Đọc hiểu Bến quê (Nguyễn Minh Châu) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

(Tóm tắt: Nhĩ - một người đã từng đi tới không sót một xó xỉnh nào trên trái đất nhưng lại chưa bao giờ đặt chân đến bãi bồi bên kia sông Hồng ngay trước cửa sổ nhà mình. Những ngày tháng cuối đời, anh nằm liệt một chỗ và nhận sự chăm sóc chu đáo từ người vợ tên Liên và cậu con trai. Trong khoảng thời gian ấy, Nhĩ mới có cơ hội để cảm nhận tất cả mọi thứ xung quanh một cách kĩ lưỡng.)

- Đêm qua, lúc gần sáng em có nghe thấy tiếng gì không?

Liên giả vờ không nghe câu chồng vừa hỏi. Trước mặt chị hiện ra một cái bờ đất lở dốc đứng của bờ bên này và đêm đêm cùng với con lũ nguồn đã bắt đầu dồn về những tảng đất đổ oà vào giấc ngủ.

- Hôm nay đã là ngày mấy rồi em nhỉ?

Liên vẫn không đáp và biết chồng đang nghĩ gì. Chị đưa những ngón tay gầy guộc âu yếm vuốt ve bên vai chồng:

- Anh cứ yên tâm. Vất vả, tốn kém đến bao nhiêu em với các con cũng chăm lo cho anh được.

Lần đầu tiên Nhĩ để ý thấy Liên đang mặc tấm áo vá.

- Suốt đời anh chỉ làm em khổ tâm... mà em vẫn nín thinh.

- Có hề sao đâu... Miễn là anh sống, luôn luôn có mặt anh, tiếng nói của anh trong gian nhà này…

Ngừng một lát, Liên nói tiếp:

- Anh cứ tập tành và uống thuốc cho đều. Sang tháng mười, nhất định anh đi lại được.

[..]

Chờ Liên xuống tầng dưới rồi Nhĩ mới lên tiếng:

- Tuấn, Tuấn à!

Anh con trai đánh trần ngồi tựa vào bức tường đầu cầu thang, tay nhặt rau muống, mắt cúi xuống một cuốn sách truyện dịch. Nghe bố gọi, Tuấn chạy vào trong tay vẫn cầm cuốn sách dày cộm gấp đôi:

- Bố mỏi rồi. Con đỡ bố xuống nhé!

- Chưa... đến lúc này Nhĩ mới ngắm kỹ đứa con trai. Nó là đứa thứ hai, gần một năm vắng nhà, đi học trong tận thành phố phía nam và vừa mới trở về đêm qua. Anh thấy càng lớn thằng con anh càng có nhiều nét giống anh.

(Lược một đoạn: Nhĩ đã tha thiết nhờ con trai sang bên kia sông thay mình, chỉ để đặt chân, dạo chơi, nghỉ chân một lát và mua vài trái cây. Dù thấy yêu cầu kì lạ, người con trai vẫn miễn cưỡng làm theo. Sau đó, dưới sự giúp đỡ của những đứa trẻ hàng xóm, Nhĩ đã có thể ngồi với tư thế thoải mái hơn để nhìn ngắm cảnh vật bên kia sông và đưa mắt tìm kiếm đứa con trai của mình.)

Thì ra thằng con trai của anh mới chỉ đi được đến hàng bằng lăng bên kia đường. Thằng bé vẫn cắp cuốn sách bên nách đang sà vào một đám người chơi phá cờ thế trên hè phố. Suốt đời Nhĩ đã từng chơi phá cờ thế trên nhiều hè phố. Thật là không dứt ra được. Không khéo thằng con trai anh lại trễ mất chuyến đò trong ngày. Nhĩ nghĩ một cách buồn bã, con người ta trên đường đời thật khó tránh được cái điều vòng vèo hoặc chùng chình, và lại nó đã thấy có gì đang hấp dẫn ở bên kia sông đâu? Họa chăng chỉ có anh đã từng trải, đã từng in gót chân khắp mọi chân trời xa lạ mới nhìn thấy hết sự giàu có lẫn vẻ đẹp của một cái bãi bồi sông Hồng ngay bờ bên kia, cả trong những nét tiêu sơ, và cái điều riêng anh khám phá thấy giống như một niềm say mê pha lẫn với nỗi ân hận đau đớn, lời lẽ không bao giờ giải thích hết.

Nhĩ chợt nhớ ngày anh mới cưới Liên từ một làng bên kia sông về, Liên vẫn đang còn mặc chiếc áo nâu và chiếc khăn mỏ quạ. So với ngày ấy bây giờ, Liên đã trở thành một người đàn bà thị thành. Tuy vậy, cũng như cánh bãi bồi đang nằm phơi mình bên kia, tâm hồn Liên vẫn giữ nguyên vẹn những nét tần tảo và chịu đựng hy sinh từ bao đời xưa, và cũng chính nhờ có điều đó mà sau bao nhiêu ngày tháng bôn tẩu, tìm kiếm... Nhĩ đã tìm thấy được nơi nương tựa là gia đình trong những ngày này.

(Lược một đoạn: Trong dòng suy nghĩ và tưởng tượng miên man, Nhĩ bỗng nghe thấy tiếng ho và nhận ra đó là cụ giáo Khuyến - người hàng xóm thường ghé qua và hỏi thăm sức khỏe Nhĩ mỗi sáng. Đang trò chuyện, bỗng cụ giáo Khuyến hốt hoảng khi thấy sự thay đổi trên khuôn mặt của Nhĩ.)

Ông cụ giáo Khuyến chợt nhận thấy mặt mũi Nhĩ đỏ rựng một cách khác thường, hai mắt long lanh chứa một nỗi mê say đầy đau khổ, cả mười đầu ngón tay Nhĩ đang bấu chặt vào cái bậu cửa sổ, những ngón tay vừa bấu chặt vừa run lẩy bẩy. Anh đang cố thu nhặt hết mọi chút sức lực cuối cùng còn sót lại để đu mình nhô người ra ngoài, giơ một cánh tay gầy guộc ra phía ngoài cửa sổ khoát khoát y như đang khẩn thiết ra hiệu cho một người nào đó.

Ngay lúc bấy giờ, chiếc đò ngang mỗi ngày một chuyến chở khách qua lại hai bên sông Hồng vừa chạm mũi vào cái bờ đất lở dốc đứng phía bên này.

(Trích Bến quê, Nguyễn Minh Châu, Tuyển tập truyện ngắn Nguyễn Minh Châu, NXB Văn học, 2009)