Đọc hiểu Ký ức tuổi thơ (Trần Đình Thọ) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Hình ảnh:

- Trẻ con “không còn hát đồng dao nữa”.

- “tiếng sáo thả lưng đồi” đã bị quên lãng.

- Chị ru con bằng dàn Hi-fi thay vì hát ru truyền thống.

- Cháu lớn lên bằng “bài hát xứ người” thay vì những bài dân ca, đồng dao quen thuộc.

Giải thích:

Các hình ảnh trên được nhắc đến trực tiếp ở 2 khổ thơ đầu, học sinh tìm và ghi lại nội dung có nhắc đến sự thay đổi trong đời sống văn hóa của trẻ em.

- Biện pháp tu từ: So sánh. “Cháu” được so sánh như “lúa đòng đòng còn ngậm”

- Tác dụng:

+ Hình ảnh “lúa đòng đòng” là bông lúa mới trổ bông còn nằm trong bẹ lá. Lúa đầy sức sống nhưng non nớt, chưa trưởng thành, gợi liên tưởng đến sự mỏng manh, hồn nhiên của đứa trẻ.

+ Gợi hình ảnh đặc sắc, giàu tưởng tượng, sáng tạo.

+ Qua đó thể hiện nỗi trăn trở của tác giả khi cháu của mình cũng như thế hệ trẻ đang lớn lên trong bối cảnh bị ảnh hưởng bởi những giá trị văn hóa ngoại lai, những nét đẹp truyền thống văn hóa đang dần mai một theo thời gian.

Giải thích:

Tác giả so sánh “cháu” với “lúa đòng đòng còn ngậm” để nhấn mạnh sự non trẻ, trong sáng và đầy tiềm năng của tuổi thơ. Qua đó, tác giả trăn trở về sự biến mất của những giá trị truyền thống văn hóa trong tâm thức của những đứa trẻ.

- Đó là một tâm trạng buồn lê thê, một niềm xót thương của tác giả khi trở về chốn xưa.

- Qua những câu thơ ta có thể thấy tác giả có tuổi thơ trong sáng, hồn nhiên và đầy ắp tình yêu thương và thấy được tình yêu quê hương tha thiết, sâu đậm của tác giả.

- Đồng thời thấy được nỗi lo của tác giả về những giá trị văn hóa đang dần phai mờ.

Giải thích:

Tác giả than thở: "không còn hát đồng dao", "câu lục bát cũng mồ côi", "tiếng chuông mẻ quá chừng lạc lõng" để thể hiện nỗi xót xa khi nhiều nét đẹp văn hóa truyền thống không còn hiện diện như xưa. Tuy vậy, tình yêu quê hương và sự trân trọng những giá trị văn hóa dân tộc vẫn luôn hiện hữu trong tâm hồn tác giả.

- Cần biết trân trọng và gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc.

- Mỗi người cần yêu quê hương, gìn giữ những ký ức đẹp của tuổi thơ.

- Cần tiếp thu tinh hoa văn hóa thế giới nhưng không được quên cội nguồn và truyền thống của dân tộc.

-...

Giải thích:

Qua nỗi niềm hoài niệm và sự trăn trở trước những đổi thay của quê hương, tác giả muốn nhắc nhở mỗi người hãy nâng niu những giá trị văn hóa truyền thống và lan tỏa giá trị ấy đến những thế hệ sau.