Đọc hiểu Chợ nhớ (Diễm Trang) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

CHỢ NHỚ

Diễm Trang

Hễ có dịp đến đâu, tôi chẳng bao giờ quên sà vào chợ địa phương. Ngoài chuyện "được ăn được nói được gói mang về", mỗi ngôi chợ là trường học rộng lớn, là bảo tàng sống về truyền thống văn hóa, địa lí, kiến trúc, hình thái kinh tế, thể chế xã hội, dân tộc,... với vô số thực hành lí thú cho người thưởng ngoạn. Từng thích thú với nhiều điểm tham quan mua sắm (...) nhưng đến mức để thương để nhớ trong tôi thì phải kể đến chợ Grand Bazaar Kapalicarsi ở Istanbul.

"Kapalicarsi" có nghĩa là "chợ trong nhà". Ngôi chợ có mái che đầu tiên trên lãnh thổ Thổ Nhĩ Kỳ này đã được vua Sultan Mehmed II hạ lệnh xây dựng vào mùa đông năm 1455 - 1456 và đưa vào sử dụng năm 1461. Ban đầu Grand Bazaar chỉ buôn bán những mặt hàng dệt may với cái tên "Bedesten" (tiếng Ba Tư có nghĩa là "chợ của người bán vải"). Ngày nay, hơn 4.000 gian hàng nằm dọc theo 61 con phố lỏm tròn, hai nhà thờ Hồi giáo, hai nhà tắm kiểu hamman cùng với nhiều nhà hàng và quán cà phê, quán trà hoa quả tạo thành một khu phức hợp mua sắm giải trí văn hóa độc đáo. Khối lượng hàng hóa ngồn ngộn, rực rỡ sắc màu và cách trình bày hấp dẫn, quy củ của mỗi gian hàng tạo nên những bức tranh nối hoàn thiện mà ngay cả một tay chụp ảnh nghiệp dư vẫn có thể nắm bắt được những khoảnh khắc lung linh nhất.

Mỗi sản phẩm nơi đây đủ sức đại diện cho một truyền thống kinh doanh, cho làng nghề thủ công, cho những kì quan lịch sử và truyện cổ tích, đặc biệt tô đậm vẻ đẹp con người. Đây là kinh thành Istanbul diễm lệ trên nắp hộp xà phòng, kia là cô gái lưng thon dệt thảm ẩn hiện trong chiếc khăn choàng cashmere, nọ là bậc đại hiền triết Mevlana xoay tròn vũ điệu trên chiếc cốc, kia là con mắt xanh huyền thoại đính móc chìa khóa,... Vương cung thánh đường Hagia Sophia, thành cổ Ephesus, giáo đường Blue Mosque,... hiện hữu sắc nét trong lòng đĩa sứ mâm đồng, trên những tấm thảm và những bức tranh đủ kích cỡ. Các họa tiết trang trí kỷ hà đều đặn đan xen các nét vẽ đa sắc theo các đường tròn đồng tâm, thể quyết không để một mi li mét vuông nào "ở không" trong lòng chén đĩa, (...). Tuyệt vời ở chỗ là, hàng hóa nơi này rất biết chiều chuộng túi tiền của các tín đồ mua sắm. Chỉ cần trong túi có vài chục lisari (1 lisari = 7.000 đồng), bạn đã có thể bỏ túi vài món quà lưu niệm nhỏ xinh giàu ý nghĩa làm xiêu lòng bất kì ai.

Nhưng nếu chỉ ca ngợi hàng hóa mà không nhắc đến các tiểu thương thì quả là thiếu sót. Họ chính là linh hồn của ngôi chợ. Câu "Trai khôn tìm vợ chợ đông" không dùng được ở quốc gia Hồi giáo vì đàn ông lãnh phần buôn bán mất rồi. Hình ảnh các bà nhóng nhánh đi chợ còn đàn ông cun cút bán hàng cho tôi một trải nghiệm đặc biệt về bình đẳng giới. Tôi gọi tiểu thương Kapalicarsi là nhan sắc. Quá vậy, việc tìm một chàng kém sắc ở đây là điều khó khăn. Vóc dáng cao ráo, cân đối, gương mặt chuẩn mực, nước da trắng và râu quai nón, các chàng chỉ cần vận quần tây - áo sơ hay áo thun - quần jeans đơn giản là đủ kiến tạo một phong thái năng động, hiện đại, thanh lịch và gần gũi. Mỗi một chàng, nói không ngoa là một nghệ sĩ. Lãng tử, bảnh bao mà lại tinh nghịch, hóm hỉnh đến lạ lùng. Những câu nói siêu thảo mai, siêu đường mật dành cho du khách thường trực nơi đầu lưỡi.

(...)

Lady cảm ơn tấm thảm bay nào đã đặt em trước gian hàng của tôi. Tôi có thể làm gì để em giữ mãi nụ cười này. (...)

Rất tiếc, giá này tôi không bán được, đành để em đi dù thực bụng mến em!

Em không có thời gian nhưng tôi có. Đừng rời xa tôi, chỉ một phút thôi, tôi sẽ mang đến cho em bộ tách uống trà mê ly nhất! (...)

(..) Tôi cũng phải phì cười trước vẻ duyên dáng và đậm đà như gia vị ở vùng này nơi các chàng, tự hỏi trường lớp marketing hay chính truyền thống của xứ sở có ngành thương nghiệp lâu đời bậc nhất thế giới đã đào tạo được những tiểu thương tài năng đồng đều như thế.

(Dẫn theo Đọc hiểu mở rộng văn bản Ngữ văn 11, Bùi Minh Đức (Tổng chủ biên), Nxb. Giáo dục Việt Nam, 2021, tr. 157 - 159)