Đọc hiểu Đất nước (Nguyễn Khoa Điềm) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

[…] Ta lớn lên bằng niềm tin rất thật Biết bao nhiêu hạnh phúc có trên đời Dẫu phải khi cay đắng dập vùi Rằng cô Tấm cũng về làm hoàng hậu

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

ĐẤT NƯỚC (Trích)

Nguyễn Khoa Điềm (*)

 

[…] Ta lớn lên bằng niềm tin rất thật

Biết bao nhiêu hạnh phúc có trên đời

Dẫu phải khi cay đắng dập vùi

 

Rằng cô Tấm cũng về làm hoàng hậu

Cây khế chua có đại bàng đến đậu

Chim ăn rồi trả ngon ngọt cho ta

Đất đai cỗi cằn thì người sẽ nở hoa

Hoa của đất, người trồng cây dựng cửa

Khi ta đến gõ lên từng cánh cửa

Thì tin yêu ngay thẳng đón ta vào

Ta nghẹn ngào, Đất Nước Việt Nam ơi!...

 

Ta lớn lên khao khát những chân trời

Những mảnh đất chân mình chưa bén được

Những biển khơi chứa mặt trời đỏ rực

Những ngàn sao trôi miết giữa màu xanh.

 

12 - 1971

(Trích Mặt đường khát vọng, Nguyễn Khoa Điềm, NXB Văn nghệ giải phóng, 1974)

Chú thích: * Nguyễn Khoa Điềm thuộc thế hệ các nhà thơ thời kì chống Mĩ cứu nước. Thơ ông hấp dẫn bởi sự kết hợp giữa xúc cảm nồng nàn và suy tư sâu lắng của người trí thức về đất nước, con người Việt Nam. Năm 2000, ông được nhận Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật. Trường ca Mặt đường khát vọng được tác giả hoàn thành ở chiến khu Trị - Thiên năm 1971, in lần đầu năm 1974, viết về sự thức tỉnh của tuổi trẻ đô thị vùng tạm chiếm miền Nam về non sông đất nước, về sứ mệnh của thế hệ mình, xuống đường đấu tranh hòa nhịp với cuộc chiến đấu chống đế quốc Mỹ xâm lược. Đoạn trích Đất Nước (phần đầu chương V của trường ca) là một trong những đoạn thơ hay về đề tài đất nước trong thơ Việt Nam hiện đại.

Câu 1

Chỉ ra thể thơ của văn bản trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định số chữ trong mỗi dòng thơ và cách gieo vần, nhịp điệu.

Lời giải chi tiết

Thể thơ tự do.

Giải thích:

Các dòng thơ có độ dài ngắn khác nhau, không bị ràng buộc bởi số chữ hay cách gieo vần cố định, thể hiện đặc điểm của thơ tự do.

Câu 2

Ghi lại những hình ảnh chứa đựng chất liệu văn học dân gian được sử dụng trong văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm những hình ảnh gợi nhớ đến truyện cổ tích, ca dao, tục ngữ hoặc hình tượng dân gian quen thuộc.

Lời giải chi tiết

Hình ảnh chứa đựng chất liệu văn học dân gian được sử dụng trong văn bản:

- Cô Tấm cũng về làm hoàng hậu

- Cây khế chua có đại bàng đến đậu, Hoa của đất.

Giải thích:

Các hình ảnh trên gợi nhắc đến truyện cổ tích Tấm Cám, Ăn khế trả vàng và cách nói giàu tính dân gian về con người là “hoa của đất”.

Câu 3

Hãy lí giải “Niềm tin rất thật” mà tác giả nhắc đến trong đoạn thơ đầu. Đó là niềm tin vào điều gì của con người Việt Nam?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc các câu thơ xung quanh cụm từ “niềm tin rất thật”, xác định những phẩm chất và quy luật sống mà tác giả nhấn mạnh.

Lời giải chi tiết

- "Niềm tin rất thật" mà tác giả nhắc đến trong đoạn thơ đầu là:

+ Niềm tin vào phẩm chất tốt đẹp của con người Việt Nam: lòng nhân ái, đùm bọc, ngay thẳng, hiền hòa, công bằng, bản lĩnh, nỗ lực lao động...

+ Niềm tin vào chân lý nhân quả của cuộc sống: gieo gió gặt bão, ở hiền gặp lành, cái thiện cuối cùng sẽ chiến thắng cái ác..

Giải thích:

Các hình ảnh “cô Tấm về làm hoàng hậu”, “ăn khế trả vàng”, “người sẽ nở hoa” đều hướng tới niềm tin rằng con người Việt Nam có khả năng vượt qua gian khó và hướng tới hạnh phúc, công bằng.

Câu 4

Chỉ ra và phân tích hiệu quả nghệ thuật của biện pháp tu từ điệp ngữ được sử dụng trong những dòng thơ sau:

“Những mảnh đất chân mình chưa bén được

Những biển khơi chứa mặt trời đỏ rực

Những ngàn sao trôi miết giữa màu xanh”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định từ ngữ lặp lại và phân tích tác dụng về nhạc điệu, hình ảnh và nội dung biểu đạt.

Lời giải chi tiết

- Điệp từ “những”

- Tác dụng:

+ Tăng tính nhạc, tạo nhịp điệu cho sự diễn đạt.

+ Nhấn mạnh khao khát vươn tới những chân trời mới, chinh phục những điều lớn lao của con người Việt Nam.

+ Thể hiện tình cảm yêu mến, tự hào của tác giả.

Giải thích:

Sự lặp lại của từ “những” làm nổi bật hàng loạt hình ảnh rộng lớn, tạo cảm giác con người đang hướng tới nhiều miền đất, biển trời và ước mơ chưa giới hạn.

Câu 5

Câu thơ “Đất đai cỗi cằn thì người sẽ nở hoa” trong đoạn trích gợi cho em cách làm thế nào để bản thân có thể “nở hoa” trên mảnh đất cuộc đời của chính mình (trình bày 5-7 dòng).

Xem lời giải
Phương pháp giải

Rút ra thông điệp của câu thơ, sau đó trình bày suy nghĩ cá nhân bằng một đoạn văn ngắn có lí lẽ rõ ràng.

Lời giải chi tiết

Câu thơ khẳng định hoàn cảnh khó khăn không quyết định số phận con người mà chính con người phải tự quyết định những giá trị đẹp trong đời. Từ đó, HS có thể nêu quan điểm cá nhân về cách để "nở hoa" - phát triển trong cuộc sống của mình nhưng cần có phần diễn giải thuyết phục. Sau đây là một số gợi ý: ý chí, nỗ lực, kiên trì, không than trách hoàn cảnh, chủ động nắm bắt cơ hội...

Giải thích:

“Nở hoa” là hình ảnh ẩn dụ cho sự trưởng thành, thành công và phát huy giá trị bản thân dù xuất phát điểm có thể không thuận lợi.

Tham Gia Group Dành Cho Học Sinh Lớp 9 - Ôn Thi Vào Lớp 10

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close