3

Xét về cấu tạo ngữ pháp, câu: “Bố tất bật đi từ khi ngọn cỏ còn đẫm sương đêm.” thuộc kiểu câu nào? Vì sao?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Phân tích các cụm chủ ngữ, vị ngữ trong câu để xác định số lượng kết cấu chủ ngữ và vị ngữ, từ đó xác định kiểu câu.

Lời giải chi tiết

Xét về cấu tạo ngữ pháp, câu: “Bố tất bật đi từ khi ngọn cỏ còn đẫm sương đêm.” thuộc kiểu câu đơn. Vì câu chỉ có một kết cấu C - V.

Giải thích:

Trong câu, “Bố” là chủ ngữ, “tất bật đi từ khi ngọn cỏ còn đẫm sương đêm” là vị ngữ. Cụm “khi ngọn cỏ còn đẫm sương đêm” nằm trong trạng ngữ chỉ thời gian, không tạo thành một vế câu độc lập trong cấu tạo của câu. Vì vậy, câu chỉ có một cụm chủ ngữ, vị ngữ chính và được xác định là câu đơn.

Mở rộng

Câu đơn là câu do một cụm chủ ngữ – vị ngữ tạo thành.

Link tham khảo: Câu đơn, câu ghép

Câu 4

Văn bản trên gợi cho em tình cảm gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào những hình ảnh, chi tiết về người bố và cảm xúc của người con để xác định tình cảm mà văn bản gợi lên.

Lời giải chi tiết

Văn bản trên gợi cho em tình cảm dành yêu thương, kính trọng dành cho bố. Bố đã hi sinh lặng thầm vì cuộc sống của chúng ta, những khó nhọc, gánh nặng một mình bố âm thầm đi qua mà không bao giờ lên tiếng cho chúng ta biết những khó nhọc ấy.

Giải thích:

Những chi tiết “đi chân đất”, “ngâm chân xuống nước, xuống bùn”, “tất bật đi”, “đôi bàn chân dầm sương dãi nắng” cho thấy sự vất vả, nhọc nhằn của người bố. Qua đó, người đọc cảm nhận được tình yêu thương và sự hi sinh của cha mẹ, từ đó thêm yêu quý, kính trọng và biết ơn đấng sinh thành.

Câu 5

Từ nội dung đoạn trích, em hãy nêu những việc làm của bản thân để bày tỏ lòng biết ơn đối với cha mẹ (khoảng 5-7 câu)

Xem lời giải
Phương pháp giải

Liên hệ bản thân

Lời giải chi tiết

Gợi ý: Công lao của cha mẹ to lớn như biển cả. Công đức sinh thành của cha mẹ không gì sánh bằng: cha thức khuya dậy sớm làm lụng vất vả lo cho con có cơm ăn áo mặc, việc học hành. Dòng sữa ngọt ngào, lời ru của mẹ, người con nào có thể quên. Lúc con ốm đau, bệnh tật, cha mẹ lo lắng thuốc thang. Lòng thành kính của chúng ta tới cha mẹ được biểu hiện trong thực tế đời sống như phải biết kính trọng biết ơn cha mẹ, phụng dưỡng chăm sóc cha mẹ lúc ốm đau bệnh tật, khi về già phải biết chia sẻ gánh nặng cuộc sống với cha mẹ. Người con có hiếu là người con luôn biết yêu thương và kính trọng cha mẹ, phải làm cho cha mẹ vui lòng và tự hào về những cử chỉ hành động của chúng ta!

Giải thích:

Những việc làm trên thể hiện lòng biết ơn bằng hành động cụ thể, phù hợp với lứa tuổi học sinh (biết kính trọng, phụng dưỡng cha mẹ,...)

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close