Đọc hiểu Nhật ký (Hoàng Nhuận Cầm) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Những từ chỉ thời gian trong văn bản là: “Sáng”, “Chiều”, “Tối”, “Thôi sáng rồi”.

Giải thích:

Các từ ngữ này cho thấy sự vận động của thời gian từ sáng đến đêm rồi sang rạng sáng hôm sau, đồng thời thể hiện diễn biến tâm trạng liên tục của người lính.

Bố cục của văn bản được triển khai theo trình tự thời gian trong một ngày: sáng, chiều, tối và rạng sáng hôm sau. Mỗi phần chỉ gồm vài câu thơ ngắn gọn, giống như những dòng ghi chép trong nhật kí.

Giải thích:

Cách bố cục này tạo cảm giác chân thực, tự nhiên và giúp người đọc cảm nhận rõ sự thay đổi trong cảm xúc của nhân vật trữ tình: từ nhớ nhung kỉ niệm, cảm giác vừa lạ vừa quen nơi chiến trường đến thao thức, hồi hộp trong đêm đầu đánh giặc và cuối cùng là quyết tâm lên đường chiến đấu.

Câu thơ “Tắc kè ném lưỡi vào đêm” là một hình ảnh thơ độc đáo, giàu sức gợi. Tác giả sử dụng biện pháp nhân hóa kết hợp với liên tưởng sáng tạo để miêu tả tiếng kêu của con tắc kè trong đêm khuya nơi chiến trường.

Giải thích:

Từ “ném” khiến âm thanh tiếng tắc kè trở nên mạnh, bất ngờ và sắc nhọn như xé toạc màn đêm tĩnh lặng. Hình ảnh ấy vừa gợi không gian rừng đêm hoang vắng, vừa cho thấy trạng thái thao thức, căng thẳng của người lính trong lần đầu ra trận. Vì không ngủ được nên nhân vật trữ tình cảm nhận rất rõ từng âm thanh nhỏ của thiên nhiên.

Câu thơ “Đánh giặc lần đầu ai chả thế” thể hiện rất chân thực tâm trạng của người lính trẻ trong lần đầu bước vào chiến đấu. Đó là cảm giác hồi hộp, lo lắng, thao thức nhưng cũng đầy quyết tâm.

Giải thích:

Trước đó, nhân vật trữ tình “nằm nghe lá thở”, “nằm nghe súng nó”, cho thấy sự nhạy cảm và trạng thái không ngủ được trong đêm đầu tiên nơi chiến trường. Tuy nhiên, câu thơ lại mang giọng điệu nhẹ nhàng như một lời tự an ủi bản thân. Cụm từ “ai chả thế” khiến cảm xúc trở nên gần gũi, tự nhiên và cho thấy đây là tâm trạng chung của những người lính trẻ lần đầu cầm súng.