Đọc hiểu Buổi sáng (Nguyễn Nhật Ánh) - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

(Lược một đoạn: Tuấn đang ăn khoai và xem đàn ong làm tổ thì Tí Hoa qua chơi. Thấy Tí Hoa thèm mẩu khoai, Tuấn liền ăn vội. Nhưng sau đó biết bạn đói, Tuấn đã rất ân hận nên quyết đinh lấy tiền mẹ cho mua tập để mua bánh mì thịt cho bạn). Tí Hoa trố mắt:

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

 

BUỔI SÁNG

(Lược một đoạn: Tuấn đang ăn khoai và xem đàn ong làm tổ thì Tí Hoa qua chơi. Thấy Tí Hoa thèm mẩu khoai, Tuấn liền ăn vội. Nhưng sau đó biết bạn đói, Tuấn đã rất ân hận nên quyết đinh lấy tiền mẹ cho mua tập để mua bánh mì thịt cho bạn).

Tí Hoa trố mắt:

– Tiền mua tập sao anh lại đem ra mua bánh mì? Thế anh lấy tập ở đâu mà đi học?

Câu hỏi của Tí Hoa khiến Tuấn đâm lúng túng. Chẳng lẽ nó nói thật sở dĩ nó lấy tiền mua tập đi mua bánh mì là do không nỡ nhìn Tí Hoa nhăn nhó vì đói?

Hơn nữa nó cũng không thể khai ra vừa nghe nhắc tới bánh mì thịt, bụng nó cũng đột nhiên đâm cồn cào dữ dội! Ngắc ngứ một hồi, Tuấn gãi gãi đầu, giọng khỏa lấp:

– Ối giời! Không có tập mới thì kiến những trang thừa trong đống tập cũ đóng lại chứ lo gì! Nhà tao tập cũ cả khối!

Nghe vậy, Tí Hoa mới yên tâm đưa khúc bánh mì lên miệng.

Nhịn đói từ sáng đến giờ, Tí Hoa ăn ngấu ăn nghiến. Nhoáng một cái, trong khi Tuấn mới cắn được một, hai miếng, khúc bánh mì trên tay Tí Hoa đã biến mất như có phép lạ. Vậy mà dường như nó vẫn còn thấy đói. Nó nhìn khúc bánh mì trên tay Tuấn, cắn môi hỏi:

– Sao anh ăn chậm rì vậy?

Đọc thấy vẻ thòm thèm trong mắt bạn, Tuấn chìa khúc bánh mì ra:

– Tao chả thấy ngon lành gì cả! Mày ăn giùm tao đi!

Tí Hoa mừng lắm. Nhưng nó vẫn không đưa tay ra, mà tròn mắt:

– Sao khi nãy anh bảo anh thích bánh mì thịt?

– Tao nói lộn! – Tuấn ngó lên trời – Tao thích bánh mì cá cơ! Còn bánh mì thịt là tao… ghét nhất trên đời!

- Ngộ quá hén! Cái gì anh ghét thì em thích! – Tí Hoa hồn nhiên nhận xét, và nó hớn hở thò tay cầm lấy khúc bánh mì Tuấn đưa – Vậy mà em tưởng anh cũng thích giống như em chứ!

Tuấn không nói gì. Nó kín đáo nuốt nước bọt đánh ực và cố không nghĩ gì đến chuyện “bánh mì thịt bánh mì cá” bằng cách đưa mắt nhìn về phía cây ổi xem bọn ong đã làm tổ đến đâu.

Nhưng cảnh ong làm tổ không hiểu sao bây giờ chẳng còn hấp dẫn Tuấn nữa. Nó cứ bị “ám ảnh” mãi về chuyện… bánh mì. Cuối cùng, không nhịn được, nó liền quay mặt sang phía Tí Hoa.

Lúc này khúc bánh mì trên tay Tí Hoa chỉ còn một mẩu bé tẹo. Thấy Tuấn nhìn chằm chằm mẩu bánh trên tay mình, Tí Hoa liền chìa ra:

– Anh ăn thử một miếng xem! Bánh mì thịt ngon thí mồ mà anh chê!

– Ừ, để tao ăn thử xem nào!

Vừa nói Tuấn vừa hí hửng cầm lấy mẩu bánh thừa bỏ tọt vào miệng. Nó nhai chóp chép, nuốt ực một cái, rồi gật gù:

– Ừ, ngon ghê!

Nói xong, Tuấn cười toe. Tí Hoa cũng cười, và nói, giọng đắc thắng:

– Thấy chưa! Em đã bảo bánh mì thịt ngon tuyệt mà anh không tin!

(Út Quyên và tôi, Nguyễn Nhật Ánh NXB Trẻ, 2022, tr92-97)

*Ghi chú: Nguyễn Nhật Ánh sinh ngày 7 tháng 5 năm 1955 tại Quảng Nam. Ông được coi là một trong những nhà văn thành công nhất viết sách cho tuổi thơ, tuổi mới lớn với hơn 100 tác phẩm ở các thể loại. Truyện của ông cuốn hút độc gỉ với lối kể chuyện hóm hỉnh, giọng văn giản dị và trong trẻo. Một số tác phẩm truyện ngắn tiêu biểu của nhà văn như: Mắt biếc, Còn chút gì để nhớ, Hạ đó,...

Câu 1

 Truyện Buổi sáng được kể theo ngôi thứ mấy?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Căn cứ vào cách gọi tên các nhân vật trong tác phẩm (người kể chuyện giấu mình, gọi tên nhân vật bằng tên riêng: Tuấn, Tí Hoa) để xác định ngôi kể

Lời giải chi tiết

Ngôi kể: Ngôi thứ ba.

Giải thích:

Ngôi kể thứ ba giúp câu chuyện về hai đứa trẻ hiện lên một cách tự nhiên, chân thực. Người kể chuyện đóng vai trò là một người quan sát sáng suốt, vừa bao quát được hành động bên ngoài của cả hai nhân vật, vừa len lỏi được vào thế giới suy nghĩ bên trong đầy ngây ngô và dễ thương của cậu bé Tuấn.

Câu 2

 Xác định thời gian và không gian diễn ra câu chuyện.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Căn cứ vào nhan đề, phần lược trích và các chi tiết bối cảnh xuất hiện trong văn bản để xác định thời gian, không gian.

Lời giải chi tiết

- Thời gian: Buổi sáng (thời điểm trước giờ đi học của học sinh, thông qua chi tiết Tuấn đang ăn khoai, Tí Hoa nhịn đói từ sáng và nhắc đến tiền mua tập đi học).

- Không gian: Ở một góc sân nhà hoặc một khu vườn nhỏ quen thuộc ở làng quê (thông qua chi tiết Tuấn ngồi xem bọn ong làm tổ bên cây ổi, nhìn về phía bầu trời).

Giải thích:

Khung cảnh buổi sáng tại một góc vườn quê yên bình với cây ổi và đàn ong làm tổ là không gian nghệ thuật điển hình trong truyện Nguyễn Nhật Ánh. Nó tạo ra một bệ đỡ không gian đầy trong lành, mộc mạc để từ đó các đức tính tốt đẹp, tình bạn hồn nhiên của trẻ thơ được nảy nở

Câu 3

 Vì sao Tuấn quyết định lấy tiền mua tập để mua bánh mì cho Tí Hoa?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kỹ phần Lược trích ở đầu văn bản và suy nghĩ nội tâm của Tuấn ở các câu tiếp theo để tìm ra nguyên nhân sâu xa dẫn đến hành động của cậu bé.

Lời giải chi tiết

- Tuấn cảm thấy dằn vặt, hối hận.

- Tuấn có một trái tim nhân hậu, thương bạn

Giải thích:

Hành động dùng tiền mua tập để mua bánh mì là một sự đánh đổi lớn đối với một đứa trẻ đi học. Chi tiết này cho thấy tính cách của Tuấn không hề xấu; sự ích kỷ ban đầu chỉ là phản xạ tự nhiên, còn bản chất bên trong cậu vẫn là một đứa trẻ biết thấu cảm và giàu lòng vị tha.

Câu 4

 Nhận xét về nhân vật Tuấn qua những câu văn sau:

Tí Hoa trố mắt:

– Tiền mua tập sao anh lại đem ra mua bánh mì? Thế anh lấy tập ở đâu mà đi học?

Câu hỏi của Tí Hoa khiến Tuấn đâm lúng túng. Chẳng lẽ nó nói thật sở dĩ nó lấy tiền mua tập đi mua bánh mì là do không nỡ nhìn Tí Hoa nhăn nhó vì đói?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Phân tích trạng thái “lúng túng” và dòng độc thoại nội tâm của Tuấn trước câu hỏi ngây thơ của Tí Hoa để đánh giá về tính cách, nét đẹp tâm hồn của nhân vật.

Lời giải chi tiết

- Tuấn là một cậu bé tinh tế, luôn nghĩ cho người khác. Tuấn “lúng túng” vì cậu bé không muốn kể công, không muốn Tí Hoa cảm thấy ái ngại hay mang nợ khi biết bạn mình đã nhường cả tiền mua tập để mua bánh mì cho mình. Việc giấu đi lý do thật sự chứng tỏ Tuấn làm việc tốt một cách hoàn toàn tự nguyện, xuất phát từ tình cảm trong sáng nhất.

- Tuấn còn là một cậu bé có trái tim ấm áp, giàu lòng trắc ẩn. Tuấn có khả năng quan sát nhạy bén và biết xót thương khi chứng kiến cái đói của bạn (không nỡ nhìn Tí Hoa nhăn nhó vì đói).

Giải thích:

Sự “lúng túng” của Tuấn không phải vì làm sai, mà vì cậu bé lúng túng trước việc làm thế nào để bảo vệ niềm vui ăn bánh mì của bạn một cách trọn vẹn nhất mà không làm tổn thương lòng tự trọng của bạn. Đây là một nét vẽ tâm lý cực kỳ sâu sắc của tác giả.

 

Câu 5

 Chỉ ra và nêu tác dụng của từ tượng thanh trong câu sau:

Vừa nói Tuấn vừa hí hửng cầm lấy mẩu bánh thừa bỏ tọt vào miệng. Nó nhai chóp chép, nuốt ực một cái, rồi gật gù:

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm các từ mô phỏng âm thanh xuất hiện trong câu văn (từ tượng thanh), sau đó phân tích hiệu quả nghệ thuật của chúng trong việc tái hiện hành động và tâm trạng của nhân vật Tuấn.

Lời giải chi tiết

- Các từ tượng thanh: Chóp chép, ực.

- Tác dụng:

+ Làm nổi bật cơn đói đang cồn cào bên trong bụng Tuấn. Đồng thời, các từ ngữ này tô đậm nét ngây thơ, đáng yêu, hồn nhiên của tuổi thơ, tạo nên cái kết rạng rỡ, tràn ngập tiếng cười và sự thỏa mãn cho cả hai đứa trẻ.

+ Tái hiện một cách sinh động, cụ thể và chân thực âm thanh của hành động nhai bánh mì và nuốt thức ăn của nhân vật Tuấn.

Giải thích:

Hai từ tượng thanh “chóp chép” và “ực” đã bóc trần lời nói dối ngọt ngào lúc trước của Tuấn (bánh mì thịt là tao ghét nhất trên đời). Hóa ra cậu bé cũng thèm, cũng đói, nhưng sự thỏa mãn khi thấy bạn được ăn no đã biến mẩu bánh thừa cuối cùng thành món ăn “ngon tuyệt”.

Tham Gia Group Dành Cho Học Sinh Lớp 9 - Ôn Thi Vào Lớp 10

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close